Hà Nội Tết Giáp Tuất 1994 qua ống kính nhiếp ảnh gia Pháp
Hơn 30 năm trước, không khí Tết Nguyên Đán tại Hà Nội mang một vẻ giản dị và chậm rãi, khác xa với nhịp sống hối hả ngày nay. Những khoảnh khắc đáng nhớ này đã được lưu giữ qua ống kính của cố nhiếp ảnh gia Bruno Barbey, người Pháp gốc Maroc, trong dịp Tết Giáp Tuất năm 1994.
Nhịp sống Tết chậm rãi giữa lòng thủ đô
Bruno Barbey đến Việt Nam vào năm 1994 và quyết định ở lại Hà Nội để trải nghiệm trọn vẹn không khí Tết cổ truyền. Ông đã ghi lại những hình ảnh sinh động về cuộc sống thường nhật của người dân trong những ngày xuân. Tại đầu cầu Long Biên, những xe hàng rong bày bán rau củ quả tươi ngon, phục vụ nhu cầu mua sắm của người dân. Công trình hơn 120 năm tuổi này hiện đang được ngành đường sắt theo dõi và xử lý kỹ thuật sau khi xuất hiện hư hỏng tại nút dàn thép.
Trước cửa đền Ngọc Sơn thuộc phường Hoàn Kiếm, một số người phụ n� bán con khắc dấu và đồ chơi bằng xốp, giấy cho các gia đình có trẻ nhỏ. Đền Ngọc Sơn nằm trên đảo Ngọc Sơn ở phía Đông Bắc Hồ Gươm, dù trải qua nhiều lần trùng tu vẫn giữ nguyên kiến trúc cổ kính với bảng rồng, bảng hổ và các câu đối về học hành, thi cử.
Những quán ăn ngoài trời và khu vui chơi xuân
Một nhóm học sinh du xuân và ăn phở bên ngoài đền Ngọc Sơn, minh chứng cho sự phổ biến của các quán ăn buôn bán ngoài trời thời đó. Chỉ với một chiếc bàn gỗ lót tấm trải nhựa, người ăn có thể ngồi bàn ghế riêng hoặc vây quanh người bán. Trên bàn chế biến, bát xếp chồng, đũa đựng trong ống sành và nồi nước dùng đặt bên cạnh tạo nên một khung cảnh mộc mạc, gần gũi.
Khu vui chơi xuân cho trẻ em ở bờ Hồ Gươm cũng không kém phần sôi động. Đồ chơi nhựa mô phỏng máy bay, ô tô, xe máy được thắp sáng bằng dây đèn vàng li ti, thu hút các em nhỏ mặc áo rét dày hoặc vest. Người lớn đứng cạnh trông nom, ăn mặc mộc mạc, tạo nên một không khí Tết vui vẻ và ấm áp dù chỉ trong phạm vi nhỏ.
Phong cách thời trang và phương tiện di chuyển
Người dân Hà Nội thời đó diện quần áo chỉn chu, cùng gia đình và bạn bè đến chụp ảnh Tết tại bồn hoa đào ở Hồ Gươm và cầu Thê Húc. Trong các con ngõ nhỏ, những ngôi nhà cũ tường loang lổ với quán ăn tạm bợ bán các món như miến lươn, cháo cá quả, cháo gà... dưới ánh đèn treo trên mái bạt.
Phương tiện di chuyển chủ yếu là xe máy, với những hình ảnh gia đình khá giả chở nhau đi ăn chiều trên xe Honda Dream hay ông bố đưa con đi chúc Tết. Thời điểm đó, quy định đội mũ bảo hiểm chưa được áp dụng, mãi đến năm 2007 Việt Nam mới chính thức bắt buộc đội mũ bảo hiểm cho người đi mô tô, xe máy. Xe Honda Win 100, một dòng xe nổi tiếng thập niên 90, cũng xuất hiện trong khung hình với thanh niên chờ bạn đi chơi Tết.
Thời trang Tết: Truyền thống và hiện đại
Thời trang Tết năm 1994 phản ánh sự giao thoa giữa truyền thống và hiện đại. Hai thanh niên mặc Âu phục tạo dáng chụp ảnh ở bờ Hồ Gươm, với vest vai vuông, quần jean ống đứng hoặc hơi loe, váy bút chì qua gối trở thành mốt thời thượng. Trong khi đó, người lớn tuổi du xuân trong trang phục truyền thống xen lẫn hiện đại, lưu giữ những kỷ niệm đẹp tại cầu Thê Húc.
Chợ Đồng Xuân và ẩm thực Việt
Trước chợ Đồng Xuân năm 1994, chỉ có một số quầy bán bánh, mứt và kẹo gói trong giấy đỏ. Vài tháng sau Tết, vào tháng 7/1994, chợ Đồng Xuân đã xảy ra vụ cháy kinh hoàng, thiêu rụi toàn bộ khu chợ mới được xây dựng lại trước đó 3 năm. Hiện nay, chợ vẫn là điểm buôn bán sầm uất của Hà Nội, chuyên bán sỉ và lẻ các mặt hàng như quần áo, vải vóc, giày dép, phụ kiện thời trang.
Việt Nam được biết đến là một trong những quốc gia có nền ẩm thực tuyệt vời của thế giới. Những cuốn sách tranh ẩm thực như Lê la quà vặt và Ăn quà xuyên Việt, xuất bản năm 2017, đã khắc họa sinh động khung cảnh náo nhiệt của các hàng quà vặt qua nét vẽ dễ thương và hài hước của tác giả Đặng Hồng Quân.
Những hình ảnh do Bruno Barbey ghi lại không chỉ là tư liệu quý giá về một thời kỳ đã qua, mà còn giúp chúng ta hiểu thêm về văn hóa và con người Hà Nội trong dịp Tết cổ truyền, nơi sự giản dị và ấm áp luôn được trân trọng.
