Sau một năm triển khai, mô hình chính quyền địa phương hai cấp tại tỉnh Lai Châu đã vận hành đồng bộ, đúng lộ trình và yêu cầu đề ra. Tỉnh tập trung rà soát, sắp xếp tổ chức bộ máy, phân công nhiệm vụ, kiện toàn nhân sự, bảo đảm hoạt động thông suốt, không để gián đoạn trong giải quyết công việc của người dân và doanh nghiệp. Việc phân cấp, phân quyền được thực hiện theo hướng rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, phù hợp điều kiện thực tiễn từng địa phương.
Giảm mạnh đầu mối, tinh gọn bộ máy
Trước khi sắp xếp, Lai Châu có 55 cơ quan, đơn vị, tổ chức cấp tỉnh với 246 phòng, ban, đơn vị trực thuộc; tám đơn vị hành chính cấp huyện với 214 phòng, ban, đơn vị trực thuộc và 106 xã, phường, thị trấn. Sau sắp xếp, toàn tỉnh còn 42 cơ quan, đơn vị, tổ chức cấp tỉnh và 38 xã, phường. Hệ thống tổ chức đảng được sắp xếp đồng bộ với tổ chức bộ máy chính quyền và hệ thống chính trị, giảm các đầu mối không còn phù hợp, bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện, thống nhất của Đảng. Các cơ quan, đơn vị sau sắp xếp cơ bản vận hành ổn định, thông suốt; chức năng, nhiệm vụ, quy chế làm việc được rà soát, điều chỉnh phù hợp. Hoạt động của cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị-xã hội và đơn vị sự nghiệp cơ bản ổn định, không phát sinh bất cập lớn.
Điều động và đào tạo đội ngũ cán bộ
Cùng với tinh gọn bộ máy, Lai Châu đẩy mạnh cơ cấu lại đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức gắn với vị trí việc làm. Tỉnh đã điều động hơn 12.200 người về công tác tại 38 xã, phường; kiện toàn đủ 100% số lãnh đạo chủ chốt cấp xã. Tổ chức đào tạo, bồi dưỡng và tập huấn cho hơn 11.700 lượt cán bộ, công chức, viên chức nhằm nâng cao kỹ năng quản trị, khả năng thích ứng với mô hình mới.
Cải cách hành chính và chuyển đổi số
Lai Châu tiến hành cải cách hành chính, phân cấp phân quyền mạnh theo hướng tăng tính chủ động cho cơ sở. Toàn tỉnh duy trì 40 bộ phận tiếp nhận và trả kết quả (một trung tâm cấp tỉnh, 38 trung tâm cấp xã và một bộ phận tại Ban Quản lý Khu kinh tế). Danh mục thủ tục hành chính được cập nhật, công khai, minh bạch; 77 thủ tục được đơn giản hóa, giúp giảm thời gian, chi phí xử lý hồ sơ cho người dân và doanh nghiệp. Công tác số hóa hồ sơ, xử lý văn bản điện tử, chữ ký số được triển khai đồng bộ; 100% số hồ sơ phát sinh mới, trừ văn bản mật, được xử lý trên môi trường điện tử theo quy định.
Chuyển biến tại cơ sở: gần dân, sát dân
Tại xã Bình Lư, việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp đã tạo chuyển biến trong tư duy quản lý, lãnh đạo, chỉ đạo ở cơ sở chứ không đơn thuần là thay đổi về tổ chức bộ máy. Quá trình vận hành cho thấy tính chủ động, tinh thần trách nhiệm của cán bộ, công chức địa phương trong giải quyết công việc được nâng cao. Các khâu, thủ tục trung gian giảm bớt, đồng nghĩa với việc chính quyền gần dân, sát dân hơn. Anh Trần Ngọc Quang, Trưởng phòng Kinh tế xã cho biết, theo mô hình mới, khối lượng công việc của phòng rất nhiều, cả phòng chỉ có tám cán bộ, công chức cho nên một người phải kiêm nhiệm nhiều việc, khá vất vả. Tuy nhiên, do yêu cầu công việc, bằng tinh thần trách nhiệm, mọi người đều cố gắng, ai cũng hiểu việc của mình người khác không làm thay được; việc đã được giao phải nỗ lực hoàn thành.
Theo Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã Bình Lư Nguyễn Tiến Thịnh, xã đã khai thác hiệu quả công nghệ, trí tuệ nhân tạo phục vụ điều hành, giải quyết thủ tục hành chính và quản lý dữ liệu; chủ động mở rộng không gian tham gia quản trị địa phương. Các chủ trương lớn, định hướng quy hoạch, ý tưởng phát triển, dự án đầu tư, việc sắp xếp bản, tên gọi bản, định hướng không gian phát triển từng khu vực... đều được xã công khai, trao đổi, lấy ý kiến, tạo điều kiện để cán bộ, đảng viên, bí thư chi bộ, trưởng bản, nhân dân và doanh nghiệp cùng tham gia góp ý. Thông qua các kỳ họp, xã đã tiếp nhận 309 ý kiến, kiến nghị từ nhân dân; tỷ lệ giải quyết, trả lời đạt hơn 98%, qua đó góp phần củng cố niềm tin ban đầu của nhân dân đối với mô hình mới.
Đô thị cũng hưởng lợi
Không chỉ ở khu vực nông thôn, tại địa bàn đô thị, mô hình mới cũng tạo ra nhiều chuyển biến tích cực. Theo Bí thư Đảng ủy phường Đoàn Kết Đào Thị Lan Anh, sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, bộ máy được tổ chức theo hướng tinh gọn hơn, công tác điều hành có nhiều thuận lợi, việc phối hợp giữa các bộ phận được thực hiện chặt chẽ, hiệu quả hơn. Các thủ tục hành chính phục vụ người dân cơ bản được giải quyết kịp thời, không để phát sinh ách tắc. Anh Bùi Văn Lực, người dân ở Tổ dân phố số 8, phường Đoàn Kết cho biết: “Tôi đánh giá rất cao tinh thần phục vụ của cán bộ phường thời gian gần đây, nhất là trong việc xử lý các thủ tục hành chính công. Khi tôi đến làm thủ tục được đón tiếp, hướng dẫn rất nhiệt tình; công việc được xử lý rất nhanh gọn, trách nhiệm”.
Khó khăn và giải pháp
Tuy nhiên, thực tiễn vận hành tại phường Đoàn Kết và xã Bình Lư cho thấy một số khó khăn, như: Khối lượng công việc cần xử lý lớn, cán bộ phải kiêm nhiệm nhiều, yêu cầu quản lý ngày càng cao trong khi năng lực của một bộ phận cán bộ chưa đáp ứng yêu cầu; một bộ phận hạ tầng số, trang thiết bị phục vụ điều hành và giải quyết thủ tục hành chính chưa thật sự đồng bộ... Điều này đòi hỏi sự quan tâm để nâng cao trình độ cho cán bộ; tiếp tục xem xét đầu tư và hoàn thiện cơ chế vận hành đối với chính quyền cấp cơ sở.
Đánh giá chung và định hướng
Theo đánh giá của Tỉnh ủy Lai Châu tại Hội nghị sơ kết một năm vận hành cho thấy, mô hình mới đã tạo bước chuyển trong phương thức quản lý, điều hành theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả. Công tác lãnh đạo, chỉ đạo của chính quyền các cấp được rút ngắn ở các đầu mối; nhiều thủ tục hành chính được giải quyết nhanh hơn; tinh thần trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, công chức từng bước được nâng lên. Chuyển đổi số, cải cách hành chính và ứng dụng công nghệ thông tin được chú trọng... Trong những năm tiếp theo, tỉnh tiếp tục rà soát, hoàn thiện tổ chức bộ máy, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm tra, giám sát; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quản lý, điều hành và giải quyết thủ tục hành chính. Đồng thời, chú trọng tháo gỡ những khó khăn phát sinh từ cơ sở, bảo đảm mô hình chính quyền địa phương hai cấp vận hành ngày càng hiệu quả, thực chất và phục vụ nhân dân tốt hơn. TRẦN TUẤN
