Ngày 26/6, tại Bộ Ngoại giao Mỹ, các đại diện từ Israel, Lebanon và Mỹ đã tham gia lễ ký kết thỏa thuận khung ba bên. Theo đó, Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) sẽ bắt đầu rút quân khỏi hai khu vực nằm bên trong vùng đệm an ninh dài 1,8 km mà IDF đã thiết lập ở miền Nam Lebanon. Binh lính Israel tại đây sẽ được các thành viên của quân đội Lebanon thay thế. Trước đó, IDF đã phá hủy cơ sở hạ tầng của Hezbollah trong các khu vực này.
Phản ứng từ các bên
Giới chức các nước Mỹ và Lebanon đã lên tiếng hoan nghênh thỏa thuận trên. Tổng thống Lebanon Joseph Aoun cho biết thỏa thuận được ký kết với Israel là bước đầu tiên hướng tới việc khôi phục hoàn toàn chủ quyền của Lebanon sau cuộc xung đột mới nhất giữa Israel và lực lượng Hezbollah. Về phần mình, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết thỏa thuận này thiết lập một cơ chế rõ ràng, có cấu trúc nhằm khôi phục chủ quyền của Lebanon, giải giáp Hezbollah, đồng thời tạo điều kiện để Israel rút về biên giới của mình khi mối đe dọa đối với công dân nước này được loại bỏ. Ông nhấn mạnh rằng đối với Lebanon, khuôn khổ này mở ra một lộ trình thực chất để thoát khỏi cuộc khủng hoảng kéo dài; còn đối với Israel, đây là một con đường có thể kiểm chứng nhằm loại bỏ mối đe dọa lâu dài từ khu vực biên giới phía Bắc.
Phạm vi hạn chế và bước khởi đầu
Mặc dù vậy, Ngoại trưởng Mỹ cũng thừa nhận phạm vi hạn chế của thỏa thuận, gọi đó là “sự khởi đầu của những bước khởi đầu”. Ông Marco Rubio tuyên bố: “Bước đi đầu tiên đôi khi là khó khăn nhất, nhưng đó là một bước quan trọng, và là bước mà chúng ta đã cùng nhau thực hiện”.
Đại sứ Israel tại Mỹ Yechiel Leither nói rằng Israel sẽ duy trì vùng đệm an ninh ở miền Nam Lebanon cho đến khi Lực lượng vũ trang Lebanon chứng minh được khả năng giải giáp Hezbollah và chịu trách nhiệm về an ninh tại đây. Ông Yechiel Leither nhấn mạnh thỏa thuận Israel - Lebanon sẽ không dựa trên một lịch trình cố định, mà dựa trên những tiến bộ có thể đo lường được của quân đội Lebanon trong việc giải giáp Hezbollah. Quan chức này đồng thời khẳng định mục tiêu cuối cùng của thỏa thuận là thiết lập một nền hòa bình bền vững giữa hai quốc gia. Ông nhấn mạnh: "Đó là một nền hòa bình thực sự, trong đó cả Israel và Lebanon đều được bảo đảm an ninh, đồng thời chủ quyền của mỗi nước được tôn trọng và bảo vệ".
Hezbollah bác bỏ thỏa thuận
Trong khi đó, Hezbollah bác bỏ thỏa thuận, từ chối giải giáp và cảnh báo việc gây sức ép đối với lực lượng này có thể làm gia tăng bất ổn tại Lebanon. Nghị sĩ Hezbollah trong Quốc hội Lebanon, ông Hassan Fadlallah, cho rằng chính quyền Lebanon sẽ khó có thể thực thi thỏa thuận khung đã ký với Israel tại Washington nếu không có sự hỗ trợ của Mỹ, và cảnh báo rằng việc này có thể đẩy tình hình đến nguy cơ xung đột nội bộ. Ông đồng thời nhấn mạnh Hezbollah sẽ phản đối mọi biện pháp do chính quyền Lebanon triển khai trên thực địa.
Truyền thông quốc tế nhận định thỏa thuận khung ba bên là bước đột phá ngoại giao đáng chú ý, song triển vọng thực thi vẫn còn nhiều thách thức.
