Ngoại trưởng Australia, Ấn Độ, Nhật Bản và Mỹ vừa nhất trí cùng xây dựng một cảng biển tại Fiji, đồng thời ký kết các thỏa thuận liên quan đến khoáng sản chiến lược và an ninh năng lượng. Đây là dự án hạ tầng chung đầu tiên của nhóm 'Bộ tứ', đánh dấu bước tiến mới trong hợp tác tại khu vực Thái Bình Dương.
Cuộc gặp lần thứ ba của 'Bộ tứ'
Cuộc gặp ngắn giữa các nhà ngoại giao hàng đầu của bốn nước, gồm Ngoại trưởng Australia Penny Wong, Ngoại trưởng Ấn Độ S. Jaishankar, Ngoại trưởng Nhật Bản Toshimitsu Motegi và Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, là cuộc họp nhóm 'Bộ tứ' lần thứ ba kể từ tháng 9/2024. Nhóm này đã công bố dự án hạ tầng chung đầu tiên, là một cảng biển tại Fiji.
“Chúng tôi sẽ hợp tác về hạ tầng cảng biển, đặc biệt nhằm ứng phó với tình trạng thiếu năng lực cảng tại các quốc đảo Thái Bình Dương. Chúng tôi thông báo kế hoạch hợp tác với Fiji”, ông Rubio phát biểu với báo chí ngày 26/5.
Trung Quốc là đối tác đầu tư lớn tại Fiji
Trung Quốc đã trở thành một trong những đối tác kinh tế và nhà đầu tư hạ tầng lớn nhất của Fiji trong hơn một thập kỷ qua, với các khoản đầu tư vào hạ tầng giao thông, cầu đường, các dự án cảng biển và cung cấp khoản vay ưu đãi. Việc 'Bộ tứ' xây dựng cảng biển tại Fiji được xem là động thái cạnh tranh ảnh hưởng với Trung Quốc tại khu vực.
Thỏa thuận về khoáng sản chiến lược và an ninh năng lượng
Nhóm 'Bộ tứ' cũng nhất trí khởi động một sáng kiến về an ninh năng lượng Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương và một khuôn khổ hợp tác về khoáng sản chiến lược. Khuôn khổ này sẽ định hướng cách tận dụng các công cụ chính sách kinh tế và phối hợp đầu tư nhằm củng cố chuỗi cung ứng khoáng sản chiến lược, bao gồm khai thác, chế biến và tái chế khoáng sản quan trọng.
Sáng kiến này có thể đặc biệt quan trọng với Nhật Bản, sau khi Trung Quốc ngừng xuất khẩu một số loại khoáng sản quan trọng đối với các ngành hàng không vũ trụ, quốc phòng và sản xuất chất bán dẫn giữa mâu thuẫn ngoại giao.
Triển vọng của 'Bộ tứ'
“Bộ tứ” dường như mất đà trong năm ngoái do không thể tổ chức hội nghị thượng đỉnh, trong bối cảnh căng thẳng giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi liên quan đến chính sách thuế đối ứng của Washington và nhiều vấn đề khác. Tuy nhiên, Ngoại trưởng Mỹ khẳng định: “Chúng tôi đang bắt đầu cho thấy những thành quả và kết quả thực chất. Chúng tôi cam kết sâu sắc với quan hệ đối tác này. Đây là trụ cột và nền tảng trong chiến lược toàn cầu của Mỹ”.
Các ngoại trưởng nhóm 'Bộ tứ' không nói đến khả năng tổ chức hội nghị thượng đỉnh trong năm nay, nhưng cuối tuần qua, ông Rubio cho biết các nhà ngoại giao dự kiến sẽ tổ chức một cuộc họp vào cuối năm.
Bà Premesha Saha, nghiên cứu viên cấp cao về chính sách tại Asia Society Australia ở Melbourne, nhận định: “Sự vắng bóng của hội nghị thượng đỉnh cấp lãnh đạo làm dấy lên một số nghi ngờ, nhưng điều đó không nhất thiết cho thấy tầm quan trọng của 'Bộ tứ' đang suy giảm. Nếu 'Bộ tứ' tiếp tục mang lại kết quả ở cấp bộ trưởng và các nhóm công tác, cơ chế này vẫn có thể duy trì vai trò ngay cả khi thiếu tín hiệu thường xuyên từ cấp lãnh đạo”.
