GS.TS Hoàng Văn Cường, Phó chủ tịch Hội Khoa học kinh tế Việt Nam, nhận định dòng tiền đổ vào bất động sản không phải vấn đề đáng ngại, nhưng khi tỷ lệ tồn kho vượt quá 30% thì đó là cảnh báo nguy cơ mất cân đối thị trường. Ông nhấn mạnh bất động sản vẫn là kênh hấp thụ vốn lớn của nền kinh tế, nhưng nếu tồn kho cao và các dự án ách tắc kéo dài sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới tăng trưởng.
Thực trạng tồn kho và ách tắc dự án
Theo thống kê của Bộ Xây dựng, cả nước hiện có khoảng 4.500 dự án bất động sản gặp vướng mắc, với tổng nguồn vốn bị ứ đọng hơn 3 triệu tỷ đồng. Đến nay, các cơ quan chức năng đã tháo gỡ khó khăn cho khoảng 1.025 dự án, khơi thông khoảng 800.000 tỉ đồng vốn đầu tư. Tuy nhiên, vẫn còn khoảng 3.475 dự án và 2,2 triệu tỷ đồng vốn đang chờ được tháo gỡ.
Tại hội thảo "Mở khóa tăng trưởng - Động lực từ kinh tế tư nhân" do Báo Thanh Niên tổ chức chiều 8/6, ông Võ Anh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Quản lý đất đai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), thẳng thắn nhìn nhận các dự án bất động sản treo và quỹ đất vướng mắc pháp lý đang gây lãng phí lớn. Ông cho rằng việc tháo gỡ các dự án tồn đọng có thể mang lại hiệu quả ngay, tác động tích cực đến kinh tế - xã hội.
Phân tích của GS.TS Hoàng Văn Cường
GS.TS Hoàng Văn Cường phân tích, tăng trưởng kinh tế hiện trông chờ vào động lực mới như khoa học, công nghệ nhưng thường có độ trễ. Vì vậy, để tăng trưởng ngay, cần dựa vào các động lực truyền thống như xuất khẩu, tiêu dùng và đầu tư. Trong lĩnh vực đầu tư, ngoài đầu tư công, đầu tư tư nhân đóng vai trò quan trọng, và bất động sản là lĩnh vực thu hút vốn lớn nhất, nhanh tạo ra sản phẩm nhất.
Ông Cường cho rằng, khi dòng tiền vào bất động sản được tiêu thụ và quay vòng, đóng góp vào GDP thì không có vấn đề. Tuy nhiên, nếu đầu tư quá mức dẫn đến sản phẩm không tiêu thụ được, chuyển thành tồn kho, thì sẽ gây nguy cơ mất cân đối. Ông lưu ý, tồn kho dưới 30% chưa đáng lo, nhưng trên 30% là dấu hiệu cảnh báo. Thời gian tồn kho thường tính từ 8-10 tháng không đưa vào sử dụng.
Giải pháp khơi thông thị trường
Bà Hoàng Thu Hằng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng), nhấn mạnh vấn đề không chỉ nằm ở quy mô dòng vốn mà quan trọng là lưu thông hiệu quả. Hiện nay, thị trường đang lệch pha cung - cầu kéo dài: nguồn cung nhà ở cao cấp chiếm tỷ trọng lớn trong khi phân khúc nhà ở phù hợp với đa số người dân lại thiếu hụt. Việc xử lý các dự án ách tắc sẽ giải phóng nguồn lực, bổ sung nguồn cung, kéo giảm giá nhà và nâng cao khả năng tiếp cận nhà ở.
Bộ Xây dựng đang đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số để tăng tính minh bạch. Hệ thống thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản sẽ cấp mã định danh cho mỗi bất động sản, giúp tra cứu thông tin pháp lý, quyền sử dụng đất, lịch sử giao dịch. Điều này kỳ vọng hạn chế đầu cơ và giảm rủi ro cho nhà đầu tư.
Bộ Xây dựng cũng đang hoàn thiện chính sách trình Quốc hội vào tháng 10/2026, tập trung vào ưu đãi đất đai, thuế và tín dụng để phát triển nhà ở cho thuê. Mục tiêu là tăng nguồn cung nhà ở chi phí phù hợp cho công nhân, người lao động, cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang.
Ông Võ Anh Tuấn cho biết, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã tham mưu nhiều cơ chế, chính sách tháo gỡ cho các dự án. Các địa phương đang tích cực rà soát, phân loại dự án treo, quỹ đất vướng mắc để xử lý phù hợp. Tinh thần là không cầu toàn, không hợp thức hóa sai phạm, nhưng giải quyết ngay những vấn đề có thể xử lý để khơi thông nguồn lực.
