Những ngày cuối tháng 5 năm 2026, chúng tôi đã có dịp trở lại Khu di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại tỉnh Udon Thani, Thái Lan, để gặp gỡ và lắng nghe những câu chuyện từ kiều bào nơi đây. Từ Quốc lộ 2263, rẽ vào con đường Thầu Chín 1 và Thầu Chín 2, dưới tán cây xanh mát trải dài khoảng một kilomet, chúng tôi đứng trước cổng khu di tích – công trình tưởng niệm về Bác Hồ đầu tiên trên đất Thái Lan. Không gian nơi đây trang nghiêm và giản dị, nhưng với kiều bào Việt Nam tại Thái Lan, đó là một địa chỉ thiêng liêng, lưu giữ những ký ức quý báu về những năm tháng Bác từng sống và hoạt động cách mạng trên đất Thái từ năm 1928 đến 1929.
Khu di tích – biểu tượng của tình yêu nước
Dưới những tán cây râm mát, ông Phạm Đức Dậu, Trưởng ban Quản lý Khu di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại tỉnh Udon Thani, chia sẻ rằng khu di tích được xây dựng trên nền đất cũ nơi Bác từng hoạt động với tên gọi Thầu Chín. Hiện nay, khu di tích có diện tích 11.200 mét vuông, bao gồm bốn khu vực chính: Nhà Bác Hồ, Nhà đa năng, cảnh quan vườn cây và khu mở rộng. Công trình được khởi công xây dựng từ năm 2003, trong đó khu Nhà Bác Hồ được khánh thành vào năm 2006 và khu Nhà đa năng vào năm 2011. Ông Dậu cho biết thêm, gia đình ông đã ủng hộ toàn bộ kinh phí để xây dựng Nhà sàn Bác Hồ trong khu mở rộng, với mong muốn tiếp tục có những đóng góp nhỏ bé cho khu di tích. Nguyện vọng của ông thật giản dị: khu di tích sẽ mãi là nơi để các thế hệ con em kiều bào đến tham quan, tìm hiểu về cuộc đời hoạt động cách mạng của Bác.
Nhà Bác Hồ – tái hiện không gian sống giản dị
Dẫn chúng tôi vào khu Nhà Bác Hồ, ông Văn Viết Thành, người đã gắn bó với khu di tích suốt 11 năm, giới thiệu về ngôi nhà lợp mái lá ba gian được dựng lại theo nguyên mẫu nơi ở của Người. Ngôi nhà có mái lá đơn sơ, tường làm bằng đất sét, nền lát gạch đất nung. Gian giữa là phòng hội họp chung với ba bộ bàn ghế; gian bên trái có bộ bàn ghế gỗ nơi Bác làm việc, trong góc là chiếc giường nhỏ mắc màn và một chiếc phản; gian bên phải là phản ngủ dành cho anh em hợp tác. Ngoài ra, khuôn viên còn có nhà bếp, chuồng lợn, chuồng gà, kho thóc và giếng nước. Mỗi năm, khu di tích đón tiếp khoảng 15 nghìn lượt khách đến tham quan, trong đó có nhiều đoàn từ Việt Nam sang, đặc biệt là vào dịp kỷ niệm Ngày sinh của Bác.
Cùng đoàn sinh viên Trường Đại học Sư phạm, Đại học Đà Nẵng đến tham quan và học tập tại khu di tích dịp này, bạn Phạm Mẫn Minh bộc bạch: “Sau khi tham quan khu Nhà Bác Hồ được phục dựng theo kiến trúc xưa, cùng những hiện vật tái hiện nơi Bác từng sống và làm việc, tôi và các bạn càng hiểu và kính trọng Bác hơn – vị lãnh tụ vĩ đại nhưng có lối sống vô cùng giản dị.”
Kiều bào Udon Thani – những người giữ lửa
Gặp ông Lương Xuân Hòa, Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội Người Việt Nam toàn Thái Lan, Chủ tịch Hội Người Việt Nam tỉnh Udon Thani, chúng tôi được biết từ nhỏ ông đã nhiều lần nghe kể về cuộc sống của Bác Hồ khi ở Udon Thani. Ông Hòa kể: “Người sống giản dị giữa cộng đồng kiều bào, xây dựng nhà cửa, xưởng sản xuất, trường học, vận động mọi người học chữ Xiêm, chữ Việt, khuyến khích bà con đoàn kết với người dân địa phương, tuyên truyền tinh thần yêu nước, hướng về cách mạng Việt Nam.” Khi trở thành Chủ tịch hội, ông Hòa nguyện luôn cống hiến vì cộng đồng, dành nhiều tâm sức cho các lễ kỷ niệm về Bác Hồ, với mong muốn kiều bào Udon Thani luôn cảm thấy gần gũi với Người. Ông Hòa chia sẻ: “Điều đáng quý là dù sống xa quê hương nhiều năm, tình cảm của kiều bào dành cho Bác vẫn luôn sâu nặng.” Trong câu chuyện của kiều bào, hình ảnh Bác Hồ hiện lên như sợi dây tinh thần gắn kết cộng đồng người Việt nơi đất khách.
Mối quan hệ hữu nghị Việt – Thái qua cầu nối kiều bào
Theo ông Hòa, mối quan hệ tốt đẹp giữa hai nước là nền tảng để kiều bào tại Thái Lan yên tâm sinh sống, nhiều người đã thành đạt, khá giả và có vị trí, uy tín nhất định trong xã hội Thái Lan. Kiều bào chính là một trong những sợi dây kết nối mối quan hệ hữu nghị giữa nhân dân hai nước. Bà Nguyễn Thị Xuân Oanh cho hay, nhiều thế hệ kiều bào ở Udon Thani vẫn truyền cho con cháu nghe những câu chuyện về Bác Hồ. Với mong muốn giữ gìn phong tục truyền thống và luôn nhớ mình là người Việt Nam, nhiều năm nay, bà xung phong dạy tiếng Việt để qua các bài giảng, con em kiều bào hiểu được tư cách, đạo đức, lối sống giản dị của Bác, cũng như tình thương yêu bao la của Người dành cho thiếu nhi. Bà tâm sự: “Lòng kính trọng và tình thương yêu Bác Hồ đã ngấm vào máu của kiều bào Thái Lan, không thể đong đếm được.”
Khu di tích – nơi tình cảm dân tộc tỏa sáng
Rời Udon Thani với những câu chuyện đầy cảm xúc, chúng tôi cảm nhận hình ảnh của Người vẫn sống mãi trong trái tim bà con kiều bào. Khu di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại tỉnh Udon Thani không chỉ là nơi để tưởng nhớ vị lãnh tụ kính yêu mà còn là minh chứng cho tình đoàn kết, lòng yêu nước và sự gắn bó của kiều bào tại Thái Lan. Mỗi người Việt Nam, dù ở đâu, vẫn luôn hướng về cội nguồn dân tộc bằng tất cả niềm tự hào và tình cảm kính yêu đối với Bác Hồ.
XUÂN SƠN – MINH THẮNG (Phóng viên Báo Nhân Dân thường trú tại Thái Lan)
