Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã gửi một bức thư khẩn tới Tổng thống Mỹ Donald Trump, cảnh báo về tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng các hệ thống phòng không của Ukraine, đặc biệt là năng lực đánh chặn tên lửa đạn đạo. Bức thư được gửi trong bối cảnh Nga liên tiếp phát đi những cảnh báo cứng rắn, tuyên bố sẽ tiến hành các cuộc tấn công có hệ thống nhằm vào nhiều mục tiêu trên khắp thủ đô Kyiv.
Nội dung bức thư khẩn
Theo tờ Kyiv Independent ngày 27/5, bức thư của ông Zelensky nêu rõ: "Khi nói đến phòng không chống tên lửa, chúng tôi dựa vào các đối tác của mình. Nhưng khi nói đến khả năng đánh chặn tên lửa đạn đạo, chúng tôi gần như hoàn toàn phụ thuộc vào Mỹ". Giới chức Ukraine lo ngại nguồn dự trữ tên lửa đánh chặn Patriot cùng các hệ thống phòng không do phương Tây cung cấp đang gặp khó khăn trong việc chống đỡ các đợt oanh kích ngày càng dữ dội của Nga.
Một nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết: "Mọi thứ thực sự rất khó khăn đối với năng lực phòng thủ chống tên lửa đạn đạo". Đại sứ Ukraine tại Mỹ Olha Stefanishyna đã chuyển bức thư tới Nhà Trắng, Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson cùng nhiều thành viên Quốc hội Mỹ.
Lo ngại về chương trình PURL
Bức thư cũng phản ánh mối lo ngại ngày càng lớn của Kyiv về việc tiếp cận vũ khí thông qua chương trình PURL - cơ chế cho phép các đồng minh NATO tài trợ mua vũ khí Mỹ cho Ukraine. Ông Zelensky viết: "Tốc độ chuyển giao hiện nay theo chương trình PURL không còn theo kịp thực tế mối đe dọa mà chúng tôi đang đối mặt". Ông kêu gọi: "Tôi mong nhận được sự giúp đỡ để bảo vệ bầu trời Ukraine khỏi các tên lửa Nga".
Ông Zelensky nhấn mạnh: "Tôi, thay mặt nhân dân Ukraine, trân trọng đề nghị Tổng thống và Quốc hội Mỹ tiếp tục đồng hành cùng chúng tôi. Hãy giúp chúng tôi có được công cụ phòng vệ sống còn này - tên lửa Patriot PAC-3 và các hệ thống bổ sung - nhằm ngăn chặn tên lửa đạn đạo cùng các cuộc tấn công tên lửa khác của Nga".
Bối cảnh căng thẳng
Hồi giữa tháng 4, Tổng thống Zelensky đã yêu cầu Tư lệnh Không quân Mykola Oleshchuk khẩn cấp liên hệ với các nước đối tác từng cam kết viện trợ Patriot và các hệ thống phòng không khác, trong bối cảnh kho tên lửa đánh chặn của Ukraine tiếp tục suy giảm. Ngày 25/5, Không quân Ukraine cho biết Nga đã phóng 90 tên lửa và 600 thiết bị bay không người lái trong cuộc tập kích quy mô lớn đêm 24/5.
Cùng ngày, Moskva cho rằng cuộc tấn công này nhằm đáp trả vụ tập kích bằng thiết bị bay không người lái của Ukraine vào ký túc xá một trường đại học tại Starobelsk, thuộc Lugansk - vùng lãnh thổ mà Nga đã sáp nhập. Theo đài RT, Bộ Ngoại giao Nga ngày 25/5 tuyên bố cuộc tấn công của Ukraine vào khu ký túc xá trường học là "giọt nước tràn ly" đối với Nga.
Cảnh báo từ Nga
Bộ Ngoại giao Nga tuyên bố: "Đây là giọt nước tràn ly. Trong hoàn cảnh này, lực lượng vũ trang Nga sẽ tiến hành các cuộc tấn công có hệ thống nhằm vào tổ hợp công nghiệp quân sự Ukraine ở Kyiv, bao gồm các địa điểm thiết kế, sản xuất, lập trình và chuẩn bị sử dụng máy bay không người lái do chính quyền Kyiv sử dụng với sự hỗ trợ của các chuyên gia NATO". Các cuộc tấn công cũng sẽ nhắm vào "các trung tâm ra quyết định và sở chỉ huy" của Ukraine.
Moskva cho biết vụ tấn công tại Starobelsk khiến ít nhất 21 người thiệt mạng trong khu ký túc xá, phần lớn là nữ sinh. Bộ Ngoại giao Nga đồng thời kêu gọi công dân nước ngoài, trong đó các nhà ngoại giao và đại diện tổ chức quốc tế, rời khỏi thủ đô Ukraine. Moskva cũng cảnh báo người dân Kyiv tránh xa các "cơ sở quân sự và hành chính của chính quyền Tổng thống Zelensky".
Trong diễn biến liên quan, Nga thông báo đã triển khai hàng chục tên lửa Oreshnik - loại vũ khí được cho là không thể đánh chặn - vào Ukraine. Nhiều tiếng nổ được ghi nhận tại thủ đô Kyiv sau mệnh lệnh của Tổng thống Nga Vladimir Putin nhằm đáp trả vụ tấn công trường học khiến 21 người tử vong và 42 người bị thương trước đó.
