Diễn đàn Tương lai ASEAN (AFF) 2026 đã khép lại với số lượng đại biểu tham dự kỷ lục, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc thúc đẩy hợp tác khu vực. Phát biểu bế mạc, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung nhấn mạnh rằng sau hai ngày làm việc khẩn trương, diễn đàn với chủ đề "Cùng định hướng tương lai chung: Hòa bình, Thịnh vượng, Lấy người dân làm trung tâm" đã đạt được nhiều kết quả thiết thực.
Kỷ lục đại biểu và nội dung phong phú
Diễn đàn năm nay quy tụ hơn 1.200 đại biểu từ khắp nơi trên thế giới, một con số kỷ lục. Các diễn giả đã trình bày nhiều tham luận và chia sẻ sâu sắc tại các phiên thảo luận. Bộ trưởng Lê Hoài Trung cho biết, AFF 2026 được xây dựng để trao đổi về các vấn đề mới nổi và dài hạn, thực sự quan trọng với mỗi quốc gia thành viên và các đối tác.
Những điểm mới của diễn đàn
Theo Bộ trưởng Lê Hoài Trung, diễn đàn lần này có nhiều điểm mới như lần đầu tiên tổ chức Hội nghị Lãnh đạo các thành phố ASEAN, Tọa đàm các chính đảng Đông Nam Á với chủ đề "Vai trò của các chính đảng trong xây dựng Cộng đồng ASEAN", cùng các phiên trao đổi với thanh niên và khu vực Tiểu vùng Mê Công.
Nội dung thực chất và sáng tạo
Bộ trưởng Lê Hoài Trung đánh giá các nội dung trao đổi mang tính thực chất và sáng tạo, bao gồm các vấn đề dài hạn như tự cường và gắn kết ASEAN, phòng ngừa xung đột, chuyển đổi mô hình tăng trưởng. Các cuộc trao đổi nhấn mạnh việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) bao trùm và an ninh năng lượng, cùng những ý tưởng sáng tạo thúc đẩy chuyển dịch từ "sản xuất tại ASEAN" thành "sản xuất bởi ASEAN".
"Những trao đổi của chúng ta thực sự thực chất và sáng tạo để chúng ta có thể báo cáo lên các nhà lãnh đạo ASEAN cân nhắc", Bộ trưởng nhấn mạnh.
Tinh thần cộng đồng và cam kết tương lai
Bộ trưởng Lê Hoài Trung cho rằng tinh thần cộng đồng hiện hữu rõ ràng hơn bao giờ hết qua các chương trình nghị sự. Những chia sẻ từ lãnh đạo, học giả và đại biểu thanh niên cho thấy sự quan tâm sâu sắc về an ninh khu vực và việc tuân thủ luật pháp quốc tế là yếu tố cần thiết cho phát triển.
Các đại biểu đã chia sẻ cam kết hướng tới tương lai của ASEAN, những giá trị và vai trò chiến lược của ASEAN. Một điểm nhấn là sự giao thoa về quan điểm trong ASEAN trước những thách thức hiện nay, với ưu tiên cao tăng cường tự cường và khả năng thích ứng của khu vực. Các diễn giả nhấn mạnh nhu cầu xây dựng môi trường chiến lược dài hạn, không chỉ ứng phó ngắn hạn.
Diễn đàn trở thành nền tảng quan trọng
Bộ trưởng Lê Hoài Trung khẳng định sau 3 năm, AFF đã trở thành nền tảng ngày càng quan trọng để thúc đẩy nỗ lực chung xây dựng Cộng đồng ASEAN và củng cố quan hệ với các đối tác quốc tế ngoài khu vực.
Tọa đàm các chính đảng Đông Nam Á
Tại phiên bế mạc, Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường báo cáo về kết quả Tọa đàm các chính đảng Đông Nam Á với chủ đề "Vai trò của các chính đảng trong xây dựng Cộng đồng ASEAN". Đây là sáng kiến do Học viện Ngoại giao Việt Nam khởi xướng, tổ chức lần đầu trong khuôn khổ AFF 2026.
Tọa đàm diễn ra trong không khí cởi mở, thẳng thắn và xây dựng, với sự tham gia của 11 chính đảng từ Đông Nam Á cùng đông đảo học giả và chuyên gia. Các đại biểu thống nhất rằng tăng cường đối thoại, củng cố lòng tin và thấu hiểu lẫn nhau giữa các chính đảng có ý nghĩa thiết yếu trong việc tăng cường đoàn kết ASEAN, nâng cao khả năng chống chịu và phát huy vai trò trung tâm của ASEAN.
Các đại biểu đưa ra nhiều sáng kiến cụ thể nhằm tăng cường lòng tin, làm sâu sắc hợp tác và hỗ trợ triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045. Nhiều ý kiến nhấn mạnh tầm quan trọng của trao đổi kinh nghiệm thực tiễn trong quản trị và hoạch định chính sách công, thúc đẩy các sáng kiến đóng góp thiết thực cho xây dựng Cộng đồng ASEAN.
Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường nhấn mạnh: "Tọa đàm về vai trò của các chính đảng trong xây dựng Cộng đồng ASEAN đã cho thấy đối thoại giữa các chính đảng có thể củng cố sự thấu hiểu và lòng tin lẫn nhau, đồng thời mở ra những cơ hội hợp tác mới nhằm hỗ trợ xây dựng một ASEAN đoàn kết hơn, tự cường hơn và bền vững hơn."
Hội nghị Lãnh đạo các thành phố ASEAN
Hội nghị Lãnh đạo các thành phố ASEAN 2026 do UBND thành phố Hà Nội phối hợp với Bộ Ngoại giao tổ chức đã thu hút hơn 250 đại biểu từ hơn 25 thành phố và địa phương ASEAN, cùng học giả và chuyên gia trong và ngoài khu vực.
Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết các đại biểu đánh giá cao sáng kiến của Hà Nội, coi đây là diễn đàn thiết thực tăng cường đối thoại, kết nối và chia sẻ kinh nghiệm giữa các đô thị ASEAN. Các thành phố chia sẻ nhận thức rằng đô thị ngày càng giữ vai trò quan trọng trong thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển xanh và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Hội nghị ghi nhận những thách thức chung như biến đổi khí hậu, khoảng cách phát triển, thiếu hụt nguồn lực cho chuyển đổi xanh và số, cùng các vấn đề mới nổi về AI và an ninh dữ liệu. Các đại biểu thống nhất rằng những thách thức này mở ra cơ hội tăng cường hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm và thúc đẩy giải pháp đổi mới sáng tạo vì phát triển bền vững.
Hội nghị xác định hai định hướng trọng tâm: công nghệ và hạ tầng số chỉ phát huy hiệu quả khi đi cùng năng lực quản trị hiện đại và phục vụ nhu cầu người dân; đồng thời đề cao vai trò của AI, dữ liệu và khu vực tư nhân trong thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tại các đô thị ASEAN.
Các đại biểu cho rằng các thành phố cần ưu tiên phát triển hạ tầng xanh, nâng cao khả năng chống chịu biến đổi khí hậu và thúc đẩy giải pháp phát triển bền vững, với người dân là trung tâm của mọi chiến lược. Họ mong muốn duy trì và tăng cường các cơ chế đối thoại, kết nối giữa các thành phố ASEAN trong thời gian tới.
Thành phố Hà Nội cam kết tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các địa phương trong khu vực để thúc đẩy các sáng kiến hợp tác thiết thực, đóng góp tích cực vào xây dựng Cộng đồng ASEAN hòa bình, ổn định và phát triển bền vững.
