Đổi mới công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật đảng
Ngày 7/4, Tổng Bí thư Tô Lâm đã ký ban hành Nghị quyết số 05-NQ/TW của Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, tập trung vào việc đổi mới và nâng cao hiệu lực công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật đảng. Đây là bước đi quan trọng nhằm củng cố kỷ luật, kỷ cương trong toàn Đảng.
Những kết quả đạt được và hạn chế còn tồn tại
Sau gần 20 năm thực hiện Nghị quyết số 14-NQ/TW từ năm 2007, công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật đảng đã có những chuyển biến tích cực. Chất lượng, hiệu lực và hiệu quả được nâng cao, góp phần quan trọng vào việc xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị. Hệ thống văn bản, quy định đã trở nên đồng bộ, chặt chẽ và khoa học hơn, bám sát thực tiễn. Hoạt động kiểm tra, giám sát được thực hiện nghiêm minh với phương châm "không có vùng cấm, không có ngoại lệ", tạo đột phá trong phát hiện và xử lý tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
Tuy nhiên, vẫn còn một số hạn chế như: một số cấp uỷ, tổ chức đảng chưa quan tâm đúng mức đến công tác kiểm tra, giám sát; việc tự kiểm tra, tự phê bình và phê bình chưa được thực hiện tốt; công tác kiểm tra ở một số nơi thiếu quyết liệt, chất lượng không đồng đều; giám sát thường xuyên còn yếu, nhiều vi phạm chậm được phát hiện; thi hành kỷ luật có nơi chưa nghiêm, còn hiện tượng nể nang, ngại va chạm.
Nguyên nhân và thách thức trong tình hình mới
Nguyên nhân của những hạn chế trên bao gồm: nhận thức chưa sâu sắc về tầm quan trọng của công tác kiểm tra, giám sát; ý thức chấp hành kỷ luật ở một số tổ chức đảng và đảng viên chưa nghiêm; tinh thần đấu tranh tự phê bình và phê bình chưa cao; cơ chế, chính sách, pháp luật trên một số lĩnh vực chưa đồng bộ và chặt chẽ; phương pháp công tác chậm được đổi mới; năng lực của một số cán bộ kiểm tra chưa đáp ứng yêu cầu.
Trong thời gian tới, tình hình thế giới và khu vực tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường. Trong nước, cuộc cách mạng về tinh gọn tổ chức bộ máy cùng với những quyết sách chiến lược tạo ra cơ hội nhưng cũng đặt ra nhiều khó khăn, thách thức. Nhiều vi phạm mới xuất hiện ngày càng tinh vi, khó dự đoán, đặc biệt trong bối cảnh phát triển kinh tế tri thức, kinh tế số, kinh tế xanh. Suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống và tình trạng tham nhũng, lãng phí, tiêu cực vẫn diễn biến phức tạp.
Quan điểm, mục tiêu và nhiệm vụ trọng tâm
Nghị quyết nêu rõ quan điểm chỉ đạo: kiểm tra, giám sát phải là phương thức lãnh đạo quan trọng, là cơ chế để Đảng tự chỉnh đốn, tự hoàn thiện, và là công cụ kiểm soát quyền lực. Công tác này phải được tiến hành chủ động, kịp thời, toàn diện, đồng bộ, dân chủ, khách quan, công tâm, thận trọng, chặt chẽ, chính xác, nghiêm minh. Mọi tổ chức đảng và đảng viên phải thường xuyên tự soi, tự sửa, tự phê bình và phê bình, chịu sự kiểm tra, giám sát của Đảng, bảo đảm phương châm "không có vùng cấm", "không có ngoại lệ".
Mục tiêu chính là nâng cao chất lượng, hiệu lực, hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát gắn với kiểm soát quyền lực; ngăn chặn, đẩy lùi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, "lợi ích nhóm", suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống; giữ vững kỷ luật, kỷ cương, góp phần xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh.
Các nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm bao gồm:
- Tạo sự chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức và trách nhiệm của cấp uỷ, tổ chức đảng, đảng viên.
- Nâng cao chất lượng nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn; hoàn thiện hệ thống quy định của Đảng.
- Đổi mới tư duy, phương pháp công tác kiểm tra, giám sát, gắn với kiểm soát quyền lực.
- Chuyển đổi số toàn diện trong ngành Kiểm tra Đảng; đầu tư cơ sở vật chất, công nghệ.
- Kiện toàn tổ chức bộ máy; nâng cao năng lực, hiệu quả hoạt động của uỷ ban kiểm tra các cấp.
- Phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan kiểm tra của Đảng với các cơ quan có liên quan.
Tổ chức thực hiện Nghị quyết
Để đảm bảo hiệu quả, Nghị quyết yêu cầu các cấp, ngành triển khai cụ thể:
- Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương chủ trì tuyên truyền, quán triệt Nghị quyết trong toàn Đảng.
- Các tỉnh uỷ, thành uỷ xây dựng Chương trình hành động thực hiện phù hợp với điều kiện địa phương.
- Đảng uỷ Quốc hội, Đảng uỷ Chính phủ chỉ đạo rà soát, sửa đổi, bổ sung chính sách, pháp luật.
- Ban Tổ chức Trung ương hoàn thiện các quy định về cán bộ kiểm tra và cơ quan uỷ ban kiểm tra.
- Đảng uỷ Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nghiên cứu xây dựng quy chế giám sát của Nhân dân.
- Uỷ ban Kiểm tra Trung ương theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện Nghị quyết và báo cáo định kỳ.
Nghị quyết này sẽ được phổ biến đến tận chi bộ, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đổi mới công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật đảng trong bối cảnh hiện nay.
