Việc thành lập phường Vĩnh Lợi không chỉ là dấu mốc quan trọng trong tiến trình phát triển đô thị mà còn trở thành cửa ngõ phát triển khu vực phía bắc tỉnh Cà Mau. Từ một địa phương thuần nông nổi tiếng với đặc sản lúa Tài Nguyên, xã Vĩnh Lợi đang từng bước chuyển mình thành trung tâm đô thị mới, mở ra không gian phát triển rộng lớn về thương mại, dịch vụ và công nghiệp.
Cụm đô thị động lực phía bắc tỉnh Cà Mau
Ông Ngô Trường Tại, Chủ tịch HĐND xã Vĩnh Lợi, cho biết việc xã Vĩnh Lợi thành phường Vĩnh Lợi xuất phát từ yêu cầu hoàn thiện mô hình tổ chức chính quyền phù hợp với thực tiễn phát triển đô thị. Trong thời gian qua, Vĩnh Lợi có tốc độ phát triển kinh tế - xã hội khá nhanh. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực theo hướng tăng dần tỷ trọng thương mại - dịch vụ, công nghiệp - xây dựng và giảm dần tỷ trọng nông nghiệp.
Hoạt động thương mại, dịch vụ, vận tải, sản xuất công nghiệp nhỏ và tiểu thủ công nghiệp phát triển mạnh. Cùng với đó, hệ thống kết cấu hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội từng bước được đầu tư đồng bộ, diện mạo đô thị ngày càng rõ nét.
Chỉ tiêu đô thị vượt trội
Xã Vĩnh Lợi có diện tích tự nhiên hơn 61 km2, quy mô dân số hơn 29.000 người, tỷ lệ lao động phi nông nghiệp đạt 71%, tỷ lệ dân số đô thị đạt 59%, tỷ trọng công nghiệp - xây dựng và thương mại - dịch vụ chiếm khoảng 71,5% trong cơ cấu kinh tế. Thu nhập bình quân đầu người năm 2025 đạt 81,84 triệu đồng/người/năm; tỷ lệ hộ nghèo giảm còn khoảng 0,40%. Các chỉ tiêu trên cho thấy Vĩnh Lợi đầy đủ đặc trưng của một đô thị phát triển, đòi hỏi mô hình tổ chức quản lý hành chính phù hợp hơn so với đơn vị hành chính nông thôn.
Theo quy hoạch tỉnh Cà Mau thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, xã Vĩnh Lợi được xác định góp phần là cụm đô thị động lực khu vực phía bắc của tỉnh. Khu trung tâm xã hiện nay (trước đây là trung tâm huyện Vĩnh Lợi, tỉnh Bạc Liêu) đã được đầu tư tương đối đồng bộ về hạ tầng kỹ thuật và xã hội với quy mô hơn 87 ha.
Vĩnh Lợi sẽ có cung đường di sản thu hút khoảng 1 triệu lượt khách/năm
Theo định hướng phát triển, xã Vĩnh Lợi được quy hoạch cụm công nghiệp Châu Hưng A với diện tích 50 ha, nhằm thu hút đầu tư phát triển công nghiệp chế biến nông nghiệp, thủy sản công nghệ cao, cơ khí, may mặc và các ngành nghề phụ trợ. Ngoài ra, địa phương còn có nhiều tiềm năng phát triển du lịch văn hóa - lịch sử - sinh thái thông qua các dự án như Công viên 3 hạt lúa xây dựng trong khuôn viên trung tâm hành chính xã; đề án cung đường di sản và các tuyến du lịch trải nghiệm gắn với văn hóa sông nước Nam bộ.
Đề án cung đường di sản kỳ vọng thu hút khoảng 1 triệu lượt khách/năm, tạo việc làm cho khoảng 10.000 lao động và doanh thu khoảng 5.000 tỉ đồng/năm. Cung đường di sản được định hướng hình thành trên trục không gian liên kết các địa phương khu vực trung tâm xã Vĩnh Lợi và mở rộng kết nối với phường Bạc Liêu, dựa trên hệ thống giao thông đường bộ và đường thủy hiện hữu, đặc biệt là các tuyến ven sông. Tuyến này đi qua các địa bàn như xã Vĩnh Lợi - xã Châu Thới - xã Hưng Hội và kết nối các điểm văn hóa, lịch sử, tâm linh tiêu biểu trong khu vực đến phường Bạc Liêu, phường Hiệp Thành.
Các điểm kết nối chính bao gồm: Tháp cổ Vĩnh Hưng, các di tích lịch sử, đình, chùa, miếu dân gian, các địa danh gắn với sự kiện lịch sử (như khu căn cứ cách mạng, dấu tích trận đánh chống càn), cùng hệ thống cảnh quan sông nước, làng quê đặc trưng. Đồng thời, tuyến được mở rộng liên kết với các điểm du lịch của phường Bạc Liêu như Nhà hát 3 Nón Lá, Quảng trường Hùng Vương, Khu nhà Công tử Bạc Liêu, các thiết chế văn hóa - nghệ thuật và điểm du lịch tâm linh.
Quy mô đề án không chỉ là một tuyến tham quan mà là không gian văn hóa - du lịch tổng hợp, kết hợp cảnh quan, sinh thái, lịch sử và đời sống cộng đồng. UBND xã Vĩnh Lợi đã tiến hành khảo sát các tuyến đường ven sông, chỉnh trang cảnh quan, trồng cây xanh, vệ sinh môi trường và tuyên truyền vận động người dân tham gia giữ gìn môi trường sinh thái.
Vị trí địa lý đặc biệt thuận lợi
Theo ông Ngô Trường Tại, xã Vĩnh Lợi có vị trí địa lý đặc biệt thuận lợi khi nằm trên các tuyến giao thông huyết mạch kết nối trung tâm tỉnh Cà Mau với nhiều địa phương trong khu vực, là cửa ngõ tiếp giáp với thành phố Cần Thơ. Đây là đầu mối giao thương giữa các vùng sản xuất nông nghiệp, vùng nuôi trồng thủy sản với hệ thống đô thị và các trung tâm kinh tế của tỉnh. Lợi thế về giao thông đường bộ kết hợp cùng mạng lưới sông ngòi dày đặc giúp việc lưu thông hàng hóa, phát triển logistics và mở rộng các hoạt động thương mại, dịch vụ diễn ra thuận lợi.
Không phải ngẫu nhiên Vĩnh Lợi được lựa chọn trở thành một trong những phường mới của tỉnh Cà Mau. Nhiều năm qua, địa phương luôn duy trì tốc độ tăng trưởng khá, cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực, thay đổi mạnh mẽ về diện mạo đô thị. Các tuyến đường giao thông được đầu tư mở rộng; hệ thống điện, nước sạch, trường học, cơ sở y tế, thiết chế văn hóa được nâng cấp đồng bộ. Nhiều khu dân cư mới hình thành, các công trình thương mại, dịch vụ phát triển nhanh, tạo nên sức sống mới cho địa phương.
Việc Vĩnh Lợi trở thành phường sẽ tạo thêm động lực để tỉnh tiếp tục ưu tiên nguồn lực đầu tư, phát triển đồng bộ hệ thống hạ tầng kỹ thuật và xã hội, hướng đến xây dựng đô thị văn minh, xanh, sạch, đẹp. Ngày 10.6 vừa qua, tại kỳ họp thứ 3 (chuyên đề), HĐND tỉnh Cà Mau đã thông qua nghị quyết thành lập 13 phường trên cơ sở nguyên trạng diện tích tự nhiên và quy mô dân số của 13 xã hiện hữu. 13 phường được thành lập từ các xã: Sông Đốc, Năm Căn, Cái Nước, Đầm Dơi, Thới Bình, Trần Văn Thời, Lương Thế Trân, Cái Đôi Vàm, Gành Hào, Hòa Bình, Phước Long, Hồng Dân và Vĩnh Lợi.
