Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều biến động, việc Moody's nâng triển vọng xếp hạng tín nhiệm quốc gia của Việt Nam từ Ổn định lên Tích cực, đồng thời giữ nguyên xếp hạng Ba2, mang lại nhiều ý nghĩa quan trọng cho nền kinh tế. Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương đã có cuộc trao đổi về vấn đề này.
Ý nghĩa của việc nâng triển vọng tín nhiệm
Thứ trưởng Trần Quốc Phương cho biết, trong khi nhiều quốc gia bị hạ triển vọng hoặc hạ bậc tín nhiệm, Việt Nam được Moody's khẳng định xếp hạng và nâng triển vọng lên Tích cực là sự ghi nhận của cộng đồng quốc tế đối với nỗ lực ổn định kinh tế vĩ mô và cải cách thể chế. Đây là quốc gia duy nhất trong khu vực châu Á-Thái Bình Dương được Moody's đánh giá triển vọng Tích cực.
Việc nâng triển vọng có ý nghĩa chiến lược, giúp Chính phủ mở rộng kênh huy động vốn với chi phí hợp lý, giảm rủi ro trong mắt nhà đầu tư, từ đó giảm chi phí vay vốn quốc tế. Các doanh nghiệp và ngân hàng thương mại cũng được hưởng lợi khi tiếp cận thị trường vốn quốc tế với điều kiện thuận lợi hơn. Đồng thời, uy tín quốc gia được nâng cao, củng cố niềm tin nhà đầu tư, đưa Việt Nam trở thành điểm đến an toàn cho dòng vốn.
Căn cứ để Moody's nâng triển vọng
Moody's giữ xếp hạng Ba2 dựa trên các thế mạnh cốt lõi như tiềm năng tăng trưởng mạnh mẽ, cơ sở xuất khẩu đa dạng, nhu cầu nội địa phục hồi và dòng vốn FDI bền vững. Điểm tài khóa mạnh nhờ nợ Chính phủ thấp, khả năng trả nợ tốt, giảm phụ thuộc vào vốn nước ngoài.
Việc nâng triển vọng dựa trên ba yếu tố chính: Thứ nhất, cải cách thể chế và quản trị được kỳ vọng mang lại cải thiện lâu dài, đặc biệt là cải cách thủ tục hành chính và pháp luật từ cuối năm 2024. Thứ hai, cải cách cơ cấu giúp nâng cao năng lực cạnh tranh, số hóa, đầu tư hạ tầng và phát triển nguồn nhân lực. Thứ ba, rủi ro từ bảo hộ thương mại giảm, Việt Nam thể hiện khả năng phục hồi qua tăng trưởng kinh tế, xuất khẩu và du lịch kỷ lục.
Hiện tại, Moody's xếp hạng Việt Nam ở mức Ba2, triển vọng Tích cực, thấp hơn hai bậc so với mức Đầu tư. S&P và Fitch xếp hạng BB+, triển vọng Ổn định, thấp hơn một bậc. Mục tiêu đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu đạt mức xếp hạng Đầu tư.
Giải pháp hóa giải điểm nghẽn
Để đạt mục tiêu, Việt Nam cần giải quyết các hạn chế được Moody's chỉ ra. Về hệ thống ngân hàng, cần nâng cao năng lực vốn, áp dụng Basel III, xử lý nợ xấu và tăng minh bạch dữ liệu. Đối với thị trường bất động sản, triển khai hiệu quả Luật Đất đai 2024, tăng minh bạch, giám sát nợ doanh nghiệp. Về thể chế, cần nâng cao năng lực thực thi, cải cách hành chính, tái cấu trúc bộ máy nhà nước, hiện đại hóa tài khóa và quản trị doanh nghiệp nhà nước.
Trọng tâm đầu tư công giai đoạn 2026-2030
Kế hoạch đầu tư công giai đoạn 2026-2030 tập trung vốn vào các công trình lan tỏa như hạ tầng giao thông, hạ tầng số, năng lượng và kết nối vùng. Tổng vốn đầu tư công trung hạn dự kiến đạt 8,22 triệu tỷ đồng, giảm 30% số lượng dự án so với giai đoạn trước. Bộ Tài chính sẽ nghiên cứu hợp nhất Luật Ngân sách nhà nước và Luật Đầu tư công để trình Quốc hội vào kỳ họp thứ hai năm 2026, nhằm đơn giản hóa thủ tục, thúc đẩy tiến độ dự án. Đầu tư công sẽ đóng vai trò vốn mồi thu hút vốn tư nhân, giảm chi phí logistics và thu hút FDI bền vững.
