Cải cách thủ tục hành chính: 'Phát súng lệnh' thúc đẩy kinh tế, tiết kiệm hàng tỷ USD
Theo phân tích của chuyên gia kinh tế Hoàng Minh Hiếu, động thái của Chính phủ cho thấy sự nhận diện chính xác điểm nghẽn phát triển hiện nay. Vấn đề không chỉ nằm ở nguồn lực mà cốt lõi là cách vận hành bộ máy và chất lượng thể chế. Điều này khẳng định đây là một trong những ưu tiên hàng đầu, được người đứng đầu Chính phủ trực tiếp dẫn dắt.
Hiệu ứng tâm lý và kinh tế từ quyết tâm cải cách
Ông Hiếu nhấn mạnh, về mặt tâm lý xã hội, quyết tâm của Thủ tướng tạo ra hiệu ứng "phát súng lệnh" trong toàn bộ hệ thống. Khi cấp cao nhất hành động cụ thể, các bộ, ngành và địa phương không còn lý do để chần chừ. Tốc độ thực thi chính sách từ đó sẽ thay đổi hoàn toàn.
Cải cách thủ tục hành chính là công việc đầy thách thức vì chạm đến lợi ích cục bộ và thói quen của một bộ phận cán bộ. Việc lựa chọn vấn đề này làm khởi điểm chính là cách lãnh đạo thiết lập kỷ cương, buộc cả bộ máy phải chuyển động theo hướng tích cực.
Về góc độ kinh tế, đây được xem là phép tính thực dụng. Trong khi các giải pháp kích cầu, đầu tư công hay chính sách tiền tệ đều đòi hỏi thời gian chuẩn bị và nguồn lực lớn, thì việc cắt giảm thủ tục hành chính gần như không tốn chi phí ngân sách nhưng mang lại hiệu quả tức thì.
- Doanh nghiệp được thông quan nhanh chóng hơn
- Nhà đầu tư nhận giấy phép sớm hơn
- Người dân giải quyết giấy tờ thuận tiện hơn
Những tác động này sẽ lan tỏa trực tiếp vào tăng trưởng kinh tế trong ngắn hạn.
Tín hiệu mạnh mẽ cho cộng đồng đầu tư
Quan trọng hơn cả, hành động này phát đi tín hiệu tạo niềm tin đến cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư nước ngoài. Trong bối cảnh các tập đoàn quốc tế đang so sánh Việt Nam với các nước cạnh tranh trong khu vực, việc chứng kiến lãnh đạo Chính phủ đích thân chỉ đạo tháo gỡ rào cản ngay từ những ngày đầu thể hiện cam kết thực chất.
Điều này khẳng định Việt Nam đang xây dựng môi trường đầu tư mà ở đó chi phí thời gian và rủi ro pháp lý được giảm thiểu tối đa. Hiện Việt Nam đang xếp vị trí thứ 4 trong ASEAN về môi trường kinh doanh.
Ông Hiếu phân tích: "Lịch sử phát triển kinh tế ở nhiều quốc gia cho thấy những cải cách để lại dấu ấn lâu dài thường bắt đầu bằng quyết tâm chính trị mạnh mẽ từ cấp cao nhất. Vấn đề còn lại là thực thi phải có hiệu quả thực sự, tác động tích cực đến đời sống người dân và hoạt động doanh nghiệp, không dừng lại ở văn bản hay nghị quyết."
Xây dựng Chính phủ kiến tạo
Tiến sĩ Nguyễn Quốc Việt, Trưởng nhóm nghiên cứu chính sách kinh tế vĩ mô tại Trường Đại học Kinh tế (Đại học Quốc gia Hà Nội), nhận định: Việc hoàn thiện thể chế và chính sách đề cao liêm chính, sáng tạo và trách nhiệm xã hội sẽ tạo ra môi trường kinh doanh minh bạch. Điều này giúp giảm thiểu chi phí giao dịch và thúc đẩy niềm tin - loại vốn xã hội quý giá nhất.
Chính phủ kiến tạo không có nghĩa là làm thay doanh nghiệp, mà là tạo ra luật chơi công bằng, minh bạch và cung cấp hạ tầng chiến lược để doanh nghiệp có thể tự do sáng tạo và cạnh tranh.
Tiến sĩ Việt nhấn mạnh: "Trong bối cảnh tình hình thế giới diễn biến phức tạp, cùng yêu cầu tăng trưởng cao và bền vững của Việt Nam, các ưu tiên này thể hiện cam kết hành động nhất quán của Chính phủ. Đây chính là yếu tố cốt lõi của Chính phủ kiến tạo: chủ động tạo lập môi trường thuận lợi để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội."
Việc tinh gọn thủ tục hành chính là điều cần thiết và bắt buộc phải thực hiện để Việt Nam đạt mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân trên 10%/năm giai đoạn 2026-2031, tiếp tục hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược quốc gia.
Tiết kiệm 3-4 tỷ USD mỗi năm
Theo ước tính của các chuyên gia, doanh nghiệp tại Việt Nam mất trung bình 1.500-2.000 giờ mỗi năm để tuân thủ các thủ tục hành chính liên quan đến đầu tư, thuế, hải quan và xây dựng. Con số này cao hơn 40% so với Malaysia và 60% so với Singapore.
Nếu cắt giảm 30% thủ tục hành chính, thời gian thực hiện các quy trình kinh doanh sẽ giảm ít nhất 500-600 giờ/năm/doanh nghiệp. Điều này tương đương khoản tiết kiệm khoảng 3-4 tỷ USD mỗi năm chỉ tính riêng chi phí lao động và chi phí cơ hội.
Đối với nền kinh tế, việc cải thiện hiệu suất đầu tư sẽ giúp tổng vốn FDI thực hiện tăng ít nhất 15-20% mỗi năm. Mức tăng này tương đương dòng vốn bổ sung từ 7-10 tỷ USD, góp phần nâng mức đóng góp của khu vực FDI từ 25% lên 30% GDP.
Tiến sĩ Việt kết luận: "Với một Chính phủ hiện đại, kiến tạo và phục vụ nhân dân, tôi tin tưởng rằng đây sẽ là mục tiêu khả thi trong kỷ nguyên mới."
