Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có những phát biểu đáng chú ý sau khi nhận được đề xuất hòa bình mới từ Iran. Theo kênh ABC News, vào ngày 2/5 (giờ Mỹ), ông Trump nói với các phóng viên rằng ông chưa xem xét đề xuất nhưng sẽ làm điều đó sau. Nhà lãnh đạo Mỹ cho biết: "Họ đã nói với tôi về ý tưởng chung của thỏa thuận. Bây giờ họ sẽ gửi cho tôi nội dung chính xác". Ngay sau đó, trên nền tảng Truth Social, ông Trump xác nhận đang xem xét kế hoạch này, nhưng nhấn mạnh: "Tôi sẽ sớm xem xét kế hoạch mà Iran vừa gửi cho chúng ta, nhưng tôi khó có thể hình dung rằng nó có thể chấp nhận được". Nguyên nhân được ông Trump đưa ra là vì Iran "vẫn chưa phải trả một cái giá đủ lớn cho những gì họ đã gây ra đối với nhân loại và thế giới trong suốt 47 năm qua".
Nội dung đề xuất hòa bình của Iran
Cùng ngày, truyền thông Iran tiết lộ một số chi tiết về đề xuất hòa bình mới mà chính phủ nước này gửi thông qua các nhà trung gian Pakistan vào ngày 30/4. Theo hãng thông tấn bán chính thức Tasnim, Tehran đã chuyển đề xuất 14 điểm tới Washington, trong đó yêu cầu chấm dứt vĩnh viễn các hành động thù địch và rút toàn bộ quân đội Mỹ khỏi khu vực. Đề xuất này được đưa ra nhằm đáp lại đề xuất 9 điểm của Washington, vốn kêu gọi lệnh ngừng bắn kéo dài 2 tháng. Tuy nhiên, Iran thúc đẩy khung thời gian 30 ngày để giải quyết các vấn đề then chốt, nhấn mạnh tiến trình đàm phán nên tập trung vào mục tiêu "chấm dứt chiến tranh", thay vì thỏa thuận ngừng bắn tạm thời.
Các yêu sách của Tehran bao gồm: Washington rút quân đội Mỹ khỏi các khu vực gần biên giới Iran và đảm bảo không gây hấn; các biện pháp kinh tế như dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân, giải phóng các tài sản bị phong tỏa của Iran, nới lỏng lệnh trừng phạt và bồi thường. Ngoài ra, đề xuất còn kêu gọi chấm dứt những cuộc xung đột trên nhiều mặt trận, bao gồm cả ở Liban, và thiết lập cơ chế quản lý mới dành cho eo biển Hormuz. Tehran hiện đang chờ phản hồi chính thức từ giới chức Mỹ.
Căng thẳng gia tăng tại eo biển Hormuz
Song song với các đề xuất ngoại giao, Iran được cho là đang cân nhắc sử dụng cá heo được huấn luyện để mang thủy lôi như một phần của các cuộc tấn công tiềm tàng nhằm vào tàu chiến Mỹ tại eo biển Hormuz. Theo báo The Times of India ngày 2/5, ý tưởng này xuất hiện khi áp lực trong nội bộ Iran gia tăng sau khi Mỹ tiến hành phong tỏa các cảng của Iran, gây thiệt hại tài chính nghiêm trọng do xuất khẩu dầu bị hạn chế trong nhiều tuần. Dù một lệnh ngừng bắn mong manh với Mỹ vẫn đang được duy trì, một số phe cứng rắn tại Iran ngày càng coi tình hình hiện tại là một hành động chiến tranh và kêu gọi nối lại các hoạt động quân sự.
Báo cáo của The Wall Street Journal dẫn lời các quan chức Iran cho biết hành động này có thể bao gồm việc triển khai cá heo được gắn thủy lôi để tấn công tàu đối phương. Đây là cách tiếp cận phản ánh xu hướng rộng hơn là việc Iran xem xét triển khai các loại vũ khí chưa từng sử dụng trước đây khi khủng hoảng kinh tế ngày càng sâu sắc.
