Hội nghị Trung ương 2 thiết lập hành lang pháp lý và quy tắc vận hành mới
Hội nghị Trung ương 2 đã thành công trong việc tạo lập những "hành lang pháp lý", "quy tắc vận hành", "nguyên tắc kỷ luật" và "chuẩn mực hành động" quan trọng. Theo yêu cầu của Trung ương, các cấp ủy và tổ chức đảng cần hiểu rõ mục tiêu, đạt được sự thống nhất cao trong nhận thức và hành động, tăng cường đồng thuận, vượt qua khó khăn và thách thức để đưa đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới. Điều này nhằm tạo lập một môi trường lành mạnh cho sự phát triển bền vững.
Đổi mới phương thức lãnh đạo và ban hành quy định mới
Văn kiện Đại hội XIV nhấn mạnh yêu cầu đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng theo hướng bám sát và tổng kết thực tiễn kịp thời hơn. Đồng thời, cần điều chỉnh và thay đổi các quy chế, quy định để đảm bảo phương thức lãnh đạo ngày càng chính xác, khoa học và hiệu quả hơn. Quán triệt sâu sắc tinh thần này, Hội nghị Trung ương 2 đã thống nhất ban hành một số quy định và nghị quyết mới về thi hành Điều lệ Đảng, công tác kiểm tra, giám sát, cũng như phòng, chống tham nhũng, lãng phí và tiêu cực.
Các quy định và nghị quyết này thể chế hóa các quan điểm của Đảng tại Đại hội XIV, nâng cao nhận thức, trình độ, bản lĩnh chính trị và năng lực công tác của cán bộ, đảng viên. Chúng cũng tăng cường khả năng ứng phó với các biến động của tình hình mới. Trung ương đã bàn bạc và thống nhất sẽ ban hành Quy định thi hành Điều lệ Đảng, kế thừa cơ bản bố cục và nội dung từ Quy định số 294-QĐ/TW ngày 26/5/2025, đồng thời sửa đổi, bổ sung một số nội dung liên quan trực tiếp đến tổ chức đảng, tạo cơ sở đẩy mạnh chuyển đổi số.
Khắc phục hạn chế và phù hợp thực tiễn
Quy định mới bổ sung những nội dung đã được thực tế kiểm nghiệm và chứng minh là đúng, nhằm khắc phục những hạn chế và bất cập trong quá trình thi hành Điều lệ Đảng. Nó cũng phù hợp với thực tiễn tổ chức và hoạt động của các đảng bộ mới thành lập ở Trung ương và cấp tỉnh. Quy định về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng, cùng với Quy chế làm việc của Ủy ban Kiểm tra Trung ương khóa XIV, bám sát Điều lệ Đảng và các chủ trương, quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước.
Đồng thời, các quy định này bổ sung các vấn đề mới phát sinh trong thực tiễn, đảm bảo đồng bộ và thống nhất với các quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước. Nghị quyết về đổi mới, nâng cao hiệu lực công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật đảng, cũng như Nghị quyết về tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong giai đoạn mới, đã được Trung ương thảo luận và thống nhất cao, sẽ được ban hành trong thời gian tới.
Quyết tâm đấu tranh chống tham nhũng và thúc đẩy phát triển
Việc ban hành các nghị quyết này khẳng định quyết tâm của Đảng trong việc kiên quyết và kiên trì đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi tham nhũng, lãng phí và tiêu cực. Phát triển đi đôi với tăng cường kỷ luật và kỷ cương; phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực gắn liền với thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội, phục vụ mục tiêu tăng trưởng "hai con số" liên tục trong những năm tới. Điều này nhằm nâng cao vai trò, năng lực lãnh đạo, cầm quyền, sức chiến đấu của Đảng và năng lực quản lý, quản trị, kiến tạo phát triển của Nhà nước.
Luật sư Tống Thị Thanh Nam, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Pháp luật và Kinh tế ASEAN, nhận định: "Khi đẩy mạnh cải cách hành chính và khơi thông nguồn lực, rủi ro tham nhũng và tiêu cực cũng gia tăng, đặc biệt trong các lĩnh vực nhạy cảm như quản lý đất đai, tài nguyên, đầu tư công, y tế và giáo dục." Những vụ việc được xử lý nghiêm minh thời gian qua đã chứng minh rằng, nếu không kiểm soát chặt chẽ quyền lực ngay từ khâu xây dựng thể chế, "cơ hội" có thể biến thành "rủi ro hệ thống", làm xói mòn niềm tin của nhân dân và cản trở mục tiêu tăng trưởng "hai con số".
Bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm và phát huy mô hình chính quyền địa phương hai cấp
Điểm đáng chú ý là các văn kiện được thông qua tại Hội nghị Trung ương 2 không chỉ nhấn mạnh yếu tố kỷ luật và kỷ cương, mà còn đề ra yêu cầu bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Đây là yếu tố quan trọng nhằm khắc phục tâm lý e ngại và né tránh trong thực thi công vụ, qua đó khơi dậy tinh thần đổi mới sáng tạo trong đội ngũ cán bộ. Thực hiện được điều này, mô hình chính quyền địa phương hai cấp sẽ vừa nâng cao hiệu quả quản lý, đồng thời trực tiếp góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Trong phát biểu bế mạc Hội nghị, Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định: "Mô hình chính quyền địa phương hai cấp hiện nay không chỉ là mô hình tổ chức hành chính mới, mà còn là 'phương thức quản trị địa phương mới', bỏ tầng nấc trung gian để tổ chức vận hành bộ máy chính quyền cơ sở thông suốt." Với nguồn lực được phân bổ hợp lý, công nghệ và dữ liệu được sử dụng hiệu quả, mô hình này phục vụ người dân và doanh nghiệp tốt hơn.
Đồng chí Nguyễn Hồng Dân, Bí thư Đảng ủy phường Láng tại Hà Nội, nhận định: "Việc triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp phản ánh bước phát triển mới trong tư duy cải cách của Đảng." Từ việc sắp xếp tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hiệu lực và hiệu quả, cấp phường hiện đang khẩn trương chuyển đổi tư duy và cách làm từ cải cách bộ máy sang đổi mới vận hành, sắp xếp tinh gọn bộ máy gắn với đổi mới quản trị, phục vụ người dân và doanh nghiệp.
Hiệu quả cụ thể từ các địa phương
Hiệu quả của mô hình có thể đo đếm bằng những kết quả cụ thể, chẳng hạn như rút ngắn đáng kể thời gian và quy trình xử lý công việc, giảm chồng chéo, đặc biệt trong các lĩnh vực quản lý đô thị, đất đai, trật tự xây dựng và giải quyết thủ tục hành chính. Việc phân cấp, ủy quyền và tính chủ động của phường ngày càng rõ hơn, vai trò và trách nhiệm của người đứng đầu, cán bộ và công chức ngày càng được nâng cao.
Tại xã miền núi Tây Yên Tử thuộc tỉnh Bắc Ninh, sau gần một năm triển khai, chủ trương này cho thấy những tín hiệu tích cực, đặc biệt thông qua việc phát huy vai trò của đội ngũ cán bộ luân chuyển "thực chiến" tại cơ sở. Theo đồng chí Lê Đức Thắng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã Tây Yên Tử, minh chứng rõ nét nhất là cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 vừa qua. Dù bộ máy tinh gọn, nhưng với sự phối hợp nhịp nhàng và chỉ đạo xuyên suốt, công tác nhân sự, tuyên truyền và an ninh bầu cử được thực hiện khẩn trương, đúng luật, với kết quả cử tri đi bầu đạt tỷ lệ cao và sự đồng thuận tuyệt đối của nhân dân.
Đặc khu Bạch Long Vĩ tại thành phố Hải Phòng, là đảo tiền tiêu có vị trí chiến lược, xa đất liền với quy mô dân số nhỏ. Theo đồng chí Bùi Trung Tiến, Bí thư Đảng ủy đặc khu Bạch Long Vĩ, mô hình chính quyền địa phương hai cấp tăng tính trực tiếp và chủ động trong lãnh đạo và điều hành. Việc đẩy mạnh phân cấp và phân quyền giúp chính quyền đặc khu chủ động hơn, nâng cao hiệu lực và hiệu quả quản lý nhà nước, các chủ trương và chính sách được triển khai nhanh chóng và sát thực tiễn hơn.
