UBND TP.Hà Nội vừa có tờ trình bổ sung về việc đề nghị HĐND thành phố ban hành nghị quyết thông qua Đề án "Vùng phát thải thấp trong Vành đai 1, TP.Hà Nội". So với tờ trình lần trước, nội dung bổ sung có nhiều thay đổi đáng chú ý, đặc biệt là việc chỉ khuyến khích xe máy xăng (cả kinh doanh và không kinh doanh) hạn chế hoạt động thay vì cấm. Đồng thời, thành phố bổ sung nhiều loại phương tiện bị cấm hoạt động theo khung giờ tại khu vực thí điểm.
Giai đoạn 1: Thí điểm tại phường Hoàn Kiếm từ 1.7
Giai đoạn 1 (từ 1.7 đến 31.12) sẽ triển khai thí điểm vùng phát thải thấp tại địa bàn phường Hoàn Kiếm. Phạm vi khu vực 1 (trước đây gọi là khu vực lõi) được bao quanh bởi 11 tuyến phố: Tràng Tiền, Hàng Khay, Lê Thái Tổ, Hàng Đào, Hàng Ngang, Hàng Buồm, Mã Mây, Hàng Bạc, Hàng Mắm, Nguyễn Hữu Huân, Lý Thái Tổ. Tại khu vực này, thành phố đề xuất cấm toàn bộ các phương tiện giao thông đường bộ (bao gồm xe mô tô, xe máy, ô tô các loại) từ 19 giờ đến 24 giờ các ngày thứ sáu, thứ bảy, chủ nhật hằng tuần.
Khu vực 2 của vùng phát thải thấp được bao quanh bởi các tuyến phố: Tràng Thi, Phùng Hưng, Hàng Đậu, Trần Nhật Duật, Trần Quang Khải, Tràng Tiền và Hàng Khay trở vào trong khu vực phố cổ. Tại khu vực 2, Hà Nội quy định xe ưu tiên và phương tiện có giấy phép lưu thông của cơ quan có thẩm quyền được phép lưu thông.
Đối với xe máy công nghệ (sử dụng nhiên liệu hóa thạch hoạt động kinh doanh trên nền tảng ứng dụng hỗ trợ kết nối vận tải), thành phố khuyến khích hạn chế hoạt động. Các đơn vị cung cấp phần mềm ứng dụng điều hướng phương tiện trên phần mềm quản lý điều hành xe, chuyển đổi phương tiện.
Xe máy xăng cá nhân (không hoạt động kinh doanh) được khuyến khích chuyển đổi sang sử dụng năng lượng sạch, năng lượng xanh, thân thiện môi trường, hoặc xe đáp ứng quy chuẩn khí thải theo lộ trình của Chính phủ và thành phố.
Đối với ô tô sử dụng nhiên liệu hóa thạch, xe chở học sinh, xe buýt, xe chở cán bộ công nhân viên, thành phố khuyến khích chuyển đổi sang xe sử dụng năng lượng sạch, xanh, thân thiện môi trường, hoặc xe đạt quy chuẩn khí thải mức 4 trở lên. Đặc biệt, xe ô tô trên 16 chỗ bị cấm hoạt động trong giờ cao điểm (6-9 giờ và 16-19:30 hằng ngày), trừ trường hợp được Công an TP.Hà Nội chấp thuận bằng văn bản.
Lo ngại rủi ro sinh kế nếu cấm đột ngột
Giải thích việc "khuyến khích hạn chế hoạt động" đối với xe máy xăng kinh doanh từ ngày 1.7, Hà Nội cho rằng quy định này tác động đến tài xế công nghệ, shipper và lao động nền tảng. Đây là nhóm chịu tác động xã hội trực tiếp và sớm nhất do phụ thuộc vào phương tiện để tạo thu nhập. Nếu cấm ngay xe máy xăng hoạt động trên nền tảng công nghệ tại khu vực 1, tác động có thể ảnh hưởng đến gần 4.000 tài xế thường xuyên hoạt động, hơn 1 triệu giao dịch/tháng, trên 350.000 người dùng và hơn 1.000 đối tác nhà hàng/thương nhân. Bên cạnh đó, mức độ sẵn sàng chuyển đổi của tài xế còn hạn chế.
Các giai đoạn tiếp theo
Giai đoạn 2 (từ 1.1.2027 đến 31.12.2027), thành phố mở rộng thí điểm tại các phường Hoàn Kiếm và Cửa Nam, với 14 tuyến phố bao quanh: Nguyễn Du, Hàn Thuyên, Trần Hưng Đạo, Trần Khánh Dư, Trần Quang Khải, Trần Nhật Duật, Hàng Đậu, Cửa Đông, Lý Nam Đế, Tôn Thất Thiệp, Điện Biên Phủ, Hàng Bông, Cửa Nam, Lê Duẩn. Giai đoạn này tiếp tục duy trì các quy định hạn chế của giai đoạn 1, đồng thời bổ sung: không lưu thông ô tô các loại không đạt quy chuẩn khí thải mức 4; không lưu thông xe máy xăng hoạt động kinh doanh trên nền tảng ứng dụng hỗ trợ kết nối vận tải.
Giai đoạn 3 (từ 1.1.2028 đến 31.12.2029), thành phố mở rộng vùng phát thải thấp toàn bộ trong Vành đai 1. Giai đoạn này tiếp tục duy trì các quy định của giai đoạn 2, đồng thời không lưu thông xe máy không đạt quy chuẩn khí thải mức 3 đối với nhóm phương tiện không hoạt động kinh doanh trên nền tảng ứng dụng kết nối vận tải.
Dự kiến, nghị quyết về "Đề án vùng phát thải thấp trong Vành đai 1" sẽ được trình HĐND TP.Hà Nội xem xét thông qua tại kỳ họp thứ 3 vào ngày 2.6. Trước đó, tại kỳ họp ngày 11.5, HĐND thành phố cho biết chưa xem xét đề án do chưa bảo đảm điều kiện về thông tin, hồ sơ.
