Chiều ngày 10 tháng 6, phiên thảo luận với chủ đề "Những mô hình phát triển mới trong bối cảnh chuyển dịch toàn cầu" đã diễn ra, thu hút sự tham gia của nhiều nhà lãnh đạo, học giả và chuyên gia. Các ý kiến tập trung vào mô hình phát triển của ASEAN trước những biến động địa chính trị, sự đứt gãy chuỗi cung ứng và tốc độ chuyển đổi số nhanh chóng.
Đánh giá mô hình phát triển hiện tại
Thứ trưởng Ngoại giao Thái Lan, ông Sarun Charoensuwan, nhận định rằng mô hình tăng trưởng dựa trên xuất khẩu, giá lao động cạnh tranh và hội nhập kinh tế toàn cầu đã giúp hàng triệu người trong khu vực thoát nghèo, đưa ASEAN trở thành một trong những khu vực phát triển năng động nhất thế giới. Tuy nhiên, ông đặt ra câu hỏi liệu mô hình này có còn phù hợp khi thế giới đang thay đổi nhanh chóng với cạnh tranh địa chính trị gay gắt, kinh tế toàn cầu phân mảnh và công nghệ phát triển vượt bậc.
Định hướng thúc đẩy tự cường
Trong bối cảnh đó, Thứ trưởng Sarun Charoensuwan đề xuất một số định hướng nhằm nâng cao năng lực tự cường cho các nền kinh tế ASEAN. Cụ thể, các quốc gia cần chủ động chuẩn bị cho tương lai, thiết lập môi trường đổi mới sáng tạo và đa dạng hóa quan hệ để tránh phụ thuộc vào một thị trường hay đối tác duy nhất. Ông khẳng định: "Điểm mạnh lớn nhất của ASEAN chính là khả năng thích ứng trong khi vẫn duy trì đoàn kết và hướng về tương lai".
Năm định hướng từ chuyên gia Indonesia
Bà Mari Pangestu, Đặc phái viên của Tổng thống Indonesia về thương mại quốc tế và hợp tác đa phương, cũng chia sẻ quan điểm về sự chuyển dịch mạnh mẽ của thế giới. Bà cho rằng các yếu tố như khủng hoảng năng lượng, biến đổi khí hậu và chuyển đổi số vừa mang đến cơ hội tăng năng suất lao động, vừa gây ra sự ngắt quãng trong các mô hình phát triển cũ. Để thúc đẩy năng lực tự cường và phát triển bền vững, bà đề xuất năm định hướng: thúc đẩy các thỏa thuận thương mại, phát triển ngành công nghiệp chiến lược, phát triển nguồn nhân lực chất lượng, chuyển đổi xanh, tự chủ chiến lược và đoàn kết. Bà tái khẳng định ASEAN cần xây dựng mô hình phát triển mới dựa trên sự tự cường, tự chủ và đoàn kết để biến các nghiên cứu thành hành động thiết thực.
Vai trò của nguồn nhân lực và thể chế
Giáo sư Masahiro Kawai từ Đại học Tokyo, Nhật Bản, nhấn mạnh rằng mỗi quốc gia cần liên tục điều chỉnh mô hình phát triển để phù hợp với từng giai đoạn và thích ứng với những biến động trong khu vực và thế giới. Trong bối cảnh địa chính trị phức tạp, ASEAN cần đoàn kết và giữ vững vai trò trung tâm để tăng cường tự chủ chiến lược, thu hút nhà đầu tư và nâng cao khả năng chống chịu trước các cú sốc từ bên ngoài. Ông cho rằng nguồn nhân lực và thể chế cần được xem là "mẫu số chung" cho sự thành công, đòi hỏi các quốc gia phải cải cách hành chính và minh bạch hóa bộ máy của mình.
