Theo đánh giá của tỉnh Thanh Hóa, trong giai đoạn 2017-2020, địa phương này đã giảm 1.620 thôn và tổ dân phố, từ 5.971 đơn vị xuống còn 4.351 đơn vị. Tuy nhiên, hiện nay nhiều thôn, tổ dân phố vẫn chưa bảo đảm tiêu chí về quy mô hộ dân theo quy định. Cụ thể, toàn tỉnh còn 671 trên tổng số 776 tổ dân phố có dưới 450 hộ và 3.167 trên tổng số 3.575 thôn, bản có dưới 350 hộ. Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã vào năm 2025, bình quân mỗi xã, phường của tỉnh có 26 thôn, tổ dân phố, tạo áp lực lớn cho công tác quản lý ở cơ sở.
Yêu cầu cấp thiết từ thực tiễn
Để bảo đảm phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và yêu cầu phát triển trong tình hình mới, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Thanh Hóa đã yêu cầu các địa phương trong tỉnh khẩn trương rà soát toàn bộ thôn, tổ dân phố. Đồng thời, các địa phương cần xây dựng phương án sắp xếp, kiện toàn đội ngũ hoạt động không chuyên trách và giải quyết chế độ, chính sách liên quan.
Lộ trình thực hiện chi tiết
Theo lộ trình, các xã, phường phải hoàn thành phương án sắp xếp trước ngày 26 tháng 5 năm 2026. Sau đó, hoàn thành xây dựng đề án trước ngày 5 tháng 6 năm 2026. Việc tổ chức lấy ý kiến nhân dân phải được thực hiện trước ngày 20 tháng 6 năm 2026 và trình Hội đồng nhân dân cấp xã thông qua trước ngày 25 tháng 6 năm 2026.
Phân công trách nhiệm cụ thể
Sở Nội vụ được giao xây dựng phương án tổng thể sắp xếp thôn, tổ dân phố toàn tỉnh, báo cáo Ủy ban nhân dân tỉnh trước ngày 28 tháng 5 năm 2026. Sở này cũng tham mưu Ban Thường vụ Tỉnh ủy cho ý kiến trước ngày 5 tháng 6 năm 2026. Sở Tài chính sẽ phối hợp với Sở Nội vụ hướng dẫn việc bố trí, quản lý, sử dụng kinh phí thực hiện sắp xếp thôn, tổ dân phố và thực hiện chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, ở thôn, tổ dân phố theo quy định của pháp luật.
Nguyên tắc và định hướng quan trọng
Tỉnh Thanh Hóa cũng yêu cầu quá trình sắp xếp phải bảo đảm ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội. Cần giữ gìn sự đoàn kết cộng đồng, phát huy yếu tố lịch sử, văn hóa, phong tục, tập quán của từng địa bàn, nhất là khu vực miền núi, biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Cùng với đó, việc bố trí, sử dụng người hoạt động không chuyên trách phải thực hiện công khai, minh bạch, đúng quy định. Ưu tiên lựa chọn người có uy tín, năng lực vận động quần chúng, từng bước trẻ hóa đội ngũ, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và quản trị cộng đồng.
Việc sắp xếp thôn, tổ dân phố tại Thanh Hóa là một bước đi quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, phù hợp với xu thế phát triển và yêu cầu cải cách hành chính. Đây cũng là cơ hội để tỉnh tinh gọn bộ máy, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.
