Tổng thống Mỹ Donald Trump và đảng Cộng hòa đang bước vào giai đoạn 5 tuần đầy thử thách với 4 hạn chót quan trọng, phần lớn nằm ngoài tầm kiểm soát trực tiếp của ông, nhưng có thể quyết định cục diện chính trị trước thềm bầu cử giữa nhiệm kỳ. Những mốc thời gian này trải dài từ an ninh quốc gia đến chính sách đối nội, đều tiềm ẩn rủi ro lớn nếu xử lý sai.
30/4: Gia hạn FISA - Cuộc chiến nội bộ đảng Cộng hòa
Đảng Cộng hòa chỉ còn vài ngày làm việc lập pháp để đạt thỏa thuận gia hạn Điều khoản 702 của Đạo luật Giám sát Tình báo Nước ngoài (FISA). Công cụ tình báo then chốt này cho phép chính phủ Mỹ theo dõi liên lạc của người nước ngoài mà không cần lệnh tòa, nhưng dữ liệu của công dân Mỹ có thể bị thu thập một cách vô tình, gây lo ngại về quyền riêng tư.
Tổng thống Trump yêu cầu gia hạn sạch, bất chấp sự hoài nghi trong nội bộ. Trong khi đó, phe bảo thủ cứng rắn tại Hạ viện đòi thêm lan can pháp lý để ngăn chặn giám sát không lệnh đối với người Mỹ. Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson đã công bố dự thảo gia hạn 3 năm với một số điều chỉnh, nhưng chưa đáp ứng yêu cầu phải có lệnh - điểm mấu chốt mà phe cứng rắn theo đuổi. Nhóm phản đối vẫn chưa đồng ý, và lãnh đạo đảng Cộng hòa tiếp tục thương lượng để đưa dự luật ra Ủy ban Quy tắc vào đầu tuần tới. Tuy nhiên, ngay cả khi Hạ viện thông qua, dự luật vẫn có nguy cơ mắc kẹt tại Thượng viện trước hạn chót.
Đầu tháng 5: Bộ An ninh Nội địa cạn ngân sách
Bộ trưởng An ninh Nội địa Markwayne Mullin cảnh báo ngân sách trả lương cho nhân viên sẽ cạn trong tuần đầu tháng 5, khi Quốc hội vẫn loay hoay chấm dứt tình trạng đóng cửa một phần kéo dài hai tháng. Nguồn tiền hiện tại đến từ ngân sách năm ngoái, nhưng sẽ nhanh chóng cạn kiệt nếu không có ngân sách mới.
Đảng Cộng hòa đề xuất gói tài trợ cho phần lớn cơ quan thuộc Bộ An ninh Nội địa, nhưng trì hoãn ngân sách cho các đơn vị nhạy cảm như ICE và Hải quan - Biên phòng, vốn là điểm tranh cãi với phe Dân chủ. Ông Mullin cho biết gần 2/3 nhân sự của bộ vẫn đang nghỉ việc tạm thời và chỉ trích phe Dân chủ đặt an ninh quốc gia vào rủi ro.
Cuối tháng 5: Iran trước lằn ranh dầu mỏ
Lệnh phong tỏa eo biển Hormuz của Mỹ tạo áp lực thời gian đối với Iran. Nếu không thể xuất khẩu dầu trong khoảng một tháng tới, Tehran buộc phải đóng các giếng dầu - động thái có thể gây tổn thất lâu dài do nguy cơ mất áp suất và giảm năng suất.
Dù xung đột lan rộng tại Trung Đông, Iran vẫn duy trì xuất khẩu trong hai tháng qua, chủ yếu sang Trung Quốc. Chính quyền Trump thậm chí đã nới tay phần nào để giảm áp lực thiếu hụt năng lượng toàn cầu. Theo chuyên gia Gregory Brew, trong 4-5 tuần tới, Iran sẽ phải chuyển dầu vào kho dự trữ cho đến khi đầy, sau đó lựa chọn duy nhất là giảm sản lượng. Ông nhận định: Lệnh phong tỏa phải được duy trì nghiêm ngặt thêm ít nhất một tháng nữa trước khi Iran buộc phải cắt giảm sản xuất.
1/6: Dự luật ngân sách - Bài toán thời gian của Thượng viện
Tổng thống Trump muốn một dự luật ngân sách được trình lên bàn ký trước ngày 1/6, nhằm cấp vốn cho lực lượng thực thi nhập cư và biên giới. Chủ tịch Ủy ban Ngân sách Thượng viện Lindsey Graham đã công bố khung ngân sách và Thượng viện đã bước đầu thông qua. Tuy nhiên, dự luật vẫn phải vượt qua Hạ viện - nơi một số nghị sĩ Cộng hòa muốn mở rộng phạm vi để đưa thêm ưu tiên chính sách của đảng.
Bất kỳ sửa đổi nào cũng sẽ khiến dự luật quay lại Thượng viện, kéo dài thời gian tranh luận và bỏ phiếu - điều mà lãnh đạo đa số John Thune muốn tránh. Ông Thune chủ trương giữ dự luật gọn nhẹ để tăng khả năng thông qua nhanh. Trong khi đó, một số nghị sĩ bảo thủ tại Hạ viện yêu cầu Thượng viện phải thông qua ngân sách nhập cư trước khi xem xét dự luật lưỡng đảng nhằm mở cửa lại toàn bộ Bộ An ninh Nội địa - động thái có thể khiến tình trạng đóng cửa kéo dài sang tháng 5.
Tổng thể, 5 tuần tới là phép thử về năng lực điều hành, đoàn kết nội bộ và chiến lược chính trị của ông Trump cùng đảng Cộng hòa, khi mỗi hạn chót đều tiềm ẩn rủi ro lớn nếu trượt nhịp.
