Lào Cai đang nỗ lực khai thác tiềm năng bản địa để phát triển du lịch cộng đồng theo tiêu chuẩn ASEAN, hướng tới mục tiêu trở thành điểm đến hàng đầu khu vực Tây Bắc. Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam nhận định, tỉnh sở hữu nguồn tài nguyên vô giá, hội tụ cảnh quan thiên nhiên kỳ vĩ và kho tàng văn hóa phi vật thể đồ sộ, tạo nên một vòng cung du lịch đặc sắc.
Tiềm năng du lịch cộng đồng đa dạng
Sự giao thoa giữa thiên nhiên và văn hóa đã mở rộng không gian địa lý cho du lịch Lào Cai. Du khách có thể chiêm ngưỡng đỉnh Fansipan hùng vĩ, dãy Hoàng Liên Sơn trùng điệp, biển mây Tà Xùa hay đỉnh Tây Côn Lĩnh. Những thửa ruộng bậc thang kỳ vĩ tại Sa Pa, Bát Xát hòa cùng danh thắng quốc gia đặc biệt Mù Cang Chải tạo nên bức tranh thiên nhiên choáng ngợp, thu hút du khách quốc tế.
Bên cạnh đó, du khách có thể đắm mình trong không gian văn hóa đa dạng, từ nếp nhà sàn truyền thống của người Tày tại Nghĩa Đô đến những bản làng người Mông hiếu khách vùng cao Khau Phạ. Các lễ hội đậm chất nhân văn như lễ Cấp sắc của người Dao, lễ hội xuống đồng của người Tày hay hội Gầu Tào của người Mông được gìn giữ vẹn nguyên, là chất liệu quý để xây dựng sản phẩm du lịch có chiều sâu.
Hệ sinh thái nông nghiệp và nghỉ dưỡng
Tiềm năng của vùng đất này còn nằm ở hệ sinh thái nông nghiệp và nghỉ dưỡng đa dạng. Du khách không chỉ tham quan mà còn tham gia các hoạt động trải nghiệm như cấy lúa, hái chè cổ thụ Suối Giàng, tắm thuốc bắc truyền thống hay thưởng thức ẩm thực bản địa độc đáo với nếp Tú Lệ và thắng cố vùng cao. Các địa phương trọng điểm như Nghĩa Đô, Lâm Thượng với vẻ đẹp sơ khai, môi trường sinh thái trong lành đang được định hướng trở thành những viên ngọc quý theo tiêu chuẩn ASEAN, hứa hẹn đưa Lào Cai thành điểm đến hàng đầu khu vực.
Phát triển mô hình du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn và sinh kế
Lào Cai nỗ lực trở thành trung tâm du lịch động lực của vùng, nâng cao vị thế trên bản đồ du lịch thế giới. Mô hình du lịch cộng đồng được chú trọng phát triển theo tiêu chuẩn khắt khe của ASEAN, là chìa khóa để bảo tồn văn hóa, bảo vệ môi trường và nâng cao sinh kế bền vững cho người dân bản địa.
Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam thông tin, để hiện thực hóa mục tiêu hội nhập quốc tế, địa phương đã ban hành kế hoạch xây dựng mô hình làng du lịch cộng đồng đạt Tiêu chuẩn du lịch cộng đồng ASEAN giai đoạn 2026-2028. Chất lượng nguồn nhân lực được coi là yếu tố sống còn, phấn đấu đến năm 2027, tối thiểu 80% hộ dân tham gia được bồi dưỡng kiến thức chuyên sâu về kỹ năng giao tiếp, vệ sinh an toàn và giới thiệu văn hóa bản địa.
Mỗi xã sẽ xây dựng và chuẩn hóa ít nhất 5 sản phẩm đặc trưng, từ trải nghiệm sinh hoạt dân tộc, ẩm thực bản địa đến sản phẩm nông nghiệp sinh thái gắn với chương trình OCOP, tạo nên hệ sinh thái dịch vụ đa tầng.
Hiện đại hóa hạ tầng và chuyển đổi số
Sự bứt phá của du lịch cộng đồng Lào Cai gắn liền với hiện đại hóa hạ tầng thiết yếu và ứng dụng công nghệ. Theo lộ trình đến năm 2027, hệ thống đường giao thông nội bản, biển chỉ dẫn thông minh, bãi đỗ xe và nhà vệ sinh công cộng sẽ được hoàn thiện 100%, bảo đảm tiêu chí bản sắc – xanh – sạch – đẹp.
Lào Cai đẩy mạnh chuyển đổi số để quảng bá điểm đến. Mỗi xã sẽ vận hành ít nhất một kênh truyền thông số chính thức, hỗ trợ tối thiểu 50% cơ sở dịch vụ kết nối trên các nền tảng trực tuyến. Việc xây dựng câu chuyện điểm đến và biên soạn sổ tay du lịch song ngữ giúp đưa hồn cốt văn hóa vùng cao chạm tới trái tim du khách toàn cầu.
Mục tiêu đến năm 2028, mỗi xã đón tối thiểu 20.000 lượt khách/năm, với ít nhất 30% là khách quốc tế, minh chứng cho vị thế du lịch cộng đồng đạt chuẩn ASEAN.
Bảo vệ môi trường và phát triển bền vững
Địa phương thực hiện các biện pháp bảo vệ môi trường, phân loại rác thải, bảo đảm an toàn vệ sinh. Nhận thức phát triển bền vững không thể tách rời trách nhiệm với môi trường, Lào Cai kiên định thực hiện 7 tiêu chuẩn du lịch cộng đồng ASEAN, tập trung nâng cao chất lượng cuộc sống cho cộng đồng địa phương và bảo tồn hệ sinh thái. Đồng thời, khuyến khích sản phẩm sinh thái, nông nghiệp hữu cơ và phân loại rác thải triệt để tại nguồn.
Việc hoàn thiện các tiêu chuẩn ASEAN từ phúc lợi xã hội, tương tác cộng đồng đến đổi mới sáng tạo sẽ là thước đo cho sự phát triển của ngành du lịch địa phương. Qua đó, du lịch cộng đồng trở thành trụ cột quan trọng, giúp Lào Cai vươn mình thành điểm đến hàng đầu khu vực, dẫn dắt tăng trưởng xanh của toàn vùng Tây Bắc.
