Sau hơn một thập kỷ nghiên cứu khả thi và hàng chục năm chuẩn bị công nghệ, Trung Quốc đã chính thức khởi công xây dựng dự án tuyến đường thủy mới tại đập Tam Hiệp vào thứ Hai (8/9). Đây là công trình trọng điểm quốc gia đầu tiên trong Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 (2026-2030), với tổng vốn đầu tư khoảng 77,2 tỷ nhân dân tệ (11,4 tỷ USD).
Quy mô và độ phức tạp chưa từng có
Dự án bao gồm việc xây dựng một tuyến hàng hải mới tại đập Tam Hiệp và mở rộng lưu lượng tại đập Cát Châu Bá. Với thiết kế đáp ứng các tàu vận tải trọng tải lên đến 10.000 tấn, siêu dự án này được đánh giá là có quy mô và độ phức tạp chưa từng có trong lịch sử ngành đường thủy Trung Quốc.
Nhu cầu vận tải vượt xa dự báo
Tuyến đường thủy Tam Hiệp, kéo dài từ Nghi Xương (Hồ Bắc) đến Trùng Khánh, ban đầu được thiết kế để xử lý 100 triệu tấn hàng hóa mỗi năm. Tuy nhiên, nhu cầu thực tế đã vượt mọi dự báo, khiến công suất này bị chạm mốc sớm hơn 19 năm so với kế hoạch. Đến năm 2025, tổng lượng hàng hóa qua đập đạt kỷ lục 173 triệu tấn, gây áp lực lớn lên hệ thống hiện tại.
Vai trò chiến lược của Vành đai kinh tế sông Trường Giang
Vành đai kinh tế sông Trường Giang trải dài qua 11 tỉnh, thành phố, chiếm hơn 40% dân số và GDP cả nước, đồng thời là nơi đặt trụ sở của gần 200 doanh nghiệp trong top 500 quốc gia. Việc nâng cấp 'tuyến đường thủy vàng' này sẽ thúc đẩy lưu thông kinh tế tự do, tăng cường hợp tác liên vùng và giảm chi phí logistics.
Chi tiết thiết kế và phân luồng
Dự án được chia làm hai phần chính. Tại đập Tam Hiệp, tuyến hàng hải mới dài 6.680 mét sẽ được xây dựng ở phía bắc hệ thống âu tàu 2 làn hiện tại, bao gồm hệ thống âu tàu 5 bậc, 2 làn với mỗi buồng khóa dài 280 mét, rộng 40 mét. Tại đập Cát Châu Bá, âu tàu số 3 sẽ được dỡ bỏ để xây mới 2 âu tàu đơn bậc, đồng thời mở rộng kênh tiếp cận.
Sau khi hoàn thành, đập Tam Hiệp sẽ vận hành với 4 làn âu tàu và 1 hệ thống nâng hạ tàu, nâng tổng công suất vận chuyển lên 336 triệu tấn/năm. Đập Cát Châu Bá sẽ đạt công suất 360 triệu tấn/năm với 4 làn âu thuyền. Quá trình thi công không làm gián đoạn hoạt động hiện tại; sau hoàn thành, hệ thống cũ và mới sẽ phối hợp linh hoạt: tàu khách đi qua âu cũ hoặc hệ thống nâng hạ, tàu vận tải lớn đi qua tuyến mới để tối ưu hiệu suất.
