Ngày 19/6, Bộ Tư lệnh TP.HCM tổ chức hội nghị triển khai kế hoạch và báo cáo công tác chuẩn bị tổ chức Lễ động thổ, tìm kiếm và quy tập hài cốt liệt sĩ tại Công viên Văn hóa Lê Thị Riêng (phường Hòa Hưng, TP.HCM). Cuộc họp do ông Trần Chí Tâm, Phó Chính ủy Quân khu 7, và Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường chủ trì.
Kết quả khảo sát địa vật lý
Kết quả khảo sát địa vật lý vừa hoàn thành đã ghi nhận nhiều vị trí dị thường dưới lòng đất. Những dị thường này xuất hiện ở các vị trí có sự khác biệt rõ rệt so với nền địa chất xung quanh. Các đơn vị chuyên môn cho rằng việc kết hợp hai phương pháp giúp tăng độ tin cậy trong quá trình đánh giá dữ liệu. Kết quả thu được cho phép khoanh vùng các vị trí cần tiếp tục nghiên cứu.
Báo cáo nhận định những dị thường vừa phát hiện có khả năng liên quan đến các dị vật nằm dưới lòng đất. Một số vị trí được đánh giá cần ưu tiên kiểm tra trong giai đoạn tiếp theo. Tuy nhiên, các chuyên gia cũng lưu ý rằng dữ liệu địa vật lý chỉ mang tính chất định hướng. Kết quả khảo sát chưa đủ cơ sở để khẳng định đây là các vị trí chôn cất hài cốt liệt sĩ. Việc xác minh cần được thực hiện thông qua khai quật thực địa và các bước giám định chuyên môn.
Kế hoạch tìm kiếm quy mô lớn
Song song với công tác khảo sát, TP.HCM đã xây dựng kế hoạch triển khai đợt tìm kiếm quy mô lớn tại Công viên Lê Thị Riêng. Theo kế hoạch, lễ động thổ dự kiến diễn ra vào lúc 6h45 ngày 30/6. Công tác tìm kiếm và quy tập hài cốt liệt sĩ dự kiến kéo dài khoảng ba tháng.
Ba khu vực trọng điểm đã được xác định để triển khai tìm kiếm:
- Khu vực thứ nhất: diện tích khoảng 800 m2.
- Khu vực thứ hai: rộng khoảng 1.200 m2.
- Khu vực thứ ba: diện tích khoảng 500 m2.
Tổng diện tích tìm kiếm lên đến khoảng 2.500 m2. Những khu vực này được lựa chọn dựa trên kết quả nghiên cứu lịch sử, lời kể nhân chứng và dữ liệu khảo sát thực địa. Đây là các vị trí được đánh giá có khả năng cao liên quan đến hố chôn tập thể hình thành trong chiến tranh.
Phương thức triển khai
Ban Chỉ đạo 515 TP.HCM cho biết quá trình tìm kiếm sẽ được triển khai theo phương thức “cuốn chiếu”. Các vị trí thuận lợi sẽ được thực hiện trước, những khu vực phức tạp sẽ được xử lý sau. Nguyên tắc chung là làm đến đâu chắc đến đó, bảo đảm tính thận trọng và chính xác. Công tác tìm kiếm được yêu cầu thực hiện tỉ mỉ nhằm tránh bỏ sót dấu vết hoặc làm ảnh hưởng đến hiện vật nếu phát hiện dưới lòng đất.
Trước khi đưa phương tiện vào hiện trường, lực lượng chức năng sẽ tiến hành rà phá vật liệu nổ trên toàn bộ khu vực nghi vấn. Đây là bước bắt buộc nhằm bảo đảm an toàn cho người tham gia làm nhiệm vụ. Sau khi hoàn tất khâu chuẩn bị, máy xúc cơ giới sẽ được sử dụng để bóc tách lớp bê tông trên bề mặt. Độ sâu bóc tách dự kiến từ 40 đến 50 cm. Quá trình thi công được thực hiện theo từng dải để kiểm soát hiện trạng địa tầng.
Khi tiếp cận lớp đất nguyên thổ hoặc phát hiện dấu hiệu thay đổi địa tầng, lực lượng tìm kiếm sẽ chuyển sang đào thủ công. Các dụng cụ như xẻng, cuốc nhỏ và bay xây sẽ được sử dụng trong giai đoạn này.
Công tác khảo sát
Theo Ban Chỉ đạo 515 TP.HCM, công tác khảo sát được triển khai ngày 15/6 với sự tham gia của nhiều đơn vị chuyên môn. Bộ Tư lệnh TP.HCM phối hợp cùng Viện Thiết kế Tổng cục Hậu cần - Kỹ thuật, Đại học Bách khoa TP.HCM, Đại học Khoa học Tự nhiên TP.HCM và Tổng công ty Cấp nước Bến Thành thực hiện khảo sát tại ba khu vực trong Công viên Lê Thị Riêng.
Đoàn công tác sử dụng hai phương pháp chính gồm radar xuyên đất và đo điện trở suất. Đây là những kỹ thuật thường được áp dụng trong khảo sát địa vật lý nhằm phát hiện các cấu trúc bất thường nằm dưới bề mặt. Radar xuyên đất hoạt động bằng cách phát sóng điện từ xuống lòng đất, hệ thống sẽ thu nhận tín hiệu phản xạ trở lại từ các lớp địa chất bên dưới. Từ dữ liệu này, chuyên gia có thể xác định những vị trí có cấu trúc khác biệt so với môi trường xung quanh. Trong khi đó, phương pháp đo điện trở suất dựa trên việc phát dòng điện vào môi trường đất đá. Sự thay đổi về điện trở suất giúp nhận diện những khu vực có đặc điểm khác thường. Các dấu hiệu này có thể phản ánh sự tồn tại của vật thể hoặc cấu trúc nằm dưới lòng đất.
