Sáng 24.6, tại Khu di tích Tháp Bà Ponagar (phường Bắc Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa), Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Khánh Hòa triển khai các giải pháp chuyển đổi số phục vụ chuỗi hoạt động hướng tới Ngày hội Văn hóa dân tộc Chăm lần thứ VI năm 2026. Hoạt động nhằm bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa Chăm, đồng thời đưa di sản đến gần hơn với công chúng thông qua nền tảng công nghệ hiện đại.
Tích hợp mã QR trên thẻ tham quan và vé xe
Điểm nhấn là việc tích hợp mã QR trên thẻ tham quan, vé xe và các ấn phẩm tại Tháp Bà Ponagar. Chỉ với một lần quét, du khách có thể tiếp cận hệ thống thông tin về văn hóa Chăm qua nhiều hình thức trực quan, sinh động và thuận tiện.
Em Lê Trung Đức (18 tuổi, TP.Huế) chia sẻ: “Chỉ cần quét mã là em có thể xem thông tin về di tích kèm theo nhiều hình ảnh minh họa chi tiết, dễ hình dung hơn so với việc đọc những đoạn dài trên bảng giới thiệu”.
Màn hình cảm ứng và không gian số 3D
Ngoài hệ thống mã QR, khu di tích còn được trang bị màn hình cảm ứng, giúp du khách vừa tham quan thực địa vừa khám phá không gian số ngay tại điểm đến. Thông qua nền tảng số, du khách có thể tra cứu thông tin về văn hóa Chăm, trải nghiệm bản đồ số các cụm tháp, tham quan di tích và bảo tàng bằng công nghệ 3D, đồng thời tiếp cận kho dữ liệu số hóa về các hiện vật, bảo vật quốc gia và hiện vật tiêu biểu của người Chăm.
Mở rộng cơ hội tiếp cận di sản
Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Khánh Hòa, giải pháp này không chỉ phục vụ khách tham quan trực tiếp mà còn mở rộng cơ hội tiếp cận di sản cho công chúng trong và ngoài nước. Việc số hóa dữ liệu góp phần lưu giữ hiện trạng di sản, chuẩn hóa nguồn tư liệu phục vụ nghiên cứu, bảo tồn và quản lý lâu dài. Các nền tảng số đồng thời tăng tính tương tác trong trải nghiệm tham quan, khi người dùng có thể chủ động tìm hiểu chuyên đề, khám phá mô hình 3D và hệ thống dữ liệu số hóa về văn hóa Chăm.
Tháp Bà Ponagar – Di sản quốc gia đặc biệt
Tháp Bà Ponagar là quần thể kiến trúc nghệ thuật tiêu biểu của văn hóa Chăm Pa cổ, được xây dựng từ khoảng thế kỷ 8 đến thế kỷ 13. Di tích hiện còn lưu giữ 14 đạo sắc phong, 28 đơn vị minh văn trên các bia ký cùng nhiều hiện vật quý hiếm. Đặc biệt, tượng nữ thần Po Nagar (Thiên Y A Na) được đánh giá là một trong những đỉnh cao của nghệ thuật điêu khắc Chăm, phản ánh bản sắc văn hóa đặc trưng của cộng đồng người Chăm.
Trải qua quá trình giao lưu và tiếp biến văn hóa, Tháp Bà Ponagar trở thành không gian hội tụ các giá trị văn hóa Chăm - Việt, gắn với hình tượng nữ thần Po Nagar - Thiên Y A Na, Thánh Mẫu Bà Mẹ Xứ Sở. Di tích hiện là một trong những trung tâm thờ Mẫu quan trọng của khu vực Nam Trung bộ. Hằng năm, vào dịp lễ hội Tháp Bà Ponagar, đông đảo người dân và du khách từ nhiều địa phương hành hương về đây để dâng hương, chiêm bái Thiên Y A Na Thánh Mẫu.
Năm 1979, Tháp Bà Ponagar được xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia. Đến ngày 17.1.2025, di tích kiến trúc nghệ thuật này tiếp tục được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt. Khu di tích gồm tháp cổng, Mandapa và khu đền tháp. Trải qua biến động lịch sử, đến nay quần thể còn lại 5 công trình kiến trúc, tập trung ở hai khu vực chính là Mandapa và cụm đền tháp.
Từ nhiều năm nay, Tháp Bà Ponagar không chỉ là điểm đến du lịch nổi tiếng của Nha Trang mà còn là không gian gắn với tín ngưỡng thờ Mẹ Xứ Sở, thờ Thiên Y A Na Thánh Mẫu - một thực hành tín ngưỡng lâu đời của người Việt.
