Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) ngày 24/6 thông báo khởi động chiến dịch đặc biệt nhằm giải cứu khoảng 11.000 thủy thủ cùng hàng trăm tàu bị mắc kẹt tại vịnh Ba Tư. Tổng Giám đốc IMO Arsenio Dominguez cho biết đây là chiến dịch quy mô lớn, có sự phối hợp của Iran, Oman, các quốc gia khu vực, giới chức Mỹ và ngành hàng hải. Ông khẳng định IMO đã nhận được đảm bảo an ninh và các điều kiện an toàn hàng hải cần thiết, nhưng chưa tiết lộ thêm thông tin chi tiết.
Bối cảnh thỏa thuận Mỹ-Iran và khôi phục lưu thông
Chiến dịch được công bố trong bối cảnh Mỹ và Iran vừa đạt thỏa thuận sơ bộ về ngừng bắn và đàm phán hướng tới giải pháp hòa bình toàn diện. Mỹ đã dỡ bỏ phong tỏa hải quân với các cảng Iran, trong khi Tehran từng bước khôi phục lưu thông qua eo Hormuz. Theo dữ liệu phân tích hàng hải ngày 22/6, có 36 tàu thương mại di chuyển qua eo biển Hormuz – mức cao nhất kể từ khi xung đột bùng phát cuối tháng 2, nhưng chỉ bằng khoảng 1/4 so với thời điểm trước chiến tranh.
Iran và Oman nghiên cứu thu phí eo Hormuz
Cùng ngày, Iran và Oman thông báo sẽ cùng nhau nghiên cứu việc thu phí dịch vụ quản lý vùng biển eo Hormuz, đồng thời khẳng định chủ quyền của hai nước. Tuyên bố chung nhân chuyến thăm của Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf đến Oman nêu rõ hai bên đang đối thoại hướng tới “thỏa thuận về quản lý hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz trong tương lai, các dịch vụ sẽ được cung cấp và chi phí đi kèm phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế”.
Phản ứng của Mỹ và chuyến công du Ngoại trưởng
Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo có thể thu phí eo Hormuz nếu Washington và Tehran không đạt thỏa thuận. Các vấn đề liên quan eo Hormuz dự kiến là nội dung trọng tâm trong chuyến công du của Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tới UAE, Kuwait và Bahrain, bắt đầu từ ngày 24/6. Đây là chuyến công du đầu tiên của quan chức cấp cao Mỹ tới khu vực kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến tranh chống Iran ngày 28/2/2026, dẫn đến phong tỏa eo Hormuz.
