Theo Báo cáo Kinh tế thường niên Đồng bằng sông Cửu Long năm 2025 do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) công bố, nền kinh tế khu vực này đã có những bước tiến đáng kể. Cụ thể, GRDP của vùng tăng khoảng 7,24%, đóng góp 8,39% vào tăng trưởng chung của cả nước và chiếm 12,2% GDP quốc gia. Các ngành hàng chủ lực như thủy sản, rau quả và gạo tiếp tục khẳng định vai trò quan trọng trong hoạt động xuất khẩu. Đáng chú ý, trong năm 2025, toàn vùng có hơn 16.300 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 30% so với năm trước đó.
Những thách thức kéo dài
Tuy nhiên, phía sau những con số tăng trưởng ấn tượng là hàng loạt thách thức kéo dài. Đồng bằng sông Cửu Long hiện có mật độ doanh nghiệp thấp nhất cả nước, chỉ khoảng 4,1 doanh nghiệp trên 1.000 dân. Năng suất lao động cũng thuộc nhóm thấp nhất, trong khi thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) còn khiêm tốn, chiếm chưa tới 2,5% tổng vốn FDI của Việt Nam trong năm 2025.
Chi phí logistics là gánh nặng
Một trong những vấn đề nổi cộm là chi phí logistics đang trở thành gánh nặng lớn đối với cộng đồng doanh nghiệp. Theo VCCI, chi phí logistics tại Đồng bằng sông Cửu Long hiện chiếm từ 20 đến 25% giá thành sản phẩm, cao hơn đáng kể so với nhiều khu vực khác. Khoảng 70% hàng hóa xuất khẩu của vùng vẫn phải trung chuyển qua các cảng tại Thành phố Hồ Chí Minh và khu vực Đông Nam Bộ, làm gia tăng thời gian và chi phí vận chuyển. Dù hệ thống cao tốc đã được đầu tư và cải thiện trong những năm gần đây, hạ tầng logistics hỗ trợ vẫn chưa phát triển đồng bộ. Các mắt xích quan trọng như kho lạnh, trung tâm phân loại, kiểm định chất lượng, logistics số và mạng lưới doanh nghiệp cung ứng dịch vụ vẫn còn thiếu và yếu.
Tín dụng chưa thúc đẩy chuyển đổi
Bên cạnh đó, hệ thống tín dụng chưa thật sự trở thành động lực thúc đẩy chuyển đổi doanh nghiệp. Nguồn vốn vẫn chủ yếu dựa trên tài sản thế chấp, chưa đáp ứng hiệu quả nhu cầu đầu tư cho chế biến sâu, chuyển đổi xanh và nâng cấp chuỗi giá trị.
Giải pháp phát triển bền vững
Theo VCCI, Đồng bằng sông Cửu Long cần chuyển từ tư duy phát triển dựa vào sản lượng và đầu tư sang phát triển dựa trên doanh nghiệp và hệ sinh thái doanh nghiệp. Trong đó, việc tháo gỡ nút thắt logistics, nâng cao chất lượng hạ tầng và tăng cường liên kết chuỗi sẽ là yếu tố then chốt để nâng cao sức cạnh tranh và thúc đẩy tăng trưởng bền vững cho toàn vùng.
