Các trường THPT tại TP.HCM linh hoạt xây dựng tổ hợp môn tự chọn cho tuyển sinh lớp 10
Trước những thay đổi trong phương thức xét tuyển đại học, công tác tư vấn chọn tổ hợp môn cho tuyển sinh lớp 10 năm 2026 đang đối mặt với nhiều thách thức. Ông Huỳnh Thanh Phú, Hiệu trưởng Trường THPT Bùi Thị Xuân (P.Bến Thành), cho biết nhiều trường đại học đã điều chỉnh các khối xét tuyển, giảm bớt khối truyền thống và hình thành tổ hợp mới đan xen giữa môn tự nhiên với môn xã hội. Điều này khiến phụ huynh và học sinh lúng túng trong việc lựa chọn.
Bên cạnh đó, toán học trở thành môn bắt buộc trong mọi tổ hợp, trong khi tiếng Anh và ngữ văn xuất hiện với tần suất cao, làm thay đổi định hướng học tập. Đáng chú ý, các tổ hợp thiên về khoa học xã hội, đặc biệt là khối C00 (ngữ văn, lịch sử, địa lý), ngày càng thu hẹp. Trước bối cảnh này, nhà trường cần có chiến lược tư vấn rõ ràng, giúp phụ huynh hiểu đúng tầm quan trọng của việc chọn môn và hướng nghiệp bám sát tuyển sinh.
Nguyên tắc xây dựng tổ hợp linh hoạt
Theo Ban giám hiệu Trường THPT Ernst Thälmann (P.Bến Thành), nguyên tắc của nhà trường khi xây dựng tổ hợp 4 môn tự chọn là bám sát xu hướng tổ hợp xét tuyển mới của các trường đại học nhưng vẫn đảm bảo học sinh học đúng năng lực, giữ lựa chọn mở và không bị thiệt thòi khi xét tuyển theo các khối thi truyền thống.
Chẳng hạn, Trường Ernst Thälmann xây dựng nhóm định hướng khoa học tự nhiên, ưu tiên các môn phục vụ xét tuyển khối truyền thống và ngành kỹ thuật - công nghệ (toán, vật lý, hóa học/sinh học) đồng thời bố trí thêm môn hỗ trợ năng lực học tập và lựa chọn ngành. Nhóm định hướng khoa học xã hội thì giữ các môn nền phục vụ khối xã hội (ngữ văn, lịch sử, địa lý/giáo dục kinh tế và pháp luật) đồng thời đảm bảo khả năng mở rộng sang các ngành kinh tế - truyền thông - luật.
Nhóm kết hợp sẽ được thiết kế cho học sinh còn phân vân hoặc muốn mở rộng cơ hội xét tuyển, kết hợp một tổ hợp khoa học tự nhiên với một tổ hợp khoa học xã hội. Học sinh có thể linh hoạt điều chỉnh tổ hợp khi cần thiết.
Xu hướng dạy học linh hoạt và cá nhân hóa
Ông Tô Lâm Viễn Khoa, Hiệu phó Trường THPT Gia Định (P.Thạnh Mỹ Tây), chia sẻ: "Xu hướng điều chỉnh các tổ hợp xét tuyển theo kiểu cũ như khối A00 là toán, vật lý, hóa học thật ra đã bắt đầu từ kỳ tuyển sinh năm trước. Với cách tổ chức dạy học và thi tốt nghiệp theo hướng lựa chọn môn học với định hướng nghề nghiệp thì các tổ hợp truyền thống có thể không còn phù hợp với số đông nữa."
Qua 4 năm triển khai Chương trình giáo dục phổ thông hiện hành và một năm ôn tập thi tốt nghiệp theo mô hình 2 môn lựa chọn, hầu hết các trường đã quen với việc tổ chức cho học sinh linh hoạt lựa chọn môn học. Dần dần, trường nào cũng phải tổ chức dạy học theo hình thức lớp ghép, lớp "chạy môn" để có thể cá nhân hóa quá trình dạy và học theo định hướng nghề nghiệp.
Theo ông Khoa, Trường THPT Gia Định đã áp dụng việc dạy học lựa chọn linh hoạt từ năm đầu tiên dạy Chương trình GDPT hiện hành. Vì vậy, nhà trường không chủ trương xây dựng tổ hợp môn cố định để học sinh đăng ký mà để cho các em lựa chọn thoải mái. Hết năm học, học sinh có thể thay đổi môn học theo định hướng mới và những điều chỉnh của việc xét tuyển đại học.
Tăng cường tư vấn hướng nghiệp sớm
Hiệu trưởng một trường THPT tại phường trung tâm của TP.HCM cho biết trường đại học thay đổi tổ hợp môn xét tuyển cũng khiến các trường THPT phải cập nhật thông tin tuyển sinh, đồng thời chuẩn bị tổ hợp môn linh hoạt hơn trong tuyển sinh lớp 10 nhằm đảm bảo học sinh được thuận lợi trong lựa chọn ngành nghề. Nhà trường cũng sẽ tiếp tục tăng cường tư vấn hướng nghiệp sớm, đảm bảo quyền lợi học sinh trong lộ trình xét tuyển đại học.
Việc xây dựng các tổ hợp môn học lựa chọn cho học sinh lớp 10 được nhà trường triển khai dựa trên nguyên tắc khoa học, có định hướng nghề nghiệp và phù hợp với các phương thức xét tuyển đại học hiện nay. Thực tế cho thấy nếu để học sinh tự do chọn 4 môn mà không có định hướng rõ ràng thì rất dễ dẫn đến tình trạng lựa chọn không hợp lý, thiếu liên kết với mục tiêu học tập và ngành nghề các em muốn theo đuổi về sau.
Yêu cầu công khai thông tin tuyển sinh
Trước những điều chỉnh về tổ hợp xét tuyển của các trường đại học, ông Nguyễn Bảo Quốc, Phó giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM, yêu cầu các trường THPT sớm xây dựng và công khai cách tổ chức môn học lựa chọn lớp 10 năm học 2026-2027, đồng thời công bố chương trình nhà trường dự kiến triển khai trong năm học tới để phụ huynh, học sinh lớp 9 có đầy đủ thông tin tham khảo.
Việc thông tin sớm, đầy đủ và minh bạch về công tác tuyển sinh của các trường THPT sẽ giúp phụ huynh, học sinh lớp 9 an tâm khi có thông tin chính xác, toàn diện trong quá trình lựa chọn và sắp xếp nguyện vọng. Các thông tin này phải được công khai trên cổng thông tin điện tử của nhà trường để phụ huynh, học sinh lớp 9 dễ dàng tiếp cận, tìm hiểu.
Lãnh đạo Sở GD-ĐT cũng đề nghị các trường THPT chủ động nghiên cứu dự thảo Quy chế tuyển sinh đại học năm 2026 của Bộ GD-ĐT để tổ chức các môn học lựa chọn cho học sinh khối 10 và triển khai các hoạt động giáo dục trong năm học tới một cách phù hợp. Mục tiêu là giúp học sinh lựa chọn môn học đúng với năng lực, sở trường, định hướng nghề nghiệp, đồng thời góp phần mở rộng cơ hội học tập và nghề nghiệp trong tương lai.
