Trong bối cảnh chuyển dịch toàn cầu diễn ra mạnh mẽ, Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) đang nỗ lực xây dựng và triển khai những mô hình phát triển mới nhằm duy trì đà tăng trưởng và nâng cao khả năng cạnh tranh. Các mô hình này tập trung vào ba trụ cột chính: kinh tế xanh, chuyển đổi số và tăng cường hợp tác nội khối.
Kinh tế xanh: Hướng đi tất yếu
Kinh tế xanh được xem là ưu tiên hàng đầu của ASEAN trong giai đoạn mới. Các quốc gia thành viên đang đẩy mạnh đầu tư vào năng lượng tái tạo, nông nghiệp bền vững và quản lý tài nguyên hiệu quả. Việt Nam, với tiềm năng lớn về năng lượng mặt trời và gió, đang dẫn đầu trong lĩnh vực này. Bên cạnh đó, các dự án hợp tác xuyên biên giới về bảo vệ môi trường cũng được thúc đẩy, như sáng kiến Mạng lưới các thành phố xanh ASEAN.
Chuyển đổi số: Động lực tăng trưởng mới
Chuyển đổi số là yếu tố then chốt giúp ASEAN thích ứng với xu thế toàn cầu. Khối đang tập trung phát triển hạ tầng số, thương mại điện tử và thanh toán kỹ thuật số. Năm 2024, ASEAN đã khởi động Kế hoạch tổng thể về kinh tế số giai đoạn 2025-2030, với mục tiêu đưa kinh tế số đóng góp 30% GDP của khối vào năm 2030. Các nước như Singapore, Malaysia và Thái Lan đang dẫn đầu về tốc độ số hóa, trong khi các nước khác như Lào và Campuchia cũng đang nỗ lực bắt kịp.
Hợp tác nội khối: Chìa khóa thành công
Để triển khai hiệu quả các mô hình mới, ASEAN tăng cường hợp tác nội khối thông qua các hiệp định thương mại tự do, liên kết chuỗi cung ứng và chia sẻ công nghệ. Diễn đàn Kinh tế ASEAN (AEF) năm 2024 đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xóa bỏ rào cản thương mại và tạo thuận lợi cho dòng vốn đầu tư. Ngoài ra, các chương trình đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cũng được đẩy mạnh, nhằm đáp ứng nhu cầu của nền kinh tế số và xanh.
Thách thức và triển vọng
Mặc dù đạt được nhiều tiến bộ, ASEAN vẫn phải đối mặt với những thách thức như chênh lệch trình độ phát triển giữa các nước thành viên, biến đổi khí hậu và cạnh tranh địa chính trị. Tuy nhiên, với tinh thần đoàn kết và quyết tâm chính trị mạnh mẽ, khối đang từng bước vượt qua khó khăn. Các chuyên gia dự báo, nếu duy trì được tốc độ cải cách, ASEAN sẽ trở thành một trong những khu vực phát triển năng động nhất thế giới trong thập kỷ tới.
