Máy ghi âm và giấy bút đã sẵn sàng để lắng nghe những tâm sự của doanh nghiệp về nỗi khổ mang tên 'giấy phép con'. Thế nhưng, không một câu chuyện cụ thể nào được kể ra. Một vị giám đốc thẳng thắn chia sẻ rằng ngay từ những ngày đầu khởi nghiệp, doanh nghiệp của anh đã luôn có sự đồng hành của lực lượng 'cò' dịch vụ trung gian.
'Thủ tục hành chính như một mớ bòng bong. Chúng tôi lo làm ăn đã đủ mệt, chẳng còn hơi sức đâu để tự giải quyết từng vấn đề. Vướng mắc ở đâu, lĩnh vực nào, đã có dịch vụ lo liệu ở đó. Khoản chi phí này đã trở thành một phần cố định trong cơ cấu lợi nhuận hàng quý, hàng năm của doanh nghiệp', vị giám đốc nói.
Cái 'vướng' mà ông đề cập không phải là điều gì trái quy định, mà đơn giản là những cơ chế bảo đảm cho sự vận hành bình thường của doanh nghiệp. Thủ tục hành chính không đồng nghĩa với 'giấy phép con', nhưng giống như một vật ký sinh, 'giấy phép con' luôn bám theo thủ tục hành chính, phát sinh dựa trên những liên kết lợi ích chằng chịt. Đây cũng là một trong những biểu hiện cụ thể của cơ chế xin - cho, vốn bị lãnh đạo Đảng và Nhà nước coi là rào cản của sự phát triển.
Trong kỷ nguyên vươn mình, với mục tiêu tạo sức bật tăng trưởng để xây dựng đất nước hùng cường, Chính phủ đặc biệt coi trọng việc cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh. Chỉ trong vài tuần qua, 8 nghị quyết đã được ban hành và 3 dự thảo nghị quyết đang trình Chính phủ phê duyệt. Tổng số thủ tục hành chính được rà soát, đề xuất báo cáo Thủ tướng Chính phủ về phương án phân quyền, phân cấp cho địa phương là 419 thủ tục.
Với 8 nghị quyết được ban hành, Trung ương chỉ còn giải quyết 1.570 thủ tục sau khi thực hiện phân cấp, phân quyền. Trong số 198 ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, các bộ, ngành đã đề xuất cắt giảm 60 ngành nghề. Các bộ, ngành cũng cắt giảm 1.732 điều kiện kinh doanh không cần thiết, bãi bỏ 680 thủ tục hành chính và đơn giản hóa 521 thủ tục. Chi phí cắt giảm thủ tục hành chính ước tính mang về nguồn lợi hơn 23.000 tỷ đồng mỗi năm cho xã hội.
Song hành với những con số ấn tượng trên văn bản là những chỉ đạo thẳng thắn và quyết liệt. Thủ tướng Lê Minh Hưng lưu ý rõ ràng: phải tránh tình trạng cắt thủ tục này lại 'mọc' thủ tục khác, cắt giảm ở cấp trên nhưng lại phát sinh thủ tục mới ở cấp dưới hoặc trong nội bộ, dẫn tới hiệu quả không cao, không thực chất. Đây là lời cảnh báo, cũng là sự tuyên chiến với 'vấn nạn giấy phép con'.
Người đứng đầu Chính phủ kiên quyết yêu cầu không để hình thái này tái sinh dưới dạng 'yêu cầu kỹ thuật', 'điều kiện bổ sung' hay 'văn bản hướng dẫn nội bộ'. Có thể nói, đây là giai đoạn đất nước và xã hội chuyển biến nhanh, mạnh từng ngày trên nhiều lĩnh vực. Bước chuyển về tư duy quản lý đem lại niềm tin về hiệu quả thực thi.
Riêng với công tác cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh, nếu được thể chế hóa và vận hành nhất quán sẽ tạo ra những thay đổi có giá trị lâu dài, tạo nên sức bật cho cả nền kinh tế. Khi cơ chế kiểm soát dịch chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, vấn đề căn cốt là bộ máy hậu kiểm phải đủ năng lực, trách nhiệm và liêm chính. Đến cuối cùng, kết quả cuộc chiến với 'giấy phép con' sẽ được cụ thể hóa bằng môi trường làm ăn công bằng, minh bạch cho người dân và doanh nghiệp.
