Quốc hội thảo luận sôi nổi về dự thảo miễn thuế xăng dầu
Chiều ngày 10/4, trong khuôn khổ chương trình Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội đã tiến hành thảo luận tại hội trường về dự thảo Nghị quyết quan trọng liên quan đến việc ban hành các quy định về thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng (VAT) và thuế tiêu thụ đặc biệt áp dụng cho các mặt hàng xăng, dầu và nhiên liệu bay. Cuộc thảo luận tập trung vào việc làm rõ tác động cụ thể đối với nguồn thu ngân sách Nhà nước, đồng thời đưa ra nhiều đề xuất nhằm tối ưu hóa hiệu quả của chính sách này.
Yêu cầu làm rõ tác động đến ngân sách và cải thiện thủ tục thuế
Tham gia thảo luận, đại biểu Trần Anh Tuấn (đoàn Thành phố Hồ Chí Minh) bày tỏ sự tán thành cao với chủ trương của dự thảo về việc không thu thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng và thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng dầu và nhiên liệu bay. Tuy nhiên, ông Tuấn nhấn mạnh sự cần thiết phải làm rõ hơn nữa tác động của việc không thu các loại thuế này đối với nguồn thu ngân sách Nhà nước. Ông yêu cầu cung cấp số liệu và con số cụ thể để lượng hóa phần hụt thu ngân sách, từ đó Quốc hội có cơ sở đánh giá đầy đủ tác động của chính sách thuế suất 0%.
Bên cạnh đó, đại biểu Trần Anh Tuấn cũng đề xuất một hướng nghiên cứu mới: thay vì thu thuế rồi thực hiện hoàn thuế sau này, nên áp dụng phương thức không thu ngay từ đầu đối với các doanh nghiệp đã nộp thuế đầu vào. "Làm như vậy sẽ giúp doanh nghiệp không phải nộp trước để chờ hoàn thuế, qua đó giữ lại được nguồn vốn phục vụ đầu tư, sản xuất, kinh doanh, đồng thời cũng giảm bớt thủ tục hành chính liên quan đến hoàn thuế", ông Tuấn phân tích và đề nghị cơ quan soạn thảo cân nhắc phương thức tổ chức thu phù hợp hơn theo hướng này để tạo điều kiện tối đa cho doanh nghiệp.
Đề xuất kéo dài thời gian áp dụng và siết chặt kiểm soát buôn lậu
Đại biểu Trần Hoàng Ngân (đoàn Thành phố Hồ Chí Minh) đưa ra đề nghị kéo dài thời gian thực hiện chính sách đến hết năm 2026, hoặc ít nhất là đến ngày 30/9/2026. Ông Ngân cho rằng, mặc dù dự thảo Nghị quyết đã giao quyền chủ động, linh hoạt cho Thủ tướng Chính phủ trong điều hành, nhưng quy định như vậy vẫn chưa tạo được sự ổn định cần thiết về tâm lý cho doanh nghiệp và người dân.
"Trong trường hợp giá xăng dầu thế giới có điều chỉnh giảm trong thời gian tới khi các bên đạt được thỏa thuận, chúng ta cũng không nên vội vàng tăng trở lại các sắc thuế này, mà cần tiếp tục có sự chia sẻ với doanh nghiệp và người dân, những đối tượng đã chịu tổn thương lớn do giá xăng dầu tăng mạnh trong thời gian qua", ông Ngân nhấn mạnh. Ông cũng chỉ ra rằng, khi giá xăng dầu tăng thì nhiều loại hàng hóa khác cũng tăng theo; nhưng khi giá xăng dầu giảm, giá nhiều mặt hàng lại vẫn neo ở mức cao. Do đó, cần tránh tình trạng "tát nước theo mưa", lợi dụng biến động giá để tăng giá bất hợp lý, đồng thời tăng cường thanh tra, kiểm tra để ổn định mặt bằng giá cả.
Ngoài ra, đại biểu Trần Hoàng Ngân cũng cảnh báo về nguy cơ buôn lậu xăng dầu gia tăng khi giá xăng dầu trong nước thấp hơn so với một số nước láng giềng do chính sách miễn, giảm thuế. Ông đề nghị siết chặt công tác kiểm soát, phòng chống buôn lậu xăng dầu, đồng thời nghiên cứu chế tài nghiêm khắc hơn, mức xử phạt nặng hơn đối với các hành vi buôn lậu này.
Linh hoạt trong áp dụng và chia sẻ lợi ích từ ngân sách
Đại biểu Bùi Xuân Hải (Thành phố Hải Phòng) chia sẻ rằng, với nghị quyết được ban hành, cộng đồng doanh nghiệp và người dân sẽ rất vui mừng, phấn khởi, bởi đây là một chính sách hỗ trợ rất thiết thực trong bối cảnh hiện nay. Ông Hải cho biết, việc thực hiện chính sách có thể làm giảm nguồn thu ngân sách khoảng 7.300 tỷ đồng trong một tháng, tuy nhiên phần nguồn lực này sẽ được chia sẻ trực tiếp cho doanh nghiệp và người dân, qua đó hỗ trợ sản xuất, kinh doanh, ổn định đời sống và phục vụ những lợi ích lớn hơn của quốc gia, dân tộc.
Góp ý vào chi tiết, ông Hải đề nghị bổ sung thêm vào khoản 2 Điều 4 theo hướng Quốc hội giao cho Thủ tướng Chính phủ ban hành quyết định điều chỉnh việc rút ngắn hoặc kéo dài hiệu lực của Nghị quyết, hoặc điều chỉnh riêng đối với từng loại thuế được quy định tại Điều 1, Điều 2 và Điều 3. Theo ông Hải, ở thời điểm hiện nay, chúng ta chưa thể dự báo chính xác trong vài tháng tới tình hình quốc tế sẽ diễn biến như thế nào, giá xăng dầu sẽ biến động ra sao. Vì vậy, để bảo đảm sự chủ động, linh hoạt trong công tác điều hành của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ, trên cơ sở tham mưu của Bộ Tài chính và Bộ Công Thương, tại những thời điểm phù hợp có thể cân nhắc dừng áp dụng đối với 1, 2 hoặc cả 3 sắc thuế; đồng thời linh hoạt kéo dài thời gian áp dụng đối với từng sắc thuế hoặc cả 3 sắc thuế, tùy theo diễn biến thực tế của thị trường xăng dầu.
Bộ Tài chính cam kết nghiên cứu kỹ các ý kiến đóng góp
Phát biểu giải trình, làm rõ các ý kiến của các đại biểu, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh, tất cả các ý kiến đều thể hiện sự thống nhất rất cao với việc ban hành Nghị quyết trong thời gian sớm nhất. Nội dung còn có một số ý kiến trao đổi thêm chủ yếu liên quan đến thời gian hiệu lực của nghị quyết. Về vấn đề này, ông Tuấn cho biết sẽ nghiên cứu kỹ các ý kiến của đại biểu, báo cáo Chính phủ và cơ quan thẩm tra, với tinh thần rất trân trọng sự ủng hộ của Quốc hội để Chính phủ có thể điều hành linh hoạt, phù hợp với diễn biến của thị trường thế giới.
Ngoài nội dung của Nghị quyết, các đại biểu cũng rất quan tâm, rất tâm huyết với những vấn đề ổn định lâu dài của kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát của nước ta. Đặc biệt, nhiều ý kiến nhấn mạnh đến chiến lược nâng cao công suất, tăng cường năng lực điều tiết hiệu quả, nâng cao tính tự chủ trong sản xuất nhiên liệu, cũng như xây dựng kho dự trữ chiến lược. Ông Tuấn nêu rõ, những vấn đề này đã được đề cập khá đầy đủ trong bài phát biểu của Thủ tướng Lê Minh Hưng về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm.
Các đại biểu cũng rất quan tâm đến yêu cầu thu ngân sách Nhà nước phải tăng thu, thu đúng, thu đủ, thu kịp thời, đồng thời vẫn phải bảo đảm hỗ trợ phát triển, cũng như yêu cầu chi ngân sách phải đúng, hiệu quả và phát huy tác dụng. Theo ông Tuấn, những nội dung này cũng đã được thể hiện trong kế hoạch tài chính quốc gia 5 năm, kế hoạch vay và trả nợ công, cũng như kế hoạch đầu tư công trung hạn.
