Từ ngày 1/7/2026, mức lương cơ sở sẽ chính thức tăng thêm 8%, từ 2.340.000 đồng lên 2.530.000 đồng mỗi tháng, tương ứng mức tăng 190.000 đồng. Sự điều chỉnh này không chỉ ảnh hưởng đến tiền lương và phụ cấp của nhiều đối tượng hưởng lương từ ngân sách nhà nước mà còn kéo theo hàng loạt thay đổi trong các khoản đóng và hưởng bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT) cùng các chế độ an sinh xã hội.
Tác động đến mức đóng BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp
Theo quy định tại Luật BHXH 2024 và Luật Việc làm 2025, đối với người hưởng lương theo chế độ Nhà nước, tiền lương làm căn cứ đóng BHXH, BHYT và bảo hiểm thất nghiệp được xác định dựa trên chức vụ, ngạch bậc và các khoản phụ cấp liên quan. Vì mức lương này gắn trực tiếp với lương cơ sở, nên khi lương cơ sở tăng, mức đóng và quyền lợi hưởng bảo hiểm cũng sẽ tăng theo.
Cụ thể, tổng tỷ lệ đóng BHXH bắt buộc hiện là 32% tiền lương làm căn cứ đóng, trong đó người lao động đóng 10,5% và người sử dụng lao động đóng 21,5%. Từ ngày 1/7/2026, mức lương thấp nhất làm căn cứ đóng BHXH sẽ bằng lương cơ sở mới (2,53 triệu đồng/tháng), trong khi mức tối đa là 20 lần lương cơ sở.
Đối với chủ hộ kinh doanh có đăng ký, người quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên, người đại diện phần vốn nhà nước và lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, mức lương làm căn cứ đóng cũng áp dụng theo nguyên tắc trên, với sàn là 2,53 triệu đồng và trần tối đa 50,6 triệu đồng.
Điều chỉnh các chế độ trợ cấp
Nhiều chế độ trợ cấp tính theo lương cơ sở cũng được điều chỉnh tăng tương ứng. Trợ cấp thai sản một lần đối với lao động nữ sinh con hoặc nhận nuôi con nuôi dưới 6 tháng tuổi sẽ tăng từ 4,68 triệu đồng lên khoảng 5,06 triệu đồng. Trợ cấp mai táng tăng từ 23,4 triệu đồng lên 25,3 triệu đồng. Trợ cấp tuất hằng tháng dành cho thân nhân người lao động qua đời cũng được điều chỉnh tăng theo.
Thay đổi mức đóng BHYT hộ gia đình
Với người tham gia BHYT theo hộ gia đình, số tiền đóng sẽ thay đổi do mức đóng vẫn giữ tỷ lệ 4,5% lương cơ sở. Theo quy định hiện hành, người đầu tiên trong hộ gia đình đóng BHYT một tháng bằng 4,5% mức lương cơ sở. Người thứ hai, thứ ba, thứ tư lần lượt đóng bằng 70%, 60%, 50% mức đóng của người thứ nhất, và từ người thứ năm trở đi đóng bằng 40%.
Từ ngày 1/7/2026, với lương cơ sở 2.530.000 đồng, mức đóng BHYT hộ gia đình cụ thể như sau:
- Người thứ nhất: 100% (4,5% lương cơ sở) = 113.850 đồng/tháng, tương đương 1.366.200 đồng/năm.
- Người thứ hai: 70% mức người thứ nhất = 79.695 đồng/tháng, tương đương 956.340 đồng/năm.
- Người thứ ba: 60% = 68.310 đồng/tháng, tương đương 819.720 đồng/năm.
- Người thứ tư: 50% = 56.925 đồng/tháng, tương đương 683.100 đồng/năm.
- Người thứ năm trở đi: 40% = 45.540 đồng/tháng, tương đương 546.480 đồng/năm.
Mức đóng BHYT đối với học sinh, sinh viên và người lao động
Đối với học sinh, sinh viên, do được ngân sách nhà nước hỗ trợ 50%, mức đóng từ ngày 1/7/2026 là 56.925 đồng/tháng, tăng hơn 51.000 đồng so với mức đóng hiện nay. Đối với người lao động, mức đóng BHYT hàng tháng bằng 4,5% tiền lương tháng đóng BHXH bắt buộc, trong đó người sử dụng lao động đóng 3% và người lao động đóng 1,5%. Với những đơn vị tính tiền lương tháng đóng BHXH bắt buộc theo mức lương cơ sở, khi lương cơ sở tăng, mức đóng BHYT cũng sẽ tăng theo.
