Trong đợt bầu cử sơ bộ diễn ra vào ngày 19.5, Tổng thống Donald Trump đã khẳng định sức ảnh hưởng vượt trội của mình trong nội bộ đảng Cộng hòa. Ông đã hỗ trợ nhiều ứng viên giành chiến thắng, đồng thời gián tiếp khiến một số nhân vật có mâu thuẫn với ông phải chịu thất bại. Tại bang Kentucky, hạ nghị sĩ Thomas Massie đã để thua trước ứng viên Ed Gallrein, người nhận được sự hậu thuẫn từ ông Trump, trong một cuộc bầu cử sơ bộ tốn kém nhất lịch sử Hạ viện Mỹ, theo hãng tin AP. Ông Massie từ lâu đã bị xem là cái gai trong mắt ông Trump khi thúc đẩy công bố hồ sơ Jeffrey Epstein, phản đối xung đột tại Iran và bỏ phiếu chống lại dự luật thuế của tổng thống vào năm ngoái.
Ảnh hưởng lan rộng
Cùng ngày, ông Trump tuyên bố ủng hộ Tổng chưởng lý bang Texas Ken Paxton trong cuộc đua giành ghế Thượng viện của nghị sĩ John Cornyn. Ông Paxton là đồng minh thân cận của ông Trump và là người ủng hộ nhiệt thành phong trào Làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại (MAGA), trong khi ông Cornyn thuộc nhóm nghị sĩ Cộng hòa truyền thống. Sự ủng hộ của chủ nhân Nhà Trắng dành cho ông Paxton được nhiều người xem như dấu chấm hết cho hy vọng tái cử của ông Cornyn, người được giới lãnh đạo đảng tin tưởng hơn. Theo Fox News, diễn biến này được phe Dân chủ xem như món quà Giáng sinh sớm bởi ngôi sao đang lên James Talarico của họ sẽ có nhiều cơ hội thắng trước ông Paxton, người liên quan nhiều bê bối, hơn là phải đối đầu với ông Cornyn.
Trước đó, trong cuộc bầu cử ngày 5.5, cả 5 nghị viên Thượng viện bang Indiana từng phản đối Tổng thống Trump trong việc vẽ lại bản đồ bầu cử đều thất bại trước các ứng viên được ông Trump ủng hộ. Đến ngày 16.5, thượng nghị sĩ Bill Cassidy, người từng bỏ phiếu luận tội ông Trump vào năm 2021, thua cuộc trong cuộc bầu cử sơ bộ tại bang Louisiana, trong khi ứng viên Julia Letlow, được ông Trump hậu thuẫn, giành chiến thắng. Chưa đầy 3 ngày sau, ông Cassidy trở cờ khi giúp đảng Dân chủ thúc đẩy dự luật kiểm soát quyền lực chiến tranh của tổng thống sau nhiều lần bị ngăn chặn trước đó.
Rủi ro cho đảng Cộng hòa
Reuters dẫn lời một số chiến lược gia của đảng Cộng hòa đánh giá việc hàng loạt ứng viên có tiếng nói phản biện trong đảng thất cử có thể làm suy giảm khả năng giữ lại quyền kiểm soát lưỡng viện quốc hội trong cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11. Hiện tại, đảng Cộng hòa đang nắm thế đa số mong manh tại cả Thượng viện và Hạ viện.
Theo phân tích, những hành động của Tổng thống Trump dường như nhằm mục đích huy động những người ủng hộ trung thành nhất, hơn là tiếp cận các cử tri độc lập hoặc ôn hòa, những người có khả năng đóng vai trò quyết định trong cuộc đua gay cấn vào tháng 11. Bên cạnh đó, các ứng viên Cộng hòa sắp tới có thể chịu áp lực phải lấy lòng ông Trump để tránh trở thành mục tiêu công kích, dù việc này khiến họ có nguy cơ để mất nhóm cử tri ngoài MAGA. Việc các ứng viên công khai ủng hộ ông Trump cũng đi kèm với rủi ro lớn trong bối cảnh tỷ lệ ủng hộ của cử tri dành cho vị tổng thống đang ở mức thấp gần kỷ lục (35%) từ đầu nhiệm kỳ, theo kết quả khảo sát ngày 19.5 của Reuters/Ipsos.
Ngôi sao của đảng Dân chủ
Bên phía đảng Dân chủ, Thống đốc bang Pennsylvania Josh Shapiro đang cho thấy tầm ảnh hưởng mạnh mẽ. Theo AP, cả 4 ứng viên tranh cử quốc hội được ông Shapiro ủng hộ đều giành chiến thắng trong đợt bầu cử sơ bộ của đảng Dân chủ ngày 19.5. Ông Shapiro, 53 tuổi, đang tìm kiếm nhiệm kỳ thống đốc thứ hai vào tháng 11 và là một trong những gương mặt nổi bật của đảng Dân chủ nhắm đến vị trí ứng viên tổng thống trong cuộc bầu cử năm 2028.
