Sông Đồng Nai chảy qua địa phận thành phố Đồng Nai với chiều dài khoảng 200 km, đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp nước, phát triển thủy điện, giao thông đường thủy, du lịch sinh thái và tạo cảnh quan đô thị. Khu vực hành lang sông Đồng Nai với quỹ đất lớn đang nắm giữ nhiều tiềm năng phục vụ phát triển kinh tế. Theo đánh giá, ít có địa phương nào có sông dài, địa hình bằng phẳng, mặt sông rộng và dòng chảy hiền hòa như sông Đồng Nai đoạn qua thành phố Đồng Nai. Những yếu tố này là điều kiện thuận lợi để phát triển hạ tầng đô thị dọc sông.
Các dự án đô thị lớn ven sông
Hiện nay, nhiều khu đô thị quy mô lớn ven sông Đồng Nai đã thu hút các nhà đầu tư thương hiệu trong nước và quốc tế triển khai dự án. Dự án đô thị sinh thái ven sông Aqua City nằm ven sông có quy mô hơn 1.000 ha tại phường Long Hưng được triển khai nhiều năm qua do Tập đoàn Novaland làm chủ đầu tư. Đây là tổ hợp dự án bất động sản-đô thị lớn, được kỳ vọng đóng góp cho ngân sách địa phương khoảng 23.000 tỷ đồng trong giai đoạn 2025-2028. Sau nhiều lần đình trệ do vướng quy hoạch chi tiết, thủ tục đầu tư xây dựng và quyền sử dụng đất, đến giữa tháng 11/2025 dự án đã được tháo gỡ nút thắt. Tổng Giám đốc Novaland Dương Văn Bắc cho biết: "Dự án được Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương thực hiện nhiều giải pháp để tháo gỡ những vướng mắc về mặt pháp lý. Sau khi được tháo gỡ, hiện chủ đầu tư đang huy động hàng nghìn nhân công, máy móc tập trung đẩy nhanh tiến độ thi công các hạng mục." Dự kiến toàn đô thị Aqua City sẽ được hoàn thiện trong năm 2026; bàn giao khoảng 9.200 sản phẩm trong năm 2026-2027.
Dự án Khu đô thị Hiệp Hòa nằm giữa sông Đồng Nai thuộc phường Trấn Biên đã được phê duyệt quy hoạch chi tiết 1/500 với diện tích hơn 290 ha, tổng vốn đầu tư hơn 72.000 tỷ đồng. Dự án được kỳ vọng mở ra cơ hội phát triển mới, hứa hẹn tạo diện mạo đô thị hiện đại cho khu vực trung tâm thành phố Đồng Nai; đồng thời đánh thức giá trị, vị thế sầm uất của Cù lao Phố. Lãnh đạo phường Trấn Biên chia sẻ, thực hiện các bước công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, đầu tháng 5, địa phương đã phối hợp các cơ quan liên quan gửi thông báo thu hồi đất đến từng hộ dân có đất bị thu hồi, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất.
Thành phố Đồng Nai cũng vừa thông qua danh mục đấu thầu hai khu đất hơn 1.800 ha để xây khu đô thị thông minh tiếp giáp trực tiếp sông Đồng Nai và Thành phố Hồ Chí Minh thuộc xã Đại Phước. Ngoài ra, hàng loạt dự án đô thị ven sông Đồng Nai khác đã và đang triển khai, được kỳ vọng sẽ thay đổi diện mạo, tạo cú huých mạnh mẽ đối với khu vực ven sông Đồng Nai.
Đánh giá từ chuyên gia
Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam Trần Ngọc Chính đánh giá: "Sông Đồng Nai có giá trị lịch sử, văn hóa, kinh tế, trong đó đoạn qua địa bàn thành phố Biên Hòa (cũ) rất đẹp, hiếm nơi nào có được. Vấn đề đặt ra là phát triển, khai thác sao để cho phù hợp hành lang sông theo hướng không gian xanh, sinh thái, dịch vụ văn hóa-du lịch, mang lại diện mạo đô thị hiện đại gắn với cảnh quan tự nhiên. Quá trình phát triển, Đồng Nai cần xác định sông Đồng Nai là tài sản thiên nhiên quý giá không chỉ cho địa phương mà cả vùng Đông Nam Bộ."
Đô thị sân bay Long Thành: Điểm hẹn quốc tế
Trong tuần qua, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Đồng Nai đã quyết định phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch phân khu 1/2.000 khu vực hình thành đô thị mới hơn 6.318 ha tại cửa ngõ phía tây sân bay Long Thành, gồm một phần diện tích phường Long Thành, xã Phước Thái, xã Long Phước. Khu vực nêu trên hiện có hơn 61.000 người, theo dự báo thực hiện quy hoạch đến năm 2045 sẽ có khoảng 450.000 người đến sinh sống, làm việc.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Đồng Nai Hồ Văn Hà cho biết: "Mục tiêu phê duyệt quy hoạch nhằm cụ thể hóa định hướng phát triển theo tầm nhìn vùng đô thị sân bay Long Thành, phục vụ công tác quản lý và đầu tư xây dựng. Hình thành khu đô thị cửa ngõ hiện đại; tối ưu hóa khai thác hạ tầng động lực bảo đảm kết nối hiệu quả với sân bay Long Thành và các tuyến đường vành đai, cao tốc, metro."
Sân bay Long Thành xây dựng trên diện tích khoảng 5.000 ha tại phường Long Thành, thành phố Đồng Nai với tổng số vốn khai toán khoảng 16 tỷ USD. Sân bay sẽ hoàn thành giai đoạn 1, đưa vào khai thác cuối năm 2026, tạo động lực hình thành chuỗi dịch vụ giá trị gia tăng bao quanh sân bay như logistics hàng không, trung tâm phân phối, thương mại tự do, dịch vụ tài chính-ngân hàng, khách sạn, hội nghị và đô thị thông minh.
Giám đốc Sở Tài chính thành phố Trương Thị Hương Bình cho biết: "Đồng Nai quy hoạch đô thị sân bay Long Thành với quy mô 43.000 ha gắn với khu thương mại tự do, hành lang phát triển sông Đồng Nai sẽ là cực tăng trưởng quan trọng ở phía nam thành phố. Khu vực này hướng tới hình thành trung tâm dịch vụ hàng không, logistics, thương mại quốc tế, tài chính, hội nghị và các khu đô thị hiện đại, góp phần mở rộng không gian phát triển đô thị-công nghiệp-dịch vụ, gắn kết chặt chẽ với Thành phố Hồ Chí Minh." Cùng với đó, Đồng Nai cũng quy hoạch 23.000 ha khu vực Nhơn Trạch để phát triển đô thị cốt lõi lan tỏa hiệu quả của sân bay Long Thành.
Giải pháp hiện thực hóa
Để hiện thực hóa đô thị sân bay Long Thành, thời gian qua, ngành chức năng thành phố Đồng Nai đã nỗ lực triển khai nhiều giải pháp, với phương châm được đồng chí Bí thư Thành ủy Vũ Hồng Văn nhiều lần quán triệt: "Quá trình thực hiện các đơn vị liên quan phải chú ý nâng cao giá trị nguồn lực đất đai, quy hoạch mang tính chiến lược, dài hạn để khu vực đô thị sân bay Long Thành phát triển xứng tầm, tạo động lực để thành phố Đồng Nai bứt phá phát triển mạnh mẽ, trở thành cực tăng trưởng quan trọng của quốc gia, cửa ngõ hội nhập quốc tế."
Tiến sĩ khoa học, kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn cho rằng: "Long Thành phải được thiết kế để trở thành điểm đến trung tâm. Muốn làm được điều này thì đô thị sân bay Long Thành phải là sân bay kết nối đa phương tiện để tỏa đi khắp nơi. Ngoài ra, phải có đủ các dịch vụ khách sạn, văn phòng, thương mại, giải trí và trở thành điểm hẹn quốc tế."
Bài và ảnh: VƯƠNG NGUYỄN
