Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki ngày 19.6 thông báo thu hồi Huân chương Đại Bàng Trắng - huân chương cao quý nhất của nước này - dành cho Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky sau khi Kyiv đặt tên cho một đơn vị quân sự là Quân Kháng chiến Ukraine (UPA), lực lượng theo chủ nghĩa dân tộc gây tranh cãi thời Thế chiến 2.
Nguyên nhân căng thẳng
Theo Reuters, UPA bị cáo buộc liên quan những cuộc thảm sát người Ba Lan trong lịch sử và việc Ukraine gọi một số đơn vị là "Những anh hùng UPA" đã gây phản ứng dữ dội từ Warsaw. Tổng thống Zelensky và Tổng thống Nawrocki tại Warsaw hồi tháng 12.2025 chứng kiến sự kiện này.
Năm 2023, Tổng thống Ba Lan khi đó là ông Andrzej Duda trao Huân chương Đại Bàng Trắng cho Tổng thống Zelensky nhằm công nhận đóng góp của nhà lãnh đạo cho quan hệ song phương, dân chủ, hòa bình và an ninh tại châu Âu, cũng như sự kiên định trong việc bảo vệ quyền con người. Nhưng giờ đây, Tổng thống đương nhiệm Nawrocki cho rằng sự đồng thuận của ông Zelensky trong vụ đặt tên trên gây tranh cãi đã buộc ông thu hồi huân chương.
Phản ứng từ các bên
"Quyết định này không nhắm vào nhân dân Ukraine. Nó không đồng nghĩa với sự thay đổi đường hướng chiến lược trong chính sách an ninh của Ba Lan", Tổng thống Nawrocki nói. Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha gọi hành động của ông Nawrocki là "sai lầm chiến lược", làm leo thang căng thẳng lên mức không thể chấp nhận.
Trước đó, Ukraine giải thích rằng cái tên là do các binh sĩ chọn vì họ muốn tôn vinh cuộc chiến của UPA chống Moscow và không có ý xúc phạm Ba Lan. Hôm qua, Chánh văn phòng Tổng thống Ukraine Kyrylo Budanov tuyên bố từ bỏ huân chương ngoại giao mà Ba Lan đã trao cho ông hồi năm 2025 nhằm phản ứng quyết định của Tổng thống Nawrocki.
Tác động đến quan hệ song phương
Là một trong những nước ủng hộ mạnh mẽ Kyiv trong cuộc xung đột với Moscow, tâm lý của công chúng Ba Lan đối với Ukraine ngày càng trở nên tiêu cực trong những năm gần đây do sự mệt mỏi trước làn sóng người tị nạn, những tranh cãi liên quan việc nhập khẩu ngũ cốc và những vấn đề quá khứ. Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk, đối thủ chính trị của ông Nawrocki, đã tìm cách tháo ngòi căng thẳng khi kêu gọi hai tổng thống kiềm chế.
