Những ngày qua, tình trạng luồng lạch tại các cửa biển ở nhiều địa phương ven biển bị bồi lấp nghiêm trọng, khiến hàng trăm tàu thuyền của ngư dân không thể ra khơi đánh bắt hải sản. Điều này đã gây ảnh hưởng lớn đến sinh kế và đời sống của hàng nghìn hộ dân sống bằng nghề biển.
Ngư dân gặp khó vì luồng lạch cạn
Tại các cửa biển như Đề Gi, Sa Kỳ (Quảng Ngãi), hay cửa Đại (Hội An), nhiều tàu thuyền công suất lớn phải nằm bờ vì không thể vượt qua các bãi bồi. Ông Nguyễn Văn Ba, một ngư dân có thâm niên 30 năm ở Quảng Ngãi, cho biết: “Trước đây, luồng lạch sâu, tàu thuyền ra vào dễ dàng. Nhưng mấy năm gần đây, bồi lấp ngày càng nhiều, mùa mưa bão càng khiến tình trạng tồi tệ hơn. Nhiều chuyến biển phải bỏ lỡ, thu nhập giảm sút.”
Không chỉ tàu lớn, ngay cả tàu nhỏ cũng gặp khó khăn khi ra khơi. Nhiều ngư dân phải chờ thủy triều lên mới có thể di chuyển, hoặc phải giảm tải trọng để tránh mắc cạn. Điều này làm tăng chi phí nhiên liệu, giảm hiệu quả khai thác.
Nguyên nhân và hậu quả
Theo các chuyên gia, nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng bồi lấp luồng lạch là do biến đổi khí hậu, nước biển dâng, cùng với việc khai thác cát quá mức ở các cửa sông. Bên cạnh đó, việc xây dựng các công trình ven biển như kè, đập cũng làm thay đổi dòng chảy, khiến phù sa bồi lấp nhanh hơn.
Hậu quả là không chỉ ngư dân mất sinh kế, mà còn ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng hải sản, đẩy giá thực phẩm tăng cao. Nhiều làng chài rơi vào cảnh khó khăn, người dân phải tìm việc làm khác để mưu sinh.
Giải pháp cấp bách
Trước tình hình này, chính quyền địa phương đã có những biện pháp tạm thời như nạo vét luồng lạch, nhưng kinh phí hạn chế và hiệu quả không lâu dài. Ông Trần Văn Hùng, Chủ tịch UBND huyện Bình Sơn, Quảng Ngãi, cho biết: “Chúng tôi đã kiến nghị tỉnh và Trung ương hỗ trợ kinh phí nạo vét, đồng thời xây dựng kế hoạch dài hạn để ổn định luồng lạch.”
Các chuyên gia đề xuất cần có quy hoạch tổng thể về khai thác cát, bảo vệ môi trường ven biển, và đầu tư hệ thống kè chắn sóng hợp lý. Đồng thời, cần nâng cao nhận thức của cộng đồng về tác hại của việc khai thác cát bừa bãi và biến đổi khí hậu.
Ngư dân hy vọng các cấp chính quyền sớm có giải pháp căn cơ để luồng lạch thông thoáng, giúp họ yên tâm bám biển, ổn định cuộc sống.
