Thực hiện Dự án 6 về truyền thông và giảm nghèo thông tin thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, lực lượng Bộ đội Biên phòng phối hợp cùng các ngành chức năng tỉnh Tuyên Quang đã đẩy mạnh nhiều mô hình tuyên truyền pháp luật phù hợp với đặc thù vùng cao, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Trong đó, việc đưa nội dung pháp luật đến các phiên chợ vùng biên đang trở thành cách làm sáng tạo, giúp người dân tiếp cận thông tin dễ hiểu, dễ nhớ và hiệu quả hơn. Xóa nghèo thông tin góp phần giúp đồng bào phát triển kinh tế và ổn định đời sống.
Trong hai ngày 13 và 14 tháng 5, Đồn Biên phòng Sơn Vĩ phối hợp với Hạt Kiểm lâm khu vực XVI, Chi cục Kiểm lâm tỉnh Tuyên Quang triển khai mô hình tuyên truyền, phổ biến pháp luật về bảo vệ biên giới và các quy định liên quan đến quản lý, bảo vệ rừng cho nhân dân trên địa bàn. Hoạt động được tổ chức linh hoạt tại các phiên chợ tình, chợ phiên vùng cao, thu hút khoảng 1.500 lượt người tham gia nghe tuyên truyền và phát hơn 800 tờ rơi đến tay bà con.
Đặc thù vùng biên khó khăn
Là xã biên giới trọng điểm của tỉnh Tuyên Quang, Sơn Vĩ có địa hình hiểm trở, giao thông khó khăn, đời sống của đồng bào Mông, Dao, Xuồng còn nhiều thiếu thốn. Trước đây, việc tiếp cận thông tin pháp luật của người dân chủ yếu thông qua các cuộc họp thôn hoặc loa truyền thanh nên hiệu quả chưa cao. Nhiều hộ dân còn hạn chế về tiếng phổ thông, thiếu hiểu biết pháp luật, dễ bị các đối tượng xấu lợi dụng hoặc vi phạm quy định liên quan đến bảo vệ rừng, xuất nhập cảnh trái phép, tảo hôn hay hôn nhân cận huyết thống.
Phiên chợ - không gian văn hóa và truyền thông
Xuất phát từ thực tế đó, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Sơn Vĩ đã lựa chọn phiên chợ tình, nơi tập trung đông bà con nhất để triển khai công tác truyền thông pháp luật. Đây không chỉ là nơi giao thương hàng hóa mà còn là không gian văn hóa đặc trưng của đồng bào vùng cao, nơi người dân gặp gỡ, giao lưu sau những ngày lao động vất vả. Giữa không khí nhộn nhịp của phiên chợ, những nội dung pháp luật tưởng chừng khô khan đã được truyền tải bằng nhiều hình thức gần gũi, sinh động. Các cán bộ biên phòng và kiểm lâm trực tiếp trò chuyện, giải thích cho bà con bằng tiếng dân tộc Mông, Dao, Lùng về Luật Biên phòng Việt Nam, quy chế quản lý biên giới, quy định bảo vệ rừng, cách nhận biết đường biên, cột mốc cũng như các thủ đoạn của tội phạm mua bán người. Những bộ tài liệu có hình ảnh minh họa trực quan được phát tận tay người dân giúp bà con dễ hiểu, dễ ghi nhớ hơn.
Hiệu quả từ mô hình "Tiếng loa Biên phòng"
Mô hình “Tiếng loa Biên phòng” tiếp tục phát huy hiệu quả khi liên tục phát thanh bằng cả tiếng phổ thông và tiếng dân tộc về các nội dung phòng chống tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống, bài trừ hủ tục lạc hậu và nâng cao ý thức bảo vệ tài nguyên rừng. Việc đưa thông tin pháp luật đến phiên chợ đã góp phần thu hẹp khoảng cách tiếp cận thông tin giữa vùng thuận lợi và vùng đặc biệt khó khăn.
Với bà con nơi biên giới, đây là hoạt động tuyên truyền đơn thuần, giúp người dân “xóa nghèo thông tin” trong lĩnh vực pháp luật, một trong những yếu tố quan trọng để phát triển kinh tế, giữ gìn an ninh trật tự và ổn định đời sống. Cách tuyên truyền trực tiếp bằng tiếng dân tộc giúp đồng bào hiểu rõ hơn các quy định của Nhà nước. Nếu như trước đây, nhiều người còn mơ hồ về ranh giới biên giới, về trách nhiệm bảo vệ rừng hay tác hại của tảo hôn thì nay đã có nhận thức đầy đủ hơn. Người dân đã chủ động nhắc nhở con em chấp hành pháp luật, không nghe theo lời dụ dỗ vượt biên trái phép hoặc tham gia các hành vi vi phạm pháp luật.
Việc lựa chọn đúng địa điểm, đúng thời điểm và đúng đối tượng tuyên truyền là yếu tố quyết định hiệu quả công tác truyền thông ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Khi bà con đi chợ với tâm thế thoải mái, cởi mở, việc tiếp nhận thông tin trở nên tự nhiên hơn nhiều so với những buổi họp tập trung tại nhà văn hóa thôn bản. Thông qua các phiên chợ vùng cao, với cách làm linh hoạt, phù hợp với ngôn ngữ, phong tục địa phương, Đồn Biên phòng Sơn Vĩ đang từng bước giúp đồng bào nâng cao hiểu biết pháp luật, thay đổi nhận thức, góp phần giảm nghèo thông tin ở khu vực biên giới.
