Mỹ vừa kêu gọi Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) chuẩn bị một kế hoạch dự phòng, còn gọi là kế hoạch B, trong trường hợp Iran từ chối mở lại eo biển Hormuz. Đây là tuyến đường biển chiến lược quan trọng, nơi vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ toàn cầu.
Bối cảnh căng thẳng tại eo biển Hormuz
Eo biển Hormuz, nằm giữa vịnh Oman và vịnh Ba Tư, từ lâu đã trở thành điểm nóng địa chính trị. Iran, quốc gia kiểm soát một phần eo biển, liên tục đe dọa đóng cửa tuyến đường này để đáp trả các lệnh trừng phạt của phương Tây. Điều này đã gây ra những lo ngại sâu sắc về an ninh năng lượng toàn cầu.
Trong những tháng gần đây, căng thẳng giữa Iran và Mỹ gia tăng sau khi Washington rút khỏi thỏa thuận hạt nhân JCPOA và tái áp đặt các biện pháp trừng phạt. Iran đáp trả bằng cách tăng cường các hoạt động quân sự gần eo biển, bao gồm bắt giữ tàu chở dầu và tập trận hải quân.
Nỗ lực ngoại giao và kế hoạch dự phòng
Mỹ đã thúc đẩy các cuộc đàm phán với Iran nhằm mở lại eo biển Hormuz, nhưng Tehran tỏ ra cứng rắn. Trước tình hình đó, Washington kêu gọi NATO chuẩn bị một kế hoạch B, bao gồm các biện pháp quân sự và kinh tế để đảm bảo luồng giao thông hàng hải không bị gián đoạn.
Kế hoạch B được cho là sẽ bao gồm việc tăng cường hiện diện hải quân của NATO trong khu vực, thiết lập các hành lang an toàn cho tàu thuyền, và áp dụng các biện pháp trừng phạt bổ sung nhằm gây áp lực lên Iran. Mỹ cũng kêu gọi các đồng minh châu Âu tham gia tích cực hơn vào nỗ lực này.
Phản ứng của Iran và cộng đồng quốc tế
Iran đã cảnh báo rằng bất kỳ hành động quân sự nào của NATO sẽ bị coi là hành vi khiêu khích và sẽ có phản ứng thích đáng. Tehran khẳng định eo biển Hormuz là một phần lãnh thổ của Iran và họ có quyền kiểm soát nó theo luật pháp quốc tế.
Cộng đồng quốc tế, bao gồm Liên Hợp Quốc và Liên minh châu Âu, đã kêu gọi các bên kiềm chế và tìm kiếm giải pháp ngoại giao. Tuy nhiên, với việc Iran từ chối nhượng bộ, khả năng xảy ra xung đột vẫn hiện hữu.
Tác động đến thị trường năng lượng
Việc eo biển Hormuz bị đóng cửa sẽ gây ra một cú sốc lớn cho thị trường năng lượng toàn cầu. Giá dầu có thể tăng vọt, ảnh hưởng đến nền kinh tế thế giới vốn đang phục hồi sau đại dịch. Các nước phụ thuộc nhiều vào dầu mỏ từ Trung Đông, như Nhật Bản, Hàn Quốc và Ấn Độ, sẽ bị ảnh hưởng nặng nề nhất.
Mỹ và NATO hy vọng rằng kế hoạch B sẽ giúp giảm thiểu rủi ro và duy trì sự ổn định của thị trường. Tuy nhiên, hiệu quả của kế hoạch này phụ thuộc vào sự hợp tác của các quốc gia trong khu vực và khả năng ngăn chặn Iran thực hiện các hành động leo thang.
Trong bối cảnh hiện tại, tất cả các bên đều đang theo dõi sát sao tình hình và chuẩn bị cho mọi kịch bản có thể xảy ra. Kế hoạch B của NATO có thể là chìa khóa để ngăn chặn một cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu, nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ đẩy căng thẳng lên một mức độ mới.
