Hôm qua (27.5), CBS đưa tin Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến triệu tập cuộc họp nội các vào đầu ngày 28.5 (theo giờ VN) có thể để thảo luận về vấn đề Iran.
Tín hiệu tích cực xen lẫn tiêu cực
Theo đó, Tổng thống Trump thể hiện sự tự tin đang tiến gần thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz và khả năng hạt nhân của Iran đã bị suy giảm đủ để Washington tuyên bố chiến thắng, chấm dứt một cuộc xung đột vốn không được ngay cả phía đảng Cộng hòa ủng hộ.
Tuy nhiên, việc đàm phán giữa hai bên đang trở nên phức tạp hơn sau khi các lực lượng Mỹ mới đây tấn công vào các địa điểm phóng tên lửa và tàu rải mìn ở miền nam Iran, với lý do để "phòng vệ" trước các hành động của đối phương. Lầu Năm Góc cho rằng đã hành động với "sự kiềm chế" trong bối cảnh ngừng bắn kéo dài nhiều tuần. Ngược lại, Tehran chỉ trích hành động này là một dấu hiệu của "thiện chí xấu và không đáng tin cậy".
Cũng vào hôm qua, dẫn lời Phó thư ký Hội đồng An ninh quốc gia tối cao Iran Ali Bagheri Kani một lần nữa tái khẳng định lập trường của nước này rằng số uranium làm giàu cao của Tehran là "giới hạn" trong các cuộc đàm phán hiện tại với Mỹ. Hãng tin Fars dẫn lời ông Ali Bagheri Kani, phát biểu bên lề một hội nghị diễn ra ở Moscow (Nga), khẳng định vấn đề vừa nêu "không nằm trong chương trình nghị sự của các cuộc đàm phán".
Mỹ có leo thang hay không?
Trả lời Thanh Niên hôm qua (27.5), chuyên gia tình báo quân sự Mỹ Carl O. Schuster (đang giảng dạy về quan hệ quốc tế, lịch sử ở ĐH Hawaii - Thái Bình Dương) đánh giá: "Về mặt chính thức, thỏa thuận ngừng bắn vẫn còn hiệu lực nhưng Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC) bị cáo buộc liên tục vi phạm thỏa thuận này trong 2 tuần qua. Vừa qua, Mỹ đã phát động một loạt các cuộc tấn công nhằm vào các đơn vị thuộc IRGC, các tàu rải thủy lôi, tàu tấn công nhanh và các đơn vị phóng máy bay không người lái. Tàu tấn công nhanh và các đơn vị phóng máy bay không người lái bị Mỹ cáo buộc là những đối tượng vi phạm thỏa thuận ngừng bắn. Việc các tàu rải thủy lôi xuất hiện tạo ra mối đe dọa về việc rải thủy lôi trên các tuyến hàng hải".
"Cả hai chính phủ đều muốn các cuộc đàm phán tiếp tục nhưng IRGC dường như hoạt động tự chủ và hiện tại không chịu sự quản lý của chính phủ. Điều đó và việc Mỹ khăng khăng đòi Iran từ bỏ vật liệu hạt nhân là 2 điểm mấu chốt chính trong các cuộc đàm phán", cựu đại tá Schuster phân tích và cho rằng: "Ưu tiên của chế độ là sự tồn tại của chính họ nhưng IRGC coi việc giữ lại vật liệu hạt nhân là sự đảm bảo duy nhất cho điều đó. Mỹ đã phát động chiến tranh để phá hủy chương trình vũ khí hạt nhân của Iran. Điều đó cho thấy cuộc chiến sẽ tiếp diễn cho đến khi IRGC chịu tổn thất nặng nề đến mức quyền lực của họ bên trong Iran bị suy giảm, hoặc Thượng viện Mỹ ra quyết định chấm dứt chiến tranh, để lại chế độ Iran và chương trình hạt nhân nguyên vẹn".
"Hiện tại, Iran đang kiểm soát ngầm eo biển Hormuz. Các tàu không mang cờ Iran hoặc không chở hàng hóa của nước này phải có sự cho phép của Tehran để vào hoặc rời eo biển Hormuz. Còn Mỹ thì chặn các tàu mang cờ Iran và những tàu đi đến hoặc đi từ các cảng của Iran. Nếu tình trạng bế tắc hiện tại tiếp tục, tôi dự báo Thượng viện Mỹ sẽ hành động để chấm dứt chiến tranh vào giữa tháng 7. Vì vậy, Tổng thống Trump phải đối mặt với một tình thế khó xử nếu Iran tiếp tục từ chối giao nộp vật liệu hạt nhân. Tổng thống Trump phải leo thang hoặc chấp nhận khả năng không đạt được mục tiêu chính trị của ông. Nên tôi cho rằng Nhà Trắng sẽ leo thang quân sự vào giữa tháng 6 nếu không có thỏa thuận nào được ký kết", chuyên gia Schuster dự báo.
Israel tuyên bố vừa giết một chỉ huy quân sự của Hamas
Reuters dẫn tuyên bố từ phía Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) ngày 27.5 tuyên bố đã giết chết người đứng đầu cánh vũ trang mới được bổ nhiệm của Hamas ở Gaza. Tuyên bố được đưa ra chỉ vài ngày sau khi Tel Aviv thông báo giết chết người tiền nhiệm của chỉ huy trên. Không những vậy, IDF cũng thông báo đang tăng cường áp lực quân sự ở Gaza, mở rộng các hoạt động ở Li Băng và đã đụng độ với lực lượng Hezbollah.
