Bảo hiểm xã hội (BHXH) thành phố Hà Nội vừa ban hành công văn hướng dẫn các đơn vị sử dụng lao động trên địa bàn về việc giải quyết chế độ thai sản khi sinh con thứ hai, căn cứ Luật Dân số số 113/2025/QH15 ngày 10/12/2025 (Luật Dân số năm 2025), Nghị định số 168/2026/NĐ-CP ngày 15/5/2026 của Chính phủ, và các quyết định của BHXH Việt Nam.
Đối tượng và điều kiện hưởng chế độ thai sản khi sinh con thứ hai
Kể từ ngày 1/7/2026, người lao động thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc được giải quyết chế độ thai sản khi sinh con thứ hai nếu đáp ứng điều kiện theo Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 và thuộc một trong các trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 2 Nghị định số 168/2026/NĐ-CP: (1) Lao động nữ sinh con thứ hai mà tại thời điểm sinh có một con đẻ còn sống; (2) Lao động nam đang tham gia BHXH bắt buộc khi vợ sinh con thứ hai mà tại thời điểm sinh, người vợ có một con đẻ còn sống.
Thời gian nghỉ hưởng chế độ thai sản
Theo quy định của Luật Dân số năm 2025 và Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, lao động nữ được nghỉ trước và sau sinh 7 tháng, trong đó thời gian nghỉ trước sinh không quá 2 tháng. Trường hợp sinh đôi trở lên, từ con thứ hai trở đi, cứ mỗi con được nghỉ thêm 1 tháng. Lao động nam đang tham gia BHXH khi vợ sinh đôi hoặc sinh con thứ hai được nghỉ 10 ngày làm việc; nếu sinh ba trở lên, từ con thứ ba trở đi được nghỉ thêm 3 ngày làm việc cho mỗi con.
Mức hưởng chế độ thai sản
Mức hưởng chế độ thai sản thực hiện theo Điều 53, 58 và 59 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024. Cụ thể, mức hưởng hằng tháng bằng 100% mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc của 6 tháng gần nhất trước khi nghỉ việc. Trợ cấp một lần khi sinh con bằng 2 lần mức tham chiếu tại tháng sinh con đối với mỗi con.
Hồ sơ và thủ tục giải quyết
Đối với người lao động đang tham gia BHXH, đơn vị sử dụng lao động lập hồ sơ theo Điều 61 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 và Mẫu số 01B-HSB; tại cột 'Ghi chú' ghi rõ 'Sinh con thứ hai'. Đối với người lao động đã thôi việc hoặc đang bảo lưu thời gian đóng BHXH, người lao động trực tiếp nộp hồ sơ cho cơ quan BHXH kèm Mẫu số 14-HSB, nội dung đề nghị ghi rõ: 'Đề nghị hưởng chế độ thai sản khi sinh con thứ hai theo khoản 1 Điều 2 Nghị định số 168/2026/NĐ-CP ngày 15/5/2026 của Chính phủ'. Người kê khai và đơn vị sử dụng lao động chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật về tính đầy đủ, chính xác và trung thực của hồ sơ.
Số liệu tham gia BHXH, BHYT tại Hà Nội
Theo BHXH thành phố Hà Nội, đến hết tháng 6/2026, số người tham gia bảo hiểm y tế trên địa bàn Thủ đô đạt gần 8,6 triệu người, tăng hơn 82 nghìn người so với cuối năm 2025. Số người tham gia BHXH bắt buộc đạt gần 2,6 triệu người, tăng hơn 174 nghìn người. Số người tham gia BHXH tự nguyện đạt gần 150 nghìn người, tăng gần 12 nghìn người. Ngành BHXH Hà Nội đã giải quyết đầy đủ các chế độ BHXH, bảo hiểm thất nghiệp cho hơn 269 nghìn lượt người, góp phần bảo đảm quyền lợi của người lao động và người tham gia.
