Đánh giá một năm thực hiện mô hình tổ chức bộ máy chính quyền mới, Phó Bí thư Thành ủy TP.HCM Văn Thị Bạch Tuyết cho biết thành phố đã đạt được nhiều kết quả tích cực về hiệu quả vận hành. Bộ máy tinh gọn hơn, giảm đầu mối quản lý, giảm cấp trung gian, tăng tính trực tiếp giữa chính quyền và người dân, đồng thời nâng cao tính chủ động và trách nhiệm cho chính quyền cấp xã. Hiện TP.HCM sử dụng biên chế theo đúng khung được giao với 15.722 công chức và hơn 135.000 viên chức, cơ bản đáp ứng yêu cầu vận hành.
Quá tải tại các phường xã đông dân
Ông Nguyễn Anh Tuấn, Bí thư Đảng ủy xã Bà Điểm - xã đông dân nhất TP.HCM với hơn 204.000 người, cho biết khối lượng công việc của xã tăng đột biến do cấp phòng đảm nhận công việc của nhiều sở, ngành, trong khi biên chế được giao quá ít so với số đầu việc. Điều này dẫn đến quá tải tại các phòng chuyên môn, đặc biệt là Ban Xây dựng Đảng, Phòng Kinh tế và Phòng Văn hóa - Xã hội. Ông Tuấn kiến nghị nghiên cứu điều chỉnh quy định về khung biên chế của khối Đảng - đoàn thể xã cao hơn khung hiện hành để phù hợp với quy mô dân số, số lượng đảng viên và khối lượng công việc thực tế.
Phân bổ nguồn lực chưa tương xứng
Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường nhìn nhận việc phân cấp, phân quyền đã mở rộng về thẩm quyền nhưng chưa đi đôi với phân bổ nguồn lực và nhân lực tương xứng. Khung quy định về tổ chức bộ máy và biên chế hiện hành của cấp xã chưa phản ánh đầy đủ đặc thù của một đô thị đặc biệt như TP.HCM. Ông Cường nói: "Một số địa bàn có quy mô dân số lớn, khối lượng công việc và số lượng hồ sơ phát sinh nhiều nhưng vẫn áp dụng chung định mức biên chế, dẫn tới quá tải trong tham mưu giải quyết công việc." Ông đề xuất cần nghiên cứu cơ chế đặc thù về tổ chức bộ máy và biên chế cho các đô thị đặc biệt như TP.HCM và Hà Nội.
Không phân bổ biên chế "cào bằng"
Kết luận hội nghị, Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang yêu cầu nâng cao chất lượng đội ngũ, chuyển từ tư duy quản lý hành chính sang quản trị phát triển, từ cơ chế xin - cho sang cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm có kiểm soát quyền lực. Theo Nghị quyết 09 năm 2026 của Bộ Chính trị, TP.HCM sẽ được tăng thêm tối đa 20% tổng biên chế. Thành phố cũng cho phép tuyển dụng 995 người hoạt động không chuyên trách làm công chức, viên chức và ký hợp đồng với hơn 400 nhân sự có trình độ về khoa học công nghệ, công nghệ thông tin.
Bí thư Trần Lưu Quang lưu ý phải cẩn trọng trong tuyển dụng để chọn được người giỏi, tránh tình trạng gửi gắm, "xin suất". Nếu khâu tuyển chọn không tốt, lãnh đạo địa phương phải chịu trách nhiệm. Ông khuyến khích thi tuyển, sát hạch để dành chỗ cho sinh viên tốt nghiệp loại giỏi, xuất sắc và người có năng lực. Với biên chế tăng thêm, TP.HCM không phân bổ đồng đều cho các phường, xã; có địa bàn sẽ giữ nguyên hoặc cắt giảm nếu ít việc.
Bí thư Thành ủy cũng đề nghị cấp sở và phường, xã tăng cường phối hợp, hướng dẫn, trao đổi khi chưa rõ, cấp sở phải xuống cơ sở lắng nghe để giải quyết, không "ngồi ở trên rồi phán". Sắp tới, TP.HCM sẽ tính toán chế độ, chính sách cho cán bộ, công chức, viên chức bảo đảm hài hòa giữa cấp thành phố và xã, phường. Thành ủy cũng rà soát một số vị trí lãnh đạo để điều chỉnh sau một năm vận hành mô hình mới.
Thành lập thêm đảng bộ và cơ quan nghiên cứu
Về tổ chức bộ máy, Bí thư Trần Lưu Quang cho biết sẽ thành lập thêm đảng bộ cấp trên cơ sở trực thuộc Thành ủy là Đảng bộ các cơ sở y tế TP.HCM và Đảng bộ các trường đại học, cao đẳng TP.HCM. Đồng thời, dự kiến thành lập cơ quan nghiên cứu phát triển trực thuộc Ban Thường vụ Thành ủy. Ông Quang lý giải: "Với quy mô, tầm vóc phát triển và nhiệm vụ đặt ra cho TP.HCM mới cần có bộ phận nghiên cứu chuẩn mực về tổ chức thực hiện các chính sách, cơ chế đặc thù." Cơ quan này sẽ được thành lập trước ngày 1.7.
