Hội nghị có sự tham dự của các Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Bí thư, Ủy viên Trung ương Đảng cùng lãnh đạo Chính phủ, Quốc hội, các ban, bộ, ngành và cơ quan Trung ương. Sau khi nghe báo cáo và các ý kiến phát biểu, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đánh giá cao nội dung trao đổi thẳng thắn, tâm huyết của các đại biểu cũng như tinh thần trách nhiệm của Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương trong quá trình triển khai đề án.
Nghị quyết 36: Thành tựu và hạn chế
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định Nghị quyết số 36-NQ/TW là một quyết sách đúng đắn, có tầm chiến lược. Sau 8 năm thực hiện, nhận thức về vị trí, vai trò của biển được nâng lên rõ rệt. Hệ thống thể chế, chính sách từng bước hoàn thiện; nhiều ngành kinh tế biển phát triển khá, kết cấu hạ tầng ven biển được tăng cường. Đời sống của người dân vùng biển cải thiện đáng kể, đồng thời quốc phòng, an ninh, đối ngoại và bảo vệ chủ quyền biển đảo đạt nhiều kết quả quan trọng.
Tuy nhiên, kinh tế biển phát triển chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế và yêu cầu phát triển của đất nước. Cần tiếp tục rà soát, đánh giá kết quả đạt được và những tồn tại, hạn chế, đặc biệt là chỉ rõ những điểm nghẽn lớn, những vấn đề mới đặt ra từ thực tiễn hiện nay để thống nhất sự cần thiết ban hành một nghị quyết mới của Trung ương về vấn đề này.
Định hướng nghị quyết mới
Nhấn mạnh bối cảnh cạnh tranh chiến lược trên biển ngày càng gay gắt, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu nghị quyết mới phải có tầm nhìn chiến lược dài hạn, tư duy đột phá và tính hành động cao, đưa biển thực sự trở thành không gian phát triển chiến lược của quốc gia. Nghị quyết không chỉ kế thừa, phát huy kết quả đã đạt được mà còn tạo bước chuyển biến mạnh mẽ về tư duy, thể chế và mô hình phát triển biển với tầm nhìn mới, quyết sách mạnh mẽ hơn cho các giai đoạn tiếp theo, hướng tới mục tiêu Việt Nam thực sự là quốc gia biển mạnh.
Biển không chỉ là nơi khai thác tài nguyên hay phát triển một số ngành kinh tế mà là không gian phát triển của quốc gia, nơi hội tụ các lợi ích phát triển, an ninh, quốc phòng, khoa học, công nghệ và hội nhập quốc tế. Nghị quyết mới phải trả lời câu hỏi Việt Nam khai thác, quản trị, phát huy toàn bộ không gian biển quốc gia như thế nào để phục vụ phát triển đất nước, chỉ rõ vai trò của biển trong việc thực hiện các mục tiêu phát triển đến năm 2030, năm 2045 và những năm tiếp theo. Các mục tiêu đặt ra cần thể hiện khát vọng phát triển nhưng phải đảm bảo khả thi và lượng hóa được.
Quản trị biển hiện đại và đột phá công nghệ
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh cần xây dựng mô hình quản trị biển hiện đại, thống nhất, liên thông dựa trên khoa học, công nghệ, dữ liệu và quy hoạch không gian biển quốc gia. Điều này nhằm khắc phục triệt để một trong những điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là quản lý biển còn phân tán theo ngành, lĩnh vực.
Nguồn lực từ biển phải được xác định là một trong những động lực chiến lược để thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng cao, phát triển nhanh và bền vững. Biển phải trở thành không gian tăng trưởng mới của quốc gia, nơi hình thành các cực tăng trưởng mới, những ngành kinh tế mới và các động lực phát triển có khả năng tạo đột phá.
Cần tiếp cận biển bằng tư duy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Nghiên cứu bổ sung các nội dung về dữ liệu biển quốc gia, bản đồ số đại dương, trí tuệ nhân tạo trong quản trị biển, công nghệ biển sâu, công nghệ quan sát biển, hệ thống giám sát biển thông minh và công nghệ biển thế hệ mới.
Gắn phát triển kinh tế với bảo vệ chủ quyền
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước quán triệt phát triển kinh tế phải đi đôi với củng cố quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc từ biển, từ sớm, từ xa. Mọi quy hoạch, chiến lược, chương trình phát triển biển đều phải đồng thời phục vụ yêu cầu bảo vệ chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán quốc gia, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, nâng cao năng lực phòng thủ và bảo vệ lợi ích quốc gia trên biển.
Nghị quyết hành động và trách nhiệm cụ thể
Để nghị quyết thực sự là nghị quyết hành động, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị ngay từ quá trình xây dựng nghị quyết và chương trình hành động, cần xác định rõ những nhiệm vụ trọng tâm, những chương trình quốc gia, những dự án động lực, những chỉ tiêu đo lường cụ thể và trách nhiệm của từng cơ quan, từng cấp, ngành, địa phương.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước giao Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương phối hợp chặt chẽ với Đảng ủy Chính phủ, Văn phòng Trung ương Đảng và các cơ quan liên quan khẩn trương tiếp thu ý kiến, tiếp tục rà soát, nghiên cứu, hoàn thiện đề án cùng chương trình hành động để trình Bộ Chính trị cho ý kiến và báo cáo Ban Chấp hành Trung ương Đảng.
