Sau một năm vận hành, mô hình chính quyền địa phương hai cấp tại Gia Lai đã ghi nhận những kết quả tích cực, thể hiện qua nhiều con số và chuyển biến thực tế: Tỉnh đã ban hành gần 1.000 văn bản lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành; thành lập 23 đoàn công tác trực tiếp kiểm tra, tháo gỡ khó khăn tại cơ sở; hỗ trợ gần 600 tỷ đồng cho việc chỉnh trang cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ mô hình mới. Nỗ lực này nhằm bảo đảm bộ máy mới hoạt động thông suốt, không gián đoạn công việc cũng như hoạt động của người dân và doanh nghiệp.
Mấu chốt của đổi mới lần này không chỉ là cắt giảm đầu mối thuần túy mà còn là sự thay đổi trong tư duy quản trị. Phường Pleiku được thành lập trên cơ sở hợp nhất 5 xã, phường cũ với hơn 75.000 dân và gần 1.600 doanh nghiệp. Sau sắp xếp, hệ thống chính trị được tổ chức theo hướng tinh gọn, giảm các tầng nấc trung gian. Các vị trí công tác được phân công rõ ràng; 108 cán bộ, công chức địa phương làm việc trong một mô hình thống nhất, phối hợp nhịp nhàng giữa các cơ quan Đảng, chính quyền, Mặt trận và các tổ chức chính trị-xã hội.
“Vấn đề cốt lõi là chuyển từ tư duy quản lý hành chính sang tư duy phục vụ; lấy sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm thước đo thành công”, đồng chí Nguyễn Xuân Phước, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân phường Pleiku nhấn mạnh.
Một trong những dấu ấn lớn của năm qua tập trung ở sự đột phá chuyển đổi số. Tại phường Quy Nhơn, sau hợp nhất 4 phường thành một, số lượng dân số lên đến gần 130.000 người, bộ máy mới đã chứng minh ưu thế vượt trội với số lượng hồ sơ dịch vụ công trực tuyến tiếp nhận và giải quyết gần 25.000 hồ sơ/năm (trung bình 2.000 hồ sơ/tháng), tỷ lệ giải quyết đúng hạn, trả kết quả điện tử đạt hơn 99,7%. Đặc biệt, điểm đánh giá chất lượng phục vụ trên cổng dịch vụ công quốc gia đạt 97,1/100; chỉ số hài lòng người dân, doanh nghiệp đạt mức cao 18/18 điểm.
Đồng chí Nguyễn Hữu Khúc, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân phường chia sẻ: “Sự thay đổi lớn nhất là cán bộ, công chức được tiếp cận, sử dụng hiệu quả các phần mềm quản lý văn bản, họp trực tuyến, hệ thống trợ lý ảo của tỉnh. Việc gửi nhận văn bản trên môi trường mạng đạt 100%, số hóa thành phần hồ sơ đầu vào hoàn thiện, giúp tiết kiệm hàng nghìn giờ công mỗi năm”. Hiện Quy Nhơn còn là điểm sáng trong ứng dụng công nghệ AI vào quá trình thẩm định hồ sơ đất đai, giúp giảm 40% thời gian xử lý và nâng cao độ chính xác.
Phong trào chuyển đổi số lan tỏa khắp các khu dân cư nhờ chiến dịch “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, hướng dẫn người dân cài đặt tài khoản dịch vụ công, thanh toán điện tử, nâng cao kỹ năng số ở trường học và trong các hộ kinh doanh, doanh nghiệp. Các mô hình như “Sổ tay bầu cử điện tử”, “Bản tin số AI”, “Hộp thư điều em muốn nói” phát huy hiệu quả trong việc lấy ý kiến, phản ánh của người dân về chất lượng phục vụ.
Hành trình chưa có điểm dừng
Dù đạt nhiều kết quả, nhưng lãnh đạo tỉnh Gia Lai và các địa phương đều chỉ rõ những khó khăn tồn tại. Theo đồng chí Thái Đại Ngọc, Bí thư Tỉnh ủy Gia Lai, việc phân cấp, phân quyền có nơi còn lúng túng; nhiệm vụ chuyển về cấp xã nhưng nguồn lực, nhân lực, hạ tầng kỹ thuật chưa theo kịp; dữ liệu giữa các hệ thống còn thiếu liên thông; một bộ phận cán bộ còn tâm lý sợ sai, né tránh trách nhiệm, xử lý công việc chậm.
Từ thực trạng trên, lãnh đạo các xã, phường tại Gia Lai đã đề xuất nhiều giải pháp thiết thực. Các địa phương kiến nghị tiếp tục hoàn thiện cơ chế phân cấp, phân quyền gắn với bảo đảm nguồn lực tương xứng, nhất là cho các lĩnh vực quản lý đô thị, đầu tư hạ tầng, cải cách hành chính và chuyển đổi số. Việc điều chỉnh tỷ lệ điều tiết ngân sách và cơ chế tài chính tự chủ hợp lý sẽ giúp địa phương chủ động xử lý những vấn đề phát sinh.
Các địa phương cũng đề nghị sớm ban hành hướng dẫn lượng hóa tiêu chí đánh giá cán bộ gắn với kết quả thực hiện nhiệm vụ, tránh hình thức, góp phần sàng lọc bộ máy, bảo vệ cán bộ tận tụy vì lợi ích chung. Vấn đề đánh giá cán bộ sau sắp xếp được xem là then chốt để bảo vệ, phát huy những người dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm. Bên cạnh đầu tư mạnh cho hạ tầng số và xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung, các địa phương đề xuất tăng cường đào tạo kỹ năng chuyên môn, công nghệ số...
Chia sẻ về định hướng thời gian tới, đồng chí Nguyễn Hữu Khúc khẳng định: “Chúng tôi xác định ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ là nhiệm vụ xuyên suốt. Quyết tâm đẩy mạnh cải cách hành chính, đổi mới sáng tạo sẽ là tiền đề để hướng tới những kết quả đột phá mạnh mẽ, xây dựng chính quyền số hiện đại, công khai minh bạch và thật sự hiệu quả”.
Nhìn lại một năm vừa qua, đồng chí Thái Đại Ngọc nhấn mạnh: Tinh gọn bộ máy không phải là mục tiêu cuối cùng; mục tiêu cao nhất là nâng chất lượng phục vụ nhân dân và hiệu quả quản trị địa phương. Đây trở thành mệnh lệnh hành động đối với toàn hệ thống chính trị. Dù còn không ít những vấn đề phải tháo gỡ, song sau một năm vận hành mô hình mới tại Gia Lai, việc lấy đổi mới, đoàn kết, tinh thần phục vụ làm động lực, xác lập mục tiêu nhân dân là trung tâm, hướng tới nền quản trị hiện đại, minh bạch, hiệu quả... sẽ tạo tiền đề vững chắc để địa phương nói riêng, đất nước nói chung phát triển nhanh, bền vững trong thời kỳ mới.
