Vào tháng 3 năm 2018, Hội đồng nhân dân tỉnh Đắk Lắk đã phê duyệt chủ trương đầu tư dự án Hồ chứa nước Yên Ngựa với tổng mức đầu tư hơn 305,5 tỷ đồng. Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông và nông nghiệp phát triển nông thôn tỉnh Đắk Lắk được giao làm chủ đầu tư. Dự án được chia thành hai giai đoạn: giai đoạn 1 từ năm 2018 đến năm 2020 với kinh phí khoảng 162,192 tỷ đồng; giai đoạn 2 từ năm 2021 đến năm 2022 với nguồn vốn hơn 143,308 tỷ đồng.
Quy mô và mục tiêu của dự án
Công trình bao gồm hai hạng mục chính. Hồ Yên Ngựa có diện tích mặt hồ 49,4 ha, dung tích chứa 1,98 triệu m3, với các công trình đầu mối như đập đất cao 16 m, chiều dài đỉnh đập 508 m, tràn xả lũ, cống lấy nước, nhà quản lý, đường tránh ngập và các hạng mục phụ trợ. Tuyến kênh chính dài 4,8 km và tuyến kênh nhánh dài 2 km cũng nằm trong phạm vi dự án. Hồ chứa nước Buôn Biếp có dung tích 1,041 triệu m3, diện tích mặt hồ 14,33 ha, với đập đất cao 21,2 m, chiều dài đỉnh đập 358 m, tràn xả lũ có 3 khoang điều tiết bằng cửa van phẳng, cùng các hạng mục phụ trợ khác.
Dự án được xây dựng trên địa bàn các xã Cư Êwi (huyện Cư Kuin cũ) và xã Yang Tao (huyện Lắk cũ), nay là xã Ea Ning và xã Liên Sơn Lắk, tỉnh Đắk Lắk. Khi hoàn thành, dự án sẽ cung cấp nước tưới cho khoảng 750 ha lúa và cây trồng các loại trên địa bàn huyện Lắk và huyện Cư Kuin cũ, đồng thời phục vụ nước cho chăn nuôi, sinh hoạt, kết hợp phát triển du lịch, cải thiện môi sinh, môi trường, góp phần xóa đói giảm nghèo, ổn định và nâng cao đời sống người dân, giảm tác động biến đổi khí hậu, cắt lũ cho hạ lưu, tạo cảnh quan và thu hút đầu tư.
Khó khăn và điều chỉnh
Tuy nhiên, trong quá trình triển khai, dự án gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là chi phí giải phóng mặt bằng tăng cao khiến tiến độ liên tục chậm trễ. Ngày 3 tháng 5 năm 2024, Hội đồng nhân dân tỉnh Đắk Lắk ban hành Nghị quyết số 06/NQ/HĐND điều chỉnh tổng mức đầu tư lên 432 tỷ đồng và kéo dài thời gian thực hiện từ năm 2018 đến năm 2025. Thực hiện nghị quyết, ngày 3 tháng 4 năm 2025, Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành Quyết định số 800/QĐ-UBND phê duyệt điều chỉnh báo cáo nghiên cứu khả thi, nâng tổng mức đầu tư từ 305,5 tỷ đồng lên 432 tỷ đồng. Trong cơ cấu vốn mới, ngân sách Trung ương hỗ trợ hơn 104,3 tỷ đồng, còn lại hơn 327,6 tỷ đồng từ ngân sách địa phương. Thời gian thực hiện điều chỉnh từ năm 2018 đến năm 2025.
Dù được gia hạn, đến hết năm 2025 dự án vẫn chưa thể hoàn thành. Ngày 31 tháng 12 năm 2025, Ủy ban nhân dân tỉnh tiếp tục ban hành Quyết định số 02665/QĐ-UBND điều chỉnh thời gian thực hiện dự án đến năm 2027.
Tình hình thi công hiện nay
Ghi nhận của phóng viên vào trung tuần tháng 5 năm 2026 cho thấy, trên công trường chỉ có một số ít phương tiện máy móc và nhân công đang thi công, trong khi thời tiết Đắk Lắk đã bước vào mùa mưa. Ông Trần Tiến Đông, Giám đốc Ban Quản lý dự án, cho biết đến đầu tháng 5 năm 2026, nhiều hạng mục đạt trên 80% khối lượng, nhưng vẫn còn nhiều vướng mắc. Công tác giải phóng mặt bằng tại xã Ea Ning chậm trễ do chưa xác định và ban hành giá đất, chưa phát hành thông báo thu hồi đất cho 72 thửa còn lại (1,38 ha). Hồ sơ thiết kế được duyệt của tuyến kênh có nhiều sai khác so với thực tế, đơn vị tư vấn chậm điều chỉnh, ảnh hưởng đến tiến độ thi công. Thủ tục xin phép khai thác các mỏ vật liệu đất đắp còn phức tạp, mất nhiều thời gian.
Để đẩy nhanh tiến độ, chủ đầu tư đã phối hợp với nhà thầu, đơn vị tư vấn và Sở Nông nghiệp và Môi trường để tháo gỡ khó khăn, rút ngắn thời gian khảo sát và cấp phép khai thác, đảm bảo nguồn vật liệu đất đắp. Theo kế hoạch, các hạng mục công trình đầu mối sẽ hoàn thành trước ngày 30 tháng 6 năm 2026 để tích nước đầu mùa lũ, hệ thống kênh hoàn thành trước 30 tháng 9 năm 2026, và toàn bộ công trình nghiệm thu, bàn giao trước ngày 31 tháng 12 năm 2026. Các nhà thầu đang tăng cường thiết bị, nhân lực, thi công tăng ca để đẩy nhanh tiến độ.
Hình ảnh công trường tháng 5/2026
Phóng viên ghi nhận: Hạng mục đập đất chính của hồ Yên Ngựa đang được thi công nhưng chỉ có vài phương tiện cơ giới. Mặt đập đất chính đang được đắp. Lòng hồ Yên Ngựa rộng 49,4 ha. Tràn xả lũ đã thi công cơ bản hoàn thành đoạn từ ngưỡng tràn đến hết bể tiêu năng, đạt khoảng 85% khối lượng. Công nhân cắt, cột sắt để đổ bê tông. Do dự án điều chỉnh nhiều lần, sắt thép bị sét gỉ vứt bỏ tại công trường. Đến cuối tháng 5 năm 2026, dự án vẫn còn ngổn ngang.
