Tổng thống Kazakhstan Kassym-Jomart Tokayev và Tổng thống Nga Vladimir Putin đã có cuộc hội đàm quan trọng trong khuôn khổ chuyến thăm cấp nhà nước của nhà lãnh đạo Nga tới Kazakhstan từ ngày 27 đến 29/5. Hai bên đã ký kết hàng loạt văn kiện hợp tác song phương, đánh dấu bước tiến mới trong quan hệ đối tác chiến lược toàn diện giữa hai nước.
Tuyên bố chung về 7 nền tảng hữu nghị
Theo thông báo từ Chính phủ Nga, Tổng thống Putin và người đồng cấp Kazakhstan Kassym-Jomart Tokayev đã ký tuyên bố chung mang tên "Về 7 nền tảng của tình hữu nghị và quan hệ láng giềng tốt đẹp giữa nhân dân Nga và Kazakhstan". Trợ lý Tổng thống Nga, ông Yuri Ushakov, cho biết văn kiện này xác định nhiệm vụ ưu tiên là tiếp tục tăng cường toàn diện hợp tác song phương.
Nền tảng đầu tiên của quan hệ Nga-Kazakhstan là lịch sử chung và cách tiếp cận có trách nhiệm trong nhìn nhận lịch sử trên tinh thần hữu nghị, láng giềng tốt đẹp. Hai nước cũng thúc đẩy các nỗ lực chung nhằm phát triển tiến trình hội nhập Á-Âu, hướng tới xây dựng không gian hợp tác, an ninh và đối thoại trong khu vực. Các nền tảng khác bao gồm biên giới chung như một không gian láng giềng tốt đẹp và hợp tác; quan hệ đối tác kinh tế; sự đa dạng về ngôn ngữ và văn hóa như một di sản chung về các giá trị truyền thống; thanh niên, trao đổi giáo dục và hợp tác thể thao. Trụ cột thứ bảy là tầm nhìn chung về tương lai.
Các thỏa thuận kinh tế quan trọng
Các văn kiện quan trọng khác được ký kết bao gồm thỏa thuận về xây dựng nhà máy điện hạt nhân đầu tiên cho Kazakhstan trị giá 16,4 tỷ USD, cùng thỏa thuận liên chính phủ về mở rộng hợp tác trong lĩnh vực dầu khí. Dự án nhà máy điện hạt nhân Balkhash dự kiến khởi công vào năm 2027 và đi vào hoạt động giữa những năm 2030, do Tập đoàn Năng lượng Nguyên tử Nga Rosatom thực hiện. Nga sẽ cung cấp 85% kinh phí dưới dạng khoản vay, phần còn lại do Kazakhstan chi trả.
Trong cuộc gặp tại thủ đô Astana, Tổng thống Kazakhstan Kassym-Jomart Tokayev nhấn mạnh chuyến thăm có ý nghĩa to lớn trong việc phát triển quan hệ Đối tác chiến lược và quan hệ giữa hai nước, cả trong đảm bảo an ninh và ổn định trên lục địa Á-Âu. Ông Tokayev cho rằng không có vấn đề quốc tế lớn nào có thể được giải quyết nếu không có sự tham gia trực tiếp của Nga. Nhà lãnh đạo Kazakhstan cũng ghi nhận những thành công trong hợp tác kinh tế, tái khẳng định mục tiêu nâng kim ngạch thương mại song phương lên 30 tỷ USD.
Về phần mình, Tổng thống Putin khẳng định quan hệ Nga-Kazakhstan đang phát triển năng động dựa trên các nguyên tắc bình đẳng và tôn trọng lẫn nhau, đã đạt đến cấp độ Đối tác chiến lược toàn diện. Ông cũng cho biết các cuộc đàm phán diễn ra hiệu quả và mang lại kết quả tốt. Nga và Kazakhstan thực hiện hầu hết các giao dịch bằng đồng nội tệ, giúp bảo vệ thương mại song phương khỏi ảnh hưởng từ bên ngoài. Nhà lãnh đạo Nga cũng ghi nhận hiệu quả hợp tác trong các lĩnh vực như phát triển hành lang vận tải quốc tế, số hóa và triển khai trí tuệ nhân tạo (AI) trong kinh tế.
Cùng ngày, Kazakhstan và Nga đã ký kết các thỏa thuận về các nguyên tắc cơ bản và điều khoản hợp tác trong dự án xây dựng nhà máy điện hạt nhân đầu tiên tại Kazakhstan, cũng như về khoản tín dụng tài trợ cho dự án. Dự án được định giá 16,4 tỷ USD, trong đó 2 tỷ USD dành cho cơ sở hạ tầng. Nguồn kinh phí chủ yếu từ vốn tín dụng của Chính phủ Nga, phần còn lại do Kazakhstan đảm nhiệm. Tổng Giám đốc Rosatom Alexey Likhachev tin tưởng nhà máy sẽ đi vào hoạt động vào giữa những năm 2030. Ông cũng cho biết Kazakhstan đang xem xét xây dựng nhiều nhà máy điện hạt nhân, với đối tác ưu tiên cho nhà máy thứ hai là CNPC của Trung Quốc, dự kiến có tên là Moyynkum.
