Ẩn dưới nền căn nhà của một người thợ giày tại TP.HCM là hầm bí mật từng cất giấu hàng loạt vũ khí phục vụ chiến dịch Tết Mậu Thân 1968. Nơi đây hiện vẫn lưu giữ nhiều hiện vật gắn với Biệt động Sài Gòn.
Quá trình xây dựng hầm bí mật
Theo tư liệu, nhằm góp phần đánh bại chiến tranh xâm lược của Mỹ, Bộ chỉ huy Quân khu Sài Gòn – Gia Định đã chỉ đạo xây dựng căn hầm bí mật chứa vũ khí tại nội thành. Giữa năm 1964, đơn vị đảm bảo mang bí danh J9 - T700 thuộc Đội Biệt động thành đã quyết định mua căn nhà này, vì có vị trí gần khu quân sự và cơ quan đầu não của Mỹ.
Theo chỉ đạo từ cấp trên, ông Đỗ Văn Căn (bí danh Ba Mủ) đưa gia đình về đây sinh sống, hoạt động cách mạng dưới vỏ bọc cơ sở ép đế giày bằng mủ cao su và bí mật đào hầm dưới nền nhà. Sau 25 đêm miệt mài với nhiệm vụ, tháng 5 năm 1965, hầm bí mật được hoàn thành. Hầm có chiều dài 2,2 m, ngang 1,8 m, sâu 1,7 m, nắp hầm nhỏ với kích thước ngang 0,4 m, dài 0,6 m.
Vai trò trong chiến dịch Mậu Thân 1968
Từ tháng 7 năm 1965, hầm là nơi cất giấu vũ khí, đạn dược, quân trang, thuốc và bông băng cứu thương với số lượng lớn để chuẩn bị phục vụ chiến dịch Mậu Thân 1968. Trong vòng 4 tháng sau khi đào xong hầm, các chiến sĩ đã mang rất nhiều quân dụng về đây gồm thuốc nổ, kíp nổ, đạn, lựu đạn, súng ngắn, tiểu liên AK, quân trang, quân dụng… Các loại vũ khí này hiện vẫn còn lưu giữ tại hầm.
Điều đặc biệt ở căn nhà này là hầm bí mật nằm ở giữa căn nhà. Xưa kia hầm được ngụy trang bằng bộ ghế salon đặt phía trên nên rất khó phát hiện.
Hiện vật và di tích lịch sử quốc gia
Các hiện vật khác vẫn còn lưu giữ tại căn nhà này như máy ép đế giày bằng mủ cao su, xẻng dùng để đào hầm, chiếc xe máy phục vụ cho việc hoạt động cách mạng cũng như những lần vận chuyển khí tài bí mật, và chiếc radio mà các chiến sĩ Biệt động Sài Gòn từng sử dụng.
Năm 1998, hầm bí mật chứa vũ khí trong thời kỳ chống Mỹ (1965 - 1975) này đã được xếp hạng là di tích lịch sử quốc gia.
