Ngày 26/6, Tổng thống Donald Trump đã lên tiếng chỉ trích vụ tấn công bằng máy bay không người lái của Iran nhắm vào một tàu chở hàng tại Eo biển Hormuz, gọi đây là hành động “vi phạm ngu ngốc” thỏa thuận ngừng bắn giữa hai bên. Trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump viết: “Cộng hòa Hồi giáo Iran dùng 4 máy bay không người lái tấn công vào các tàu đang đi qua Eo biển Hormuz. Một trong số đó đã bắn trúng boong con tàu chở hàng lớn và rất đắt tiền”.
Chi tiết vụ tấn công và phản ứng
Ông Trump cho biết thêm: “Dù thiệt hại, con tàu vẫn có thể tiếp tục hành trình. Chúng tôi đã bắn hạ 3 máy bay không người lái còn lại. Rõ ràng, đây là hành động vi phạm ngu ngốc thỏa thuận ngừng bắn giữa hai bên”. Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO), đơn vị giám sát giao thông trong khu vực, xác nhận một tàu chở hàng đã bị trúng vật thể lạ ở mạn phải, gây hư hại buồng lái. Rất may, không có báo cáo về thương vong hay tác động tiêu cực tới môi trường.
Bối cảnh căng thẳng
Hiện tại, phía Mỹ vẫn chưa tiết lộ liệu có đưa ra phản ứng chính thức nào sau vụ việc xảy ra vào ngày 25/6 hay không. Đây là vụ đụng độ đầu tiên kể từ khi Mỹ và Iran ký biên bản ghi nhớ nhằm mở lại tuyến đường biển huyết mạch Hormuz và khởi động các vòng đàm phán chuyên sâu về chương trình hạt nhân của Tehran.
Vụ tấn công tàu hàng buộc Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) phải tạm dừng kế hoạch sơ tán khoảng 600 tàu thuyền khỏi eo biển Hormuz. Iran hiện coi quyền kiểm soát tuyến đường thủy chiến lược này là một “quân bài” quan trọng trong các cuộc đàm phán. Vào thứ Năm, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đã đưa ra cảnh báo rằng các tàu thuyền sẽ chỉ được đảm bảo an toàn nếu di chuyển theo lộ trình do nước này chỉ định.
Bất đồng về thực thi thỏa thuận
Theo CNN, mặc dù thỏa thuận giữa Mỹ và Iran quy định lưu lượng giao thông tại eo biển phải được khôi phục về mức trước chiến tranh, văn bản này lại thiếu các điều khoản cụ thể để thực thi. Hệ quả là hai bên đang có những cách hiểu trái ngược: trong khi Tổng thống Trump khẳng định tàu thuyền đi qua eo biển phải được miễn phí, Tehran lại giữ vững lập trường về quyền thu phí các tàu đi qua.
