Hội nghị sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền 3 cấp đã nhìn lại những kết quả bước đầu, đồng thời thẳng thắn chỉ ra những khó khăn, hạn chế trong quá trình triển khai. Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh đây là cuộc cải cách có phạm vi rất rộng, rất khó, rất quyết liệt và nhiệm vụ tiếp theo là chuyển trọng tâm sang nâng cao chất lượng vận hành, năng lực phục vụ và kiến tạo phát triển của bộ máy mới.
Tổ chức mới tạo ra năng lực mới
Nhiều ý kiến của cán bộ, đảng viên ghi nhận: Sau 1 năm vận hành, thực tiễn cho thấy việc sắp xếp tổ chức bộ máy mới chỉ là bước khởi đầu của cuộc cải cách. Điều quyết định thành công trong giai đoạn tiếp theo là việc bộ máy mới có tạo ra năng lực mới hay không. Trong mô hình mới, năng lực mới là năng lực của từng cán bộ, công chức, đồng thời là năng lực vận hành của cả hệ thống. Đó là khả năng phối hợp giữa các cấp chính quyền; khả năng xử lý công việc trên môi trường số; khả năng tổ chức thực thi chính sách; khả năng phản ứng trước những vấn đề phát sinh từ cơ sở.
Để đạt mục tiêu tạo ra năng lực mới, một trong các nhiệm vụ được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh là then chốt của then chốt chính là xây dựng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu của mô hình mới; phải coi năng lực thực thi của cấp xã là thước đo kiểm định thành công của mô hình mới.
Theo Tiến sĩ Nguyễn Thị Thủy, Phó Trưởng khoa Pháp luật Hành chính-Nhà nước, Trường đại học Luật Hà Nội, để thực hiện thành công mô hình chính quyền 3 cấp, cùng với hoàn thiện thể chế, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức là yêu cầu rất quan trọng. Nâng cao chất lượng cán bộ, công chức cần thông qua chuẩn hóa năng lực về pháp lý, quản trị và kỹ năng số, tổ chức đào tạo chuyên sâu theo vị trí việc làm; cải cách chế độ đánh giá theo hiệu quả công việc (KPI) và xây dựng cơ chế đãi ngộ tương xứng để giữ chân người có năng lực.
Từ yêu cầu đó, nhiều địa phương chủ động đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ theo hướng nâng cao năng lực thực thi, coi đây là điều kiện quan trọng để bộ máy mới vận hành hiệu quả. Thực hiện Kế hoạch số 70-KH/TU của Ban Thường vụ Thành ủy, Hà Nội tập trung đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức theo hướng gắn với yêu cầu vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nâng cao năng lực thực thi công vụ và đáp ứng yêu cầu phát triển của Thủ đô trong giai đoạn mới. Thành phố tổ chức 62 lớp tập huấn với 30.766 lượt cán bộ tham gia; 22 lớp bồi dưỡng chuyên đề cho gần 4.000 lượt cán bộ, công chức. Đáng chú ý, công tác đào tạo, bồi dưỡng từng bước được đổi mới theo hướng gắn với vị trí việc làm, nhóm chức danh và yêu cầu nhiệm vụ; tăng cường tính thực tiễn, phát triển năng lực thực thi, năng lực quản trị và khả năng thích ứng của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức.
Nỗ lực đổi mới; đào tạo, bồi dưỡng chuyên sâu cho cán bộ cơ sở
Việc đào tạo, bồi dưỡng chuyên sâu cho cán bộ cơ sở về kỹ năng số, quản trị công hiện đại và năng lực khai thác dữ liệu số đã giúp hình thành những năng lực mới cho đội ngũ này. Đặc biệt, nhiều nhiệm vụ được giải quyết nhanh hơn, sát cơ sở hơn và phát huy tốt tính chủ động của địa phương. Nhờ đó, kết quả bước đầu cho thấy bộ máy chính quyền cấp xã cơ bản vận hành ổn định, tỷ lệ giải quyết hồ sơ thủ tục hành chính đúng hạn và trước hạn đạt 97,39%, hơn 85% số hồ sơ được số hóa trong quá trình tiếp nhận và xử lý.
Bộ máy mới phải có chất lượng phục vụ mới
Nếu năng lực mới là điều kiện để bộ máy vận hành hiệu quả thì chất lượng phục vụ mới chính là thước đo thành công của bộ máy mới. Nhiều ý kiến cho rằng, yếu tố then chốt giúp mô hình chính quyền 3 cấp vận hành hiệu quả hơn so với mô hình truyền thống là đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng khoa học-công nghệ. Đối với yêu cầu chuyển đổi số, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ rõ, chuyển đổi số phải nâng cao hiệu suất công việc, giải quyết thủ tục nhanh hơn, chính xác hơn, chi phí thấp hơn, thiết thực hơn với người dân, doanh nghiệp; giảm tối đa việc yêu cầu người dân, doanh nghiệp kê khai lặp lại những thông tin Nhà nước đã có. Đồng thời, phải coi dữ liệu là tài sản, là nguồn lực, là nền tảng của quản trị hiện đại.
Đồng chí Nguyễn Duy Tư, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã Vân Sơn (tỉnh Phú Thọ) cho biết: Vân Sơn mạnh dạn đổi mới phương thức quản trị, khai thác các nền tảng số, quyết tâm xây dựng một chính quyền hành động, gần dân, sát dân và phục vụ nhân dân. Ban Thường vụ Đảng ủy xã xác định cải cách hành chính gắn với chuyển đổi số là giải pháp đột phá, là công cụ hữu hiệu nhất để rút ngắn khoảng cách địa lý, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị ở cơ sở và phục vụ nhân dân ngày càng tốt hơn. Ban Thường vụ Đảng ủy xã lãnh đạo, chỉ đạo đổi mới toàn diện phương thức làm việc của đội ngũ cán bộ, công chức; thực hiện chiến dịch cao điểm “45 ngày đêm tháo gỡ điểm nghẽn chuyển đổi số”.
Đến nay, tất cả văn bản trao đổi giữa các cơ quan được thực hiện trên môi trường mạng; 100% số cán bộ, công chức được cấp và sử dụng thành thạo chữ ký số, hộp thư điện tử công vụ; việc xử lý công việc hằng ngày cơ bản được thực hiện trên các hệ thống dùng chung, góp phần rút ngắn thời gian giải quyết, nâng cao tính công khai, minh bạch và hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan, qua đó nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân. Từ khi đi vào hoạt động, Trung tâm Phục vụ hành chính công của xã đã cung cấp hơn 210 dịch vụ công trực tuyến toàn trình và một phần; tiếp nhận và giải quyết gần 3.000 hồ sơ. Trong đó, tỷ lệ tiếp nhận trực tuyến đạt 100%, tỷ lệ giải quyết đúng hạn và trước hạn đạt hơn 99,9%; hoàn toàn không để xảy ra tình trạng hồ sơ quá hạn.
Theo Tiến sĩ Nguyễn Thị Thủy, với mô hình chính quyền 3 cấp, bộ máy được tinh gọn hơn, giảm tầng nấc trung gian và trách nhiệm cũng rõ ràng hơn trong xử lý hồ sơ. Lợi ích rõ và dễ thấy nhất trong đời sống hằng ngày là mô hình này giúp đơn giản hóa thủ tục hành chính, người dân không còn phải qua nhiều “cửa” như trước đây. Tất cả hồ sơ hành chính được xử lý trực tiếp ở cấp xã, phường - nơi gần dân nhất, do đó, giảm được thời gian, chi phí đi lại, đồng thời việc giải quyết công việc cho người dân cũng nhanh hơn.
