Bộ Tư pháp vừa công bố hồ sơ thẩm định dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi), với nhiều đề xuất mới nhằm giúp hoạt động này trở nên minh bạch, chặt chẽ và hiệu quả hơn.
Thực trạng và những hạn chế
Thống kê cho thấy, từ năm 2017 đến 2025, các tổ chức đấu giá tài sản đã tổ chức hơn 337.000 cuộc đấu giá, với tổng số tiền thù lao hơn 4.000 tỉ đồng và nộp ngân sách hơn 1.700 tỉ đồng. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, lĩnh vực này vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế. Điển hình là tình trạng thông đồng, dìm giá ngày càng tinh vi, phức tạp; hoặc ở chiều ngược lại là "thổi giá" rồi bỏ cọc nhằm tạo mặt bằng giá ảo trong đấu giá đất.
Đề xuất mới để khắc phục
Để khắc phục những hạn chế trên, Bộ Tư pháp đề xuất bổ sung quy định: người tham gia đấu giá đã nộp hồ sơ, tiền đặt trước hợp lệ và tham dự phiên đấu giá thì được coi là đã đồng ý mua tài sản bằng với giá khởi điểm. Nguyên tắc này sẽ giúp hạn chế tình trạng "cò mồi", "xã hội đen", người không có nhu cầu mua thực sự nhưng vẫn tham dự đấu giá để trục lợi.
Nâng tỷ lệ tiền đặt trước trong đấu giá đất
Riêng với đấu giá đất ở cho cá nhân, cơ quan soạn thảo đề xuất nâng tỷ lệ tiền đặt trước (trên cơ sở luật hóa Nghị quyết số 66.11/2026) lên mức tối thiểu 10% và tối đa 50%. Mức này được kỳ vọng sẽ ngăn chặn tình trạng tham gia đấu giá đất sau đó bỏ cọc. Người nào trúng đấu giá đất mà vi phạm nghĩa vụ thanh toán tiền trúng đấu giá khiến kết quả đấu giá bị hủy còn bị cấm tham gia đấu giá đối với cùng loại tài sản từ 6 tháng đến 5 năm.
Sửa đổi các quy định khác
Ngoài nội dung trên, dự thảo cũng sửa đổi một số quy định đáng chú ý như: bắt buộc thông báo công khai trên Cổng Đấu giá tài sản quốc gia tất cả các loại tài sản; xây dựng trình tự thực hiện đấu giá trực tuyến toàn trình trên môi trường mạng. Cùng đó là thủ tục đấu giá rút gọn theo hướng đơn giản, thuận lợi hơn đối với một số tài sản đấu giá có giá khởi điểm nhỏ hoặc phải xử lý nhanh nhằm tiết kiệm chi phí, tăng hiệu quả xử lý tài sản.
Mở rộng đối tượng trở thành đấu giá viên
Đặc biệt, cơ quan soạn thảo đề xuất cá nhân có trình độ đại học trở lên trong tất cả các ngành, lĩnh vực đều có thể trở thành đấu giá viên, thay vì hạn chế trình độ đại học trong một số lĩnh vực luật, kinh tế, tài chính, ngân hàng, quản trị kinh doanh như hiện nay. Quy định này nhằm tạo điều kiện cho các cá nhân tham gia hoạt động đấu giá, phù hợp với định hướng khuyến khích thúc đẩy việc đấu giá tài sản thuộc sở hữu của tổ chức, cá nhân tự nguyện lựa chọn bán thông qua đấu giá và thông lệ nghề đấu giá của các nước trên thế giới.
