Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có bài phát biểu quan trọng tại Đối thoại Shangri-La, nhấn mạnh tầm quan trọng của tính minh bạch trong quan hệ quốc tế. Ông chỉ ra ba cuộc khủng hoảng chính gây bất ổn hiện nay: khủng hoảng trật tự quốc tế, khủng hoảng mô hình phát triển và khủng hoảng lòng tin chiến lược. Để giải quyết, ông đề xuất duy trì trật tự dựa trên luật lệ, giữ vững vai trò trung tâm của ASEAN, phát triển chuẩn mực cho công nghệ mới và duy trì kênh liên lạc mở.
Phân tích của các chuyên gia
GS Kei Koga từ Đại học Công nghệ Nanyang, Singapore, cho rằng thông điệp chính của Tổng Bí thư là về sự nguy hiểm của cạnh tranh không kiểm soát, có thể dẫn đến logic 'kẻ mạnh thắng' và leo thang xung đột. Ông nhấn mạnh cần thuyết phục các cường quốc gánh vác trách nhiệm nuôi dưỡng cơ chế tin cậy chiến lược, và ASEAN có thể đóng vai trò then chốt nếu tăng cường sự thống nhất và ảnh hưởng.
GS Yoichiro Sato từ Đại học Ritsumeikan, Nhật Bản, nhận xét rằng chiến lược phòng ngừa rủi ro đang đối mặt thách thức lớn hơn khi Mỹ kiềm chế Trung Quốc gia tăng dưới nhiều hình thức. Căng thẳng Mỹ-Trung tạo áp lực 'chọn phe' lên các nước châu Á và thách thức sự đoàn kết ASEAN. Việc tiếp cận thị trường lớn ngày càng gắn với quan hệ an ninh, khiến các nước khó cân bằng giữa nhiều mục tiêu chính sách.
Việt Nam là trung tâm Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương
TS Satoru Nagao từ Viện Nghiên cứu Hudson, Mỹ, khẳng định Việt Nam nằm ở trung tâm Đông Nam Á, do đó là trung tâm của khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Ông cho rằng sự tham gia của lãnh đạo Việt Nam tại Đối thoại Shangri-La rất quan trọng, thể hiện sự chủ động trong đối ngoại.
GS Stephen Robert Nagy từ Đại học Cơ Đốc giáo quốc tế Nhật Bản nhấn mạnh rằng bài phát biểu của Tổng Bí thư cho thấy sự công nhận tầm quan trọng của Việt Nam đối với ASEAN và các nước đang phát triển. Khác với các bài phát biểu thường lệ của Mỹ và Trung Quốc, Việt Nam tập trung vào thách thức an ninh khu vực và nỗ lực bảo đảm quyền tự chủ chiến lược của các cường quốc vừa và nhỏ.
