Thủ tướng Phạm Minh Chính vừa yêu cầu Bộ Giao thông Vận tải khẩn trương lựa chọn tư vấn quốc tế có năng lực, kinh nghiệm để lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi cho dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam. Đây là bước đi quan trọng nhằm đẩy nhanh tiến độ dự án trọng điểm quốc gia này.
Yêu cầu từ Thủ tướng
Tại cuộc họp ngày 12/3, Thủ tướng nhấn mạnh việc lựa chọn tư vấn quốc tế phải đảm bảo tính cạnh tranh, minh bạch và hiệu quả. Ông yêu cầu Bộ Giao thông Vận tải phối hợp với các bộ ngành liên quan để hoàn thiện hồ sơ, trình Quốc hội xem xét chủ trương đầu tư vào kỳ họp thứ 8 (tháng 10/2025) hoặc sớm hơn nếu có thể.
Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc Nam có tổng chiều dài khoảng 1.545 km, đi qua 20 tỉnh, thành phố, với tốc độ thiết kế 350 km/h. Tổng mức đầu tư dự kiến lên tới 67 tỷ USD, được chia làm nhiều giai đoạn.
Tiến độ và kế hoạch
Trước đó, Bộ Giao thông Vận tải đã trình Chính phủ phương án đầu tư, trong đó đề xuất lựa chọn tư vấn quốc tế thông qua hình thức chỉ định thầu rút gọn để tiết kiệm thời gian. Tuy nhiên, Thủ tướng yêu cầu phải thực hiện đấu thầu rộng rãi, công khai để chọn được đơn vị tư vấn tốt nhất.
Theo Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Nguyễn Văn Thắng, việc lựa chọn tư vấn quốc tế là yếu tố then chốt để đảm bảo chất lượng và tiến độ dự án. “Chúng tôi sẽ ưu tiên các tập đoàn có kinh nghiệm thi công đường sắt tốc độ cao từ Nhật Bản, Trung Quốc, Đức, Pháp và Tây Ban Nha”, ông Thắng cho biết.
Tác động kinh tế - xã hội
Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc Nam được kỳ vọng sẽ tạo ra bước đột phá về hạ tầng giao thông, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt là kết nối các vùng kinh tế trọng điểm. Theo tính toán, tuyến đường sắt này sẽ giúp giảm thời gian di chuyển từ Hà Nội vào TP.HCM xuống còn khoảng 5 giờ 20 phút, so với 30 giờ hiện tại của tàu hỏa thông thường.
Ngoài ra, dự án còn tạo ra hàng triệu việc làm trong quá trình xây dựng và vận hành, đồng thời góp phần giảm tải cho đường bộ và hàng không. Các chuyên gia đánh giá, đây là dự án có tầm quan trọng chiến lược đối với sự phát triển bền vững của đất nước.
Những thách thức
Tuy nhiên, dự án cũng đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm nguồn vốn lớn, công tác giải phóng mặt bằng, chuyển giao công nghệ và đào tạo nhân lực. Thủ tướng yêu cầu các bộ ngành phải xây dựng kế hoạch chi tiết, đảm bảo tiến độ và chất lượng công trình.
Đặc biệt, việc lựa chọn công nghệ và tiêu chuẩn kỹ thuật cũng là vấn đề cần được cân nhắc kỹ lưỡng. Theo Bộ Giao thông Vận tải, Việt Nam sẽ tham khảo kinh nghiệm từ các nước đã phát triển đường sắt tốc độ cao, đồng thời tính toán đến điều kiện thực tế trong nước.
Dự kiến, sau khi được Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư, dự án sẽ bắt đầu giai đoạn thi công từ năm 2027 và hoàn thành toàn bộ vào năm 2035.
