Phái đoàn Mỹ và Iran đã bắt đầu các cuộc đàm phán tại Thụy Sĩ với vai trò trung gian của Pakistan. Đài truyền hình nhà nước Iran ngày 21/6 đưa tin các phái đoàn từ Iran, Qatar và Mỹ đang tổ chức cuộc họp tại Thụy Sĩ để thảo luận về lệnh ngừng bắn ở Li Băng và việc đóng băng tài sản của Iran.
Lằn ranh đỏ hạt nhân của Iran
Trước đó cùng ngày, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian tuyên bố Tehran sẽ không từ bỏ quyền làm giàu uranium, nhưng sẵn sàng đảm bảo rằng nước này không tìm kiếm vũ khí hạt nhân. Chương trình làm giàu uranium được xem là lằn ranh đỏ của Iran, trong khi Washington lo ngại Tehran sử dụng uranium được làm giàu ở cấp độ cao để chế tạo vũ khí hạt nhân.
“Điều mà Mỹ yêu cầu là Iran không chế tạo bom hạt nhân. Điều này không có gì mới và chúng tôi cũng có thể tuyên bố bằng văn bản rằng chúng tôi không có ý định chế tạo bom hạt nhân”, Tổng thống Pezeshkian nêu rõ. Ông nói thêm: “Tuy nhiên, chúng tôi sẽ không từ bỏ quyền làm giàu uranium của mình, và phía bên kia sẽ không có lựa chọn nào khác ngoài việc chấp nhận quyền này”. Tổng thống Iran cho biết cố Lãnh tụ Tối cao Iran đã nói rõ rằng Tehran không muốn sở hữu bom hạt nhân.
Điều kiện tiên quyết từ Iran
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cảnh báo nước này sẽ không tham gia đàm phán về một thỏa thuận rộng hơn với Mỹ, trừ khi cuộc chiến giữa Israel và Hezbollah, lực lượng do Iran hậu thuẫn ở Li Băng, chấm dứt. “Nếu không thực hiện các điều khoản này, đặc biệt là điều khoản 1 (chấm dứt xung đột trên tất cả các mặt trận, bao gồm cả Li Băng), thì không thể bước vào giai đoạn đàm phán để đạt được thỏa thuận cuối cùng”, ông Baghaei viết trên mạng xã hội X, đề cập đến một điều khoản trong thỏa thuận ban đầu giữa Tehran và Washington.
Theo ông Baghaei, cuộc xung đột giữa Israel và Hezbollah sẽ là vấn đề chính trong cuộc đàm phán với Mỹ tại Thụy Sĩ hôm nay, cũng như các vấn đề liên quan đến việc đóng băng tài sản của Iran và việc bán dầu của Tehran.
Thành phần tham dự đàm phán
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance đã đến Thụy Sĩ để tham gia các cuộc đàm phán với Iran. Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và con rể của Tổng thống Donald Trump, ông Jared Kushner, cũng có mặt tại Thụy Sĩ lần này. Trong khi đó, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf dẫn đầu phái đoàn Iran tới Thụy Sĩ, cùng với Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi và người phát ngôn Bộ Ngoại giao Esmaeil Baghaei.
Văn phòng Thủ tướng Pakistan xác nhận, Thủ tướng Muhammad Shehbaz Sharif và Thống soái Syed Asim Munir sẽ tham gia “cuộc đàm phán cấp cao về việc thực hiện bản ghi nhớ Islamabad” giữa Mỹ và Iran.
Ưu tiên của Mỹ
Trước khi khởi hành tới Thụy Sĩ, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance nói rằng một trong những ưu tiên của ông là đạt được tiến triển về lệnh ngừng bắn ở Li Băng, quốc gia một lần nữa bị Israel tấn công bằng tên lửa. Ông Vance cho rằng tình hình ở Li Băng là một vấn đề “chúng ta sẽ phải liên tục kiểm soát”. Phó Tổng thống Vance cho biết các ưu tiên hàng đầu của ông trong các cuộc đàm phán với Iran là thiết lập cấu trúc các cuộc đàm phán, “đạt được tiến triển” về vấn đề hạt nhân và đạt được lệnh ngừng bắn ở Li Băng. Theo Times of Israel, cuộc gặp diễn ra tại khu nghỉ dưỡng Buergenstock gần Stansstad, Thụy Sĩ.
