Ngày 24.6, Đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM phối hợp Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) tổ chức hội thảo góp ý dự án luật Dầu khí (sửa đổi). Các đại biểu, chuyên gia và doanh nghiệp trong ngành cho rằng việc sửa luật là cần thiết để tháo gỡ vướng mắc thực tiễn và mở rộng không gian phát triển mới cho năng lượng ngoài khơi.
Petrovietnam kiến nghị sửa luật Dầu khí
Ông Vũ Đào Minh, Phó tổng giám đốc Petrovietnam, cho biết sau hơn 2 năm triển khai, luật Dầu khí đã tạo hành lang pháp lý quan trọng, thúc đẩy đầu tư, khai thác và gia tăng nguồn thu ngân sách. Cơ quan chức năng đã phê duyệt danh mục các lô dầu khí ưu đãi, 4 đề án điều tra cơ bản giai đoạn 2026-2030, ký mới 5 hợp đồng dầu khí, gia hạn 3 hợp đồng, chấp thuận gia hạn thăm dò cho 26 hợp đồng và phê duyệt 55 báo cáo, kế hoạch.
Trong giai đoạn 2023-2025, sản lượng khai thác dầu khí đạt 24,89 triệu tấn dầu và 19,83 tỉ m³ khí. Tổng doanh thu Petrovietnam đạt khoảng 480.200 tỉ đồng. Tuy nhiên, quá trình thực hiện luật còn nhiều điểm cần hoàn thiện, như chưa quy định rõ vai trò của Petrovietnam khi thay mặt nước chủ nhà; chưa có cơ chế xử lý nghĩa vụ đã thực hiện thay; chưa quy định mở rộng diện tích hợp đồng sang khu vực liền kề đã hoàn trả.
Điện gió ngoài khơi cần cơ chế quản lý thống nhất
Nhiều đại biểu quan tâm đề xuất đưa điện gió ngoài khơi vào luật Dầu khí sửa đổi. Theo Petrovietnam, Việt Nam có tiềm năng điện gió ngoài khơi khoảng 1.068 GW theo Ngân hàng Thế giới. Quy hoạch điện VIII đặt mục tiêu phát triển 17 GW vào năm 2035 và 113-139 GW vào năm 2050.
Petrovietnam cho rằng mô hình quản lý dầu khí ngoài khơi đã được kiểm chứng gần 40 năm, có thể kế thừa để quản lý điện gió ngoài khơi, tránh phân tán thẩm quyền. Tập đoàn đề xuất giao Bộ Công thương làm đầu mối quản lý nhà nước, điều phối thống nhất. Petrovietnam thực hiện các nhiệm vụ kỹ thuật như điều tra cơ bản, quản lý dữ liệu, xây dựng danh mục khu vực phát triển, hỗ trợ lựa chọn nhà đầu tư, giám sát triển khai và nghĩa vụ thu dọn.
Ý kiến chuyên gia: Cần mở rộng phạm vi điều chỉnh
Luật sư Trương Thị Hòa (Đoàn luật sư TP.HCM) cho rằng dự thảo luật cần rà soát phạm vi điều chỉnh để không bị giới hạn trong hoạt động dầu khí truyền thống. Bà đề nghị làm rõ khái niệm chuỗi giá trị dầu khí, dịch vụ kỹ thuật công nghệ cao, năng lượng ngoài khơi gắn với hoạt động dầu khí. Bà cũng lưu ý quy định rõ Quỹ bảo đảm nghĩa vụ thu dọn công trình dầu khí, liên quan trách nhiệm nhà đầu tư, an toàn môi trường và quyền lợi Nhà nước.
PGS-TS Trần Hoàng Ngân (Đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM) đánh giá Petrovietnam là doanh nghiệp đặc biệt quan trọng trong an ninh năng lượng quốc gia. Ông cho rằng sửa luật cần làm rõ lợi ích mở rộng không gian biển, gắn với nghị quyết của Đảng về kinh tế biển, năng lượng và vai trò dẫn dắt của doanh nghiệp nhà nước. Ông cũng đề nghị bổ sung nội dung giám sát, kiểm toán và cơ chế quản lý quỹ thu dọn.
Doanh nghiệp kiến nghị nội địa hóa và đầu mối quản lý
Ông Trần Hồ Bắc, Tổng giám đốc PTSC, kiến nghị dự thảo luật cần quy định rõ chính sách sử dụng dịch vụ trong nước và tỷ lệ nội địa hóa. Theo ông, nếu chỉ "khuyến khích" mà không có tiêu chí cụ thể, doanh nghiệp trong nước khó cạnh tranh với nhà thầu nước ngoài. Ông cũng chỉ ra điểm nghẽn lớn của năng lượng tái tạo ngoài khơi là chưa rõ đầu mối quản lý, từ khảo sát, quy hoạch, cấp phép, triển khai, giám sát đến thu dọn công trình liên quan nhiều cơ quan, khiến nhà đầu tư khó xác định quy trình.
Chủ tịch Petrovietnam: Chuyển tư duy khai thác sang phát triển không gian biển
Kết luận hội thảo, ông Lê Ngọc Sơn, Chủ tịch HĐTV Petrovietnam, nhấn mạnh cần chuyển tư duy từ khai thác tài nguyên biển sang phát triển không gian biển quốc gia. Các công trình dầu khí ngoài khơi không chỉ phục vụ khai thác tài nguyên mà còn gắn với chủ quyền, an ninh quốc gia và mở ra các lĩnh vực mới như điện gió ngoài khơi, dịch vụ kỹ thuật dầu khí, khoáng sản biển sâu. Ông cho rằng nếu không kịp thời tháo gỡ vướng mắc pháp lý, nhiều tài nguyên có thể mất giá trị. Việc sửa luật Dầu khí cần hướng đến cơ chế đủ rõ, đủ linh hoạt để đẩy nhanh thăm dò, khai thác, phát triển năng lượng ngoài khơi và bảo đảm lợi ích quốc gia.
